11. Hukuk Dairesi 2006/11050 E., 2008/2572 K. İHTİYATİ TEDBİR MENFİ TESPİT DAVASI SENDİKASYON KREDİ SÖZLEŞMESİ TEMİNAT
2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 200 ] 2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 201 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 118 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 124 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada (İstanbul Birinci Asliye Ticaret Mahkemesi)'nce verilen 01.05.2006 tarih ve 2005/489-2006/151 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı iflas idaresi vekili tarafından istenmiş olmakla, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı iflas idare memurları, müflis bankanın taraf bulunduğu 09.03.1990 tarihli sendikasyon kredisi sözleşmesi gereğince, borçlu kredi kullanan L... Otelcilik Yatırım Turizm ve Ticaret AŞ'ye sendikasyon kredisi açılıp, kullandırıldığını, ilgili sendikasyon kredisi sözleşmesinin 3.01. maddesi gereğince sekreter banka sıfatıyla kredinin yürütüm ve yönetim yetkisinin davalı bankaya verildiğini, bu anlamda borçlu firmanın, kredi borcu öde-melerini davalıya yaptığı, anılan sözleşmenin 3.03. maddesi gereğince de sekreter banka olan davalının, kredi borçlusu tarafından yapılan kredi borcu ödemelerini, ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 3 gün içinde sendikasyon katılım oranlarında pay ederek, paylarına düşen miktarı alacaklı bankaların hesaplarına aktarmayı üstlendiğini, 15.04.1994 tarihli protokole istinaden oluşturulan itfa tablosuna göre, kredi borçlusundan her ay tahsil edilen müflis banka payına düşen miktarları, davalının sözleşmede öngörülen (3) günlük sürede hesaba aktarmayarak uhdesinde aylarca, yıllarca tuttuğunu, bu suretle müflis bankayı zarara uğrattığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla, (33.552.972.163) TL asıl alacak, (198.612.372.513) TL %112,5 faiz, (9.930.618.625) TL BSMV olmak üzere toplam (242.095.963.302) TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek %112,5 faizi ve faiz üzerinden hesaplanacak %5 BSMV ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili banka ile A... Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., E... İnş. Tic. ve San. A.Ş. arasında imzalanan 17.06.1989 tarihli inşaat sözleşmesinin 6 ve 12. maddeleri gereğince alt yapı inşaat işini yapmayı taahhüt eden E... İnş. Tic. ve San. A.Ş. lehine, davacı banka tarafından müvekkiline 04.08.1989 tarihli üç adet teminat mektubu verildiğini, müvekkilinin sözleşmede belirtilen avansın tamamını ödemesine karşın, mektup lehdarlarından E... İnş. A.Ş.'nin sözleşmeden kaynaklanan hiçbir edimini yerine getirmeyip, iflas ettiğini, alt yapı sözleşmesinin feshedilerek avansın iadesi istenilmesine rağmen ödeme yapılmadığından davacıdan mektupların tazmininin istendiği, ödeme yapılmaması üzerine davacı hakkında yapılan icra takiplerine itiraz üzerine İstanbul Dördüncü Asliye Ticaret Mahkemesi'nde itirazın iptali davası açıldığı, dava görülürken davacının Bakanlar Kurulu kararıyla önce bankacılık işlemi yapma yetkisinin kaldırılıp, bilahare iflasına karar verildiğini, müvekkilinin davacı müflisten olan bu alacağının, davacıya borçlu L... firmasının yaptığı ödemelerden takas edilmesine hiçbir yasal engel bulunmadığını, kaldı ki bu hususta kredi sözleşmesi ve protokolde de hüküm bulunduğunu, davanın yasal dayanağı bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi asıl ve ek raporuna nazaran, borçlu L... A.Ş. ile alacaklı bankalar arasında yapılan 09.03.1990 tarihli müşterek kredi sözleşmesinin 3.04. maddesi, BK'nın 118-124. maddeleri, İİK'nın 200/201. maddeleri gereğince somut olayda takasın tüm koşullarının gerçekleştiği, davalı bankanın sekreter banka olarak yaptığı tahsilattan toplam (32.259.863.063) TL'sini tahsil ettikten sonra bakiyesini davacı hesabına göndermekte hatalı davranmadığı gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen kararın davacı iflas idaresi vekilince temyizi üzerine karar Dairemizin 2004/8082 Esas, 2005/5871 Karar sayılı ilamıyla bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, bozma öncesi gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı iflas idaresi vekilince temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve Borçlar Kanunu'nun 118/2. maddesi uyarınca nizalı alacakların dahi takasa konu edilebilecek olmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davalı banka tarafından davacı tarafından verilen teminat mektuplarının tazmini talebine karşı davacı tarafından açılmış bir menfi tespit davasının ve alınmış bir tedbir kararının varlığı iddia ve ispat edilmediğine göre, davacı bankanın davalının teminat mektuplarının tazmini istemine karşı çıkmasına hukuken olanak bulunmamakta ise de; teminat mektuplarının tazmininin talep edildiği tarih ile davalı banka tarafından takas işleminin yapıldığı tarih arasında kalan dönem için davacı bankanın ödemekle sorumlu olacağı temerrüt faizi miktarının tespiti suretiyle davalı bankanın takasa konu edilebilecek tüm alacak miktarının belirlenmesi sonucunda varsa davacının bakiye alacağının olup olmadığının saptanması gerekirken, bu hususta bir hesaplama yapılmadan yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuş ve kararın açıklanan nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04.03.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy