(CMR m. 17, 23, 25) (818 S. K. m. 44)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Küçükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce verilen 26.02.2008 tarih ve 2007/157-2008/230 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gürkan Gençkaya tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili tarafından nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile teminat altına alınan bobin emtiasının Almanya'dan Türkiye'ye nakliyesinin davalı Ekol Lojistik A.Ş. tarafından üstlenildiğini, taşımanın davalı Greeneks A.Ş.ne ait araç ile yapıldığını, CMR nakliyat sorumluluk sigortasının da davalı sigorta şirketi tarafından yapıldığını, sigortalı emtianın alıcısına hasarlı olarak teslim edildiğini, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek, 4.869 TL. nın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Greeneks Uluslararası Taşımacılık San. Tic A.Ş. vekili, sigortalının alıcıya eksik ödeme yapıp yapmadığının, dolayısıyla aktif husumetin belirlenmesini, yüklemenin gönderen tarafından usulüne uygun yapılmaması nedeniyle taşıyıcı olan müvekkilinin sorumlu olmadığını, hasarın yüksek belirlendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı Ekol Lojistik A.Ş. vekili, CMR uyarınca kendilerine ihbar yapılmadığını, yükleme kusurundan sorumlu olmadıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı İsviçre Sigorta A.Ş. vekili, davacının aktif husumeti bulunmadığını, zarardan taşıyıcının sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalılar tarafından gerçekleştirilen taşımada bir palet eşyada hasar meydana geldiği, CMR 17. madde gereğince davalıların sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, tüm davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre mümeyyiz davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan ve taşıma sırasında zarar gören emtianın bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davalılar vekilleri yükleme ve istifin gönderen tarafından yapıldığını, hasarın da yükleme ve istif hatasından meydana geldiğini savunmuş, mahkemece davalıların bu savunması konusunda hiçbir inceleme yapılmamıştır.
Oysa uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)'nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak taşıyıcı malları teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de aynı Konvansiyonun 17/4-b. bendinde malların hatalı ambalajlanmış olması, c bendinde ise malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, istif edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan taşıyıcının sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir. Ancak ambalajın hatalı olması veya yükleme ve boşaltmanın hatalı yapılması hallerinde bile taşıyıcının, malın emniyetle taşınmasını sağlamak üzere gereken her türlü tedbiri alması, anılan işlemlere nezaret etmesi, varsa hatalı ambalaja, yüklemeye ve boşaltmaya karşı çıkması, basiretli bir taşıyıcıdan beklenen davranışta bulunması ve durumu gönderene veya alıcıya duyurarak onu uyarması gereklidir. Dolayısıyla bu uyarının yapılmadığı hallerde zararın ambalaj, yükleme ve boşaltmadan sorumlu bulunan kimseler ile taşıyıcı arasında BK.nun 44. maddesi uyarınca paylaştırılması uygun olur. Dairemizin yerleşmiş uygulaması da bu yöndedir.
Bu durumda mahkemece, öncellikle zararın yükleme ve istif hatasından mı yoksa taşıma kusurundan mı kaynaklandığı tartışmasız bir şekilde ortaya konulduktan sonra, eğer zararlı sonuç yükleme ve istif hatasından kaynaklanmışsa yukarıda açılanmaya çalışıldığı üzere, davalı taşıyıcının nezaret görevini tam olarak yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi ve davalı taşıyıcının sorumluluk durumu bu şekilde değerlendirilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, davalının anılan savunması üzerinde hiç durulmadan, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.
3- Bunun yanında, somut olayın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 25 nci madde hükmünde, hasar halinde tazminatın hesaplanma esasları ve üst sınırı düzenlenmiştir. Buna göre hasar halinde ödenecek tazminat, CMR'nin 23/I, II ve IV'e göre belirlenen değerin hasar nedeniyle azalmış kısmı kadardır. Anılan hükümler uyarınca, hasarın tespitinde, öncelikle eşyanın teslim alma yer ve zamanındaki hasarsız değeri bulunarak bu değere taşıma ücreti ve diğer masraflar eklenmek suretiyle zararın miktarı bulunacak olup, başkaca hiçbir zarar tazmin edilmeyecektir. Bu durumda, eksper raporunda uygulanan % 10 ilavenin dayanağı bulunmayıp, zarar miktarına ilave edilmesi hatalı olmuş ve kararın bu nedenle de bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalılar vekillerinin temyiz itirazının kabulüyle kararın BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 11.01.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy