(1086 S. K. m. 17) (4721 S. K. m. 51)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada Büyükçekmece Asliye 1.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 01.07.2004 gün ve 2002/2298-2004/443 s. kararın Yargıtayca tetkiki davalı temsilcisi tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Muktedir Lale tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı kooperatifin üyesi olan müvekkilinin bütün yükümlülüklerini yerine getirmesine, adına tahsis ve teslim edilmesine rağmen bağımsız bölümün davacı adına ferdileştirilmediğini ileri sürerek, tapuda davalı adına kayıtlı bulunan 31 no.lu bağımsız bölümün tapusunun hükmen müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı temsilcisi, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan kanıtlar doğrultusunda, davanın kabulü ile 31 no.lu bağımsız bölüm tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.
Kararı, davalı temsilcisi temyiz etmiştir.
1- Dava, tapu iptali ve hükmen tescil istemine ait olup, HUMK. nun 17 nci maddesinin, tüzel kişiliği olan kooperatif ile üyeleri arasındaki davalar bakımından da uygulaması gerektiğinden, bu davanın, kooperatifin ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülmesi gerekir. TMK. nun 51 inci maddesine göre de tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Bu yetki kuralı, kamu düzenine ait kesin yetki kuralı olup, mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. Kanun'un tayin ettiği bu yetki, tarafların anlaşması ile dahi değiştirilemez.
Somut olaya gelince, dosyada mevcut ticaret sicil gazetesinde davalının ticari merkezi İstanbul ili Kadıköy ilçesi olduğu gibi, ticaret sicil memurluğunun yazısında da davalının tescilli adresi Kadıköy olup, davalı vekilince de kooperatif merkezinin Kadıköy olduğu yargılama sırasında savunulmuş, mahkemece, yetkili olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmadan yazılı biçimde karar verilmiştir.
Bu durumda, mahkemece, davalı kooperatif anasözleşmesi celbedilip, yukarda yapılan açıklamalara doğrultusunda, dava tarihi itibariyle kooperatif merkezinin Kadıköy'de bulunup bulunmadığı üzerinde durularak, kesin yetkili mahkemenin tespiti ile bundan sonra gerektiğinde esasa girilmesi gerekmekte iken, yetki hususu değerlendirilmeden, doğrudan esasa girilmesi doğru görülmemiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre, davalı temsilcisinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda 1 no.lu bentte açıklanan nedenle, hükmün BOZULMASINA, 2 no.lu bentte açıklanan nedenle, davalı temsilcisinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.10.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy