11. Hukuk Dairesi 2006/10886 E., 2008/2566 K. BORÇLANMA GEMİ ALACAĞI KAPTANIN DONATANI TEMSİL YETKİSİ
6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 988 ] 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 991 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada (İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi)'nce verilen 18.07.2006 tarih ve 2005/16-2006/206 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin gemi acenteliği ile iştigal etmekte olup, davalı geminin Türkiye'ye İzmir Limanı'na çeşitli gelişlerinde acentelik kapsamı içerisinde çeşitli hizmetler yaptığını, bu çerçeve içerisinde olmak üzere bakım ve onarım ihtiyaçları nedeniyle 08.10.2004 tarihinde (38.150) ABD Doları nakit parayı gemi kaptanına armatör hesabına yazılmak üzere ödediğini, buna rağmen geri ödemenin yapılmadığını ileri sürerek, gemi kaptanına makbuz karşılığı nakden ödenen TTK'nın 1235/6. ve 1236. maddeleri hükümleri uyarınca rüçhanlı nitelikteki toplam 38.150 ABD Doları alacaklarının aynen veya fiili tahsil tarihindeki TL karşılığının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının ibraz etmiş olduğu belgenin esasen alelade liman prosedürlerinin ikmali için gemi kaptanından boş kağıda imza ve kaşe alınmak suretiyle elde edilmiş ve borç para alındığı şeklindeki üst kısımda yer alan ibarenin davacı tarafından sonradan ve gerek gemi kaptanı ve gerekse müvekkilinin bilgi ve iradesi hilafına tanzim edilerek, gerçekte var olmayan bir alacak yaratıldığını, davacı şirketin müvekkilinin acentesi olarak hizmet verdiği, geminin tamir-bakım gördüğü dönemde bu işlerle ilgili tüm ödemelerin donatan tarafından ve davacı acente kanalıyla yapıldığını, donatanın gemi kaptanını bu konunun dışında tutup, tüm anlaşma ve ödemelerin acentece gerçekleştirildiğini, bir an için paranın gemi kaptanına verildiği kabul edilse bile TTK'nın 988/2. ve 991. maddeleri gereğince bu tasarrufun donatanı bağlamayacağı ve davacıya gemi alacaklısı hakkı vermeyeceğini, davacı tarafa ait hesap özetlerinde de böyle bir alacağın görülmediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna nazaran, davacı tarafından davaya konu O... Gemisi'ne 05.08.2004-30.09.2004 tarihleri arasında verilen hizmetlerin karşılığının davalıya bildirildiği, geminin 30.09.2004 tarihi itibarıyla iyi halde bulunmak ve yapacağı yolculuğun selametle bitirilmesi için gerekli hizmetleri almış bulunmakla, kaptanın bu durumundaki gemi için kaptan sıfatıyla bu tarihten sonra borç alma yetkisinin bulunmadığı, alınmış ise dahi kaptanın kendi adına borçlanmış olacağı, bu durumda kaptanın kanuni temsil yetkisine dayanarak yapılmış bir borç alma işlemi bulunmadığından, kaptana verilmiş olan para nedeniyle davacı lehine gemi alacaklısı hakkı oluşmadığı gibi, davacının masraflar nedeniyle acentelik ilişkisinin doğmuş olan alacak hakkını ortaya koyan vakıaları da gösteremediği, kaptanın veya davacı acentenin davalı donatanın borç altına girmesine sebep olan tasarrufunun söz konusu olmadığı ge-rekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve TTK'nın 988. maddesi hükmü uyarınca kaptanın ödünç para veya veresiye mal almada ve bu gibi kredi işlemlerinde bulunmaya ancak gemiyi muhafaza etmek veya yolculuğu yapmak için zaruret halinde ve bu zaruretle ölçülü derecede selahiyetli olmasına, somut olayda 30.09.2004 tarihinde geminin yolculuğu yapmaya hazır olduğunun belirlenmesine ve davacının acente olup, geminin onarım masraflarının kendisi tarafından donatandan alınan talimata istinaden yapılması karşısında TTK'nın 991. maddesi uyarınca kaptanın kanundan doğan temsil yetkisinin tahdit edildiğinin davacı tarafından bilindiğinin kabulünün gerekmesine, davacı ta-rafından gönderilen 19.10.2004 tarihli hesap özetinde de davaya konu öde-meden bahsedilmemiş olmasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün (ONANMASINA), 04.03.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy