(818 S. K. m. 41, 45)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Havsa Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 15.11.2006 tarih ve 2003/77-2006/183 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak asıl ve birleşen davanın davacıları gerçek kişiler vekili ile davalılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 04.11.2008 günde asıl davanın davacıları Rezzan ve Ender T. vekili Av. Nazım A. ile davalılardan asil Aydemir Y. ve vekili Av. Süleyman F. geldi, diğer davacılar ve avukatları tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali O. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Asıl ve birleşen davaların davacıları vekili, davalı E.un kullandığı, diğer davalı A.e ait araçta yolcu olan müvekkillerinin murisleri Şafak Y. ve N.un meydana gelen kaza sonucunda öldüğünü, kazada tüm kusurun davalı sürücüde olduğunu ileri sürerek, dava ve ıslah dilekçelerinde belirtilen tutarda destek ve manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiştir.
Birleşen davanın davacısı A. Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekili, sigortalı davalı A.e ait aracın kaza sırasında sürücüsünün alkollü ve ehliyetsiz olduğunu ayrıca iki kişilik istihap haddini aşarak araca 4 kişinin bindirildiğini, azada ölenlerin hak sahiplerine poliçe teminatı kapsamında destek tazminatı ödemek zorunda kalındığını, poliçe genel koşulları gereğince sigortalıya rücu haklarının bulunduğunu ileri sürerek, toplam 53.153 YTLnin davalıdan rücuen tahsilini istemiştir.
Davalılar vekilleri, aracı muris Nur Tanyelinin kullandığını, araçtaki kişilerin tümünün alkollü olduğunu, alkollü kişinin kullandığı araca binen murislerin de müterafik kusurlarının bulunduğunu, istenen tazminat tutarlarının abartılı olduğunu, sigorta şirketinin rücu hakkı şartlarının doğmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, olayda davalı sürücü E.un %87.5 oranında, sürücü ile aynı koltukta ortan Nur T.nin ise %12.5 oranında kusurlu olduğu, ölenlerin sürücü ile birlikte alkol alarak araca binmiş olmaları nedeniyle hatır taşımasının söz konusu olduğu, bu nedenle belirtilen tazminat tutarlarının %30 oranında müterafik kusur ve hatır taşımacılığı indirimi yapılması gerektiği, birleşen davanın davacısı sigorta şirketinin sürücüsünün alkollü olması, istihap haddinin üzerinde yolcu almış bulunması nedeniyle poliçe genel koşulları gereğince ödediği tazminat için sigortalısına rücu hakkının bulunduğu, diğer davacıların destek tazminatından sigorta şirketinden tahsil ettikleri tutarlarında düşülmesi gerektiği gerekçesiyle A. Anonim Türk Sigorta Şirketinin birleşen davasının kabulüne, sigorta şirketinin hak sahiplerine yaptığı ödemeler toplamının ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz ile davalıdan, diğer davaların ise kısmen kabulü ile kararda gösterilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının aza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, asıl ve birleşen davanın davacıları mirasçılar vekili ile davalılar vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, manevi tazminatın oluşa, kusur durumuna uygun olarak takdir edilmiş bulunmasına, kusurun uzman bilirkişi raporu ile saptanmış olmasına, hatır taşımasının varlığı nedeniyle tazminat tutarından yapılan indirim oranının yerinde görülmesine göre davacılar Rezzan, E. ve Önder T. vekillerinin tüm, birleşen 2003/92 esas ve 2003/118 esas sayılı davaların davacıları Elmas ve Rıfat H. ile Mehmet A. ve Meryem Ç. vekillerinin ve davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Ancak, birleşen 2003/92 esas ve 2003/118 esas sayılı davaların davacılarının miras bırakanları Yurdagül H. ve Şafak Ç.in kazada herhangi bir kusurlarının belirlenemediği halde, anılan davaların davacıları açısından destek tazminatında kusur indirimi yoluna gidilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacılar Elmas, Rıfat, Mehmet A. ve Meryem yararına bozulması gerekmiştir.
3- Birleşen 2004/20 esas sayılı davanın davacısı A. Anonim Türk Sigorta Şirketi, kaza yapan aracın zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olup, kendi sigortalısı olan Aydemir Y.a karşı, ölenlerin hak sahiplerine ödediği tazminat tutarlarının, aracı kullanan kişinin ehliyetsiz oluşuna, istihap haddinin üzerinde yolcu almış bulunmasına ve alkollü olmasına dayalı olarak rücu talebinde bulunmuş ise de, aracı kullanan Erkut Y.ın ehliyetnamesinin bulunduğu, istihap haddinin aşılmadığı sabit olduğundan bu nedenlere dayalı olarak sigortalısı Aydemir Y.a rücu hakkı yoktur.
Ancak, aracı kullanan Erkut Y.ın alkollü olduğu ve kazanın alkolün etkisi ile oluştuğu ileri sürüldüğüne göre, davacı sigorta şirketinin bu nedenle sigortalısına rücu hakkının bulunup bulunmadığı, aralarında nöroloji uzmanının da bulunduğu bilirkişi kurulundan alınacak rapora göre kazanın salt sürücünün aldığı alkolün etkisi ile oluşup oluşmadığının tespitine bağlıdır. Mahkemece, birleşen 2004/20 esas sayılı dosya açısından rücu hakkının doğup doğmadığı belirlenmeden hüküm kurulmuş olması doğru görülmemekle kararın bu nedenle davalı Aydemir yararına bozulması gerekmiştir.
4- Birleşen 2004/20 esas sayılı dava aşısından şayet yukarıda 3 numaralı bentte açıklanan bozma nedeni kapsamında sigorta şirketinin davalı A.e rücu hakkının doğduğunun tespiti durumunda muris Nur T.nin desteği açısından mirasçılarına ödenen tutardan %12,5 kusurunun ve tüm davacılar açısından da hatır taşıması indiriminin uygulanması gerekir iken, bu konuda da eksik incelemeye dayalı olarak sigorta şirketinin ödediği tutarın tamamının davalı A.den tahsiline karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
5- Kabul şekline göre de, asıl dava açısından tazminat hesabının sürücüye izafe edilen kusur oranına göre belirlenip, sonra hatır taşıması indirimi yapılması ve en son olarak da sigorta şirketi ödemeleri düşülmesi, birleşen 2003/92 esas ve 2003/118 esas sayılı dosyalar açısından ise kusur indirimi yapılmaksızın doğrudan hatır taşıması indirimi ve sigorta şirketinin ödemelerinin tazminattan tenkisi yoluyla ödenecek tazminatın belirlenmesi gerekir iken, yazılı gerekçeyle önce kusur indirimi, sonra sigorta şirketinin ödemelerinin düşümü ve en son olarak da hatır taşıması indirimi suretiyle bulunan tutarlara hükmedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davanın davacıları Erkut ve Rıfat Has vekilinin tüm, birleşen 2003/92 esas ve 2003/118 esas sayılı davaların davacıları vekillerinin ve davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın birleşen 2003/92 ve 2003/118 esas sayılı davaların davacıları yararına, 3 ve 4 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı Aydemir yararına, 5 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar Aydemir ve Erkut Yıldırım yararına BOZULMASINA, takdir edilen 550.00 YTL. duruşma vekillik ücretinin davalılardan alınarak asıl ve birleşen 2003/92 ve 2003/118 sayılı dosya davacılarına verilmesine ve yine takdir olunan 550.00 YTL. duruşma vekillik ücretinin tüm davacılardan alınarak davalılara verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 0.90 YTL. temyiz ilam harcının temyiz eden davacılar Elmas ve Rafet Hasdan alınmasına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden diğer davacılar ve davalılara verilmesine, 06.11.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy