(818 S. K. m. 41, 53, 321) (5411 S. K. m. 127) (4389 S. K. m. 24) (2004 S. K. m. 235)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 29.04.2009 tarih ve 2008/392-2009/202 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ile davalılardan Z. C. ve Müflis Türkiye İ... Bankası T.A.Ş. İflas İdaresi vekilleri, tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 21.02.2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili ile davalı Müflis Türkiye İ... Bankası iflas idaresi vekili, TMSF vekili, BDDK vekili dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin Almanya'da çalışarak biriktirdiği paraları İ... Bankası'nın gurbetçiler için Türk gazetelerinde verdiği Dövize Yüksek Faiz başlıklı ilana aldanarak bankaya yatırdığını ve hesap cüzdanı aldığını, daha sonra 03.07.2003 tarihli kararla bankanın TMSF'ye devredildiğini, ayrıca BDDK tarafından Off Shore'ye para yatıranlara paranın ödenmeyeceği kararı altına aldığını, oysa ki müvekkilinin parayı Off Shore hesabına değil davalı bankaya yatırdığını, cüzdan üzerine Off Shore yazılmasının müvekkilinin talimatı dışında olduğunu, davalı banka yanında bu bankanın ve İ... Bank Off Shore Ltd'nin hakim ortağı olan K.'in de doğan zarardan sorumlu olduğunu, bunun yanında BDDK çalışanı İ... Bankası A.Ş yönetim kurulu üyesi ve daha sonra Müflis İ... Bankası A.Ş Genel Müdürü olan Z. C. ve temsil ettiği BDDK'nın da zarardan sorumlu olduğunu, TMSF'nin de bankaya el koyarak müvekkilini zarara uğrattığını ileri sürerek İ... Bank Off Shore Ltd. adlı bankanın dava tarihinde bankacılık izninin ve hiçbir ticari faaliyetinin bulunmadığını ve bu nedenle bu bankadan paranın tahsil edilmesinin mümkün olmadığının ve paranın İ... Bankası A.Ş bünyesinde bulunduğunun ve Off Shore'ye aktarılmadığının tespitine, 164.141,33 Euro karşılığı olan 317.296,71 TL'nin davalılardan avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı BDDK vekili, kurum aleyhine açılacak davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, Z. C.'un yasalar gereği atamasının yapıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Z. C. vekili, kendisinin el konulmadan önce bankaya BDDK tarafından yasa gereği yönetim kurulu üyesi olarak atandığını, Bankalar Yasası'nın değişik 24/6 md gereğince BDDK tarafından atanan görevlilere dava açılamayacağını, savunarak davanın reddini talep etmiştir.
TMSF vekili, müvekkilinin Bankalar Yasasından kaynaklanan yetkileri gereğince İ... Bankası'na el koyduğunu, ayrıca idari işlem olması nedeniyle husumetin idari yargıda görülmesi gerektiğini, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2004/132 sayılı ve 08.06.2004 günlü kararı ile İ... Bankasının iflasına karar verildiğinden husumetin iflas idaresine yöneltilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Müflis Türk İ... Bankası T.A.Ş iflas idaresi vekili, İ... Bankası'nda mevduatı olan kişilerin iflas masasına başvurabileceklerini, davacının da iflas masasına müracaat ettiğini, İ... Bankası Off Shore'nin ayrı bir tüzel kişilik olduğunu ve husumetin oraya yöneltilmesi gerektiğini, davacının 02.10.2000 tarihinde iki farklı Off Shore hesabı için ayrı ayrı yazmış olduğu hesap kapatma talimatında ve hesap açma talimatlarında imzasının olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
K., davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, banka ortaklarının ve yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu yasada düzenlenmiş olduğu gibi TTK'da da sermaye ile sınırlılık ilkesi ve öncelikle şirkete husumet yöneltilmesi gerektiği, banka aleyhine açılan davanın ise öncelikle alacağın Off Shore'den tahsili yoluna gidilmesi ve bunun için tüm yasal yolların tüketilmesinden sonra bankaya husumet yöneltilmesi gerektiği, dava dilekçesinin sonuç kısmının 1 ve 2. maddesindeki taleplerin tek başına tespit davası olarak ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, açılacak bir eda davası ile ileri sürülebilecek hususlar olduğu gerekçesi ile BDDK hakkında açılan davanın mahiyeti ve sıfatı dikkate alınarak mahkemenin görevsizliğine, TMSF hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine, Müflis İ... Bankası A.Ş, K. ve Z. C. hakkında açılan davanın erken açılmış dava olması nedeniyle reddine, dava dilekçesi kapsamında Off Shore hakkında eda davası açılması gerekir iken tespit talebi ile yetinildiğinden İ... Bankası Off Shore Ltd. hakkında açılan davanın da reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ile davalılardan Z. Cumhur ve Müflis İ... Bankası İflas İdaresi vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı taraf davalı TMSF'nin tasarruf mevduat sigorta kapsamında sorumlu olduğunu ileri sürerek dava açtığına göre bu davanın idari yargı yerinde görülmesi gerekmekte ise de, mahkemece bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi nedeniyle sonucu itibariyle kararın doğru olması nedeniyle davacı vekilinin TMSF, BDDK, Müflis İ... Bankası A.Ş. ve davalı Z. C.'a yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, banka hesabındaki paranın tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkilinin parasını gerçekte davalı T. İ... Bankası A.Ş.'ye yatırdığını, bu bankanın çalışanlarının paranın başka bankaya yatırıldığını açıklamadıklarını, logolar dahil off-shore bankasıyla aynı banka gibi davrandığını, yönetim ve faaliyetleri dikkate alındığında off-shore bankasının paravan amaçlı kurulduğunun anlaşıldığını, müvekkilinin meydana gelen zararından sorumlu olduğunu, davalı K.'in ise, bu bankanın yöneticisi bulunduğunu, TTK'nın 336. maddesi uyarınca sorumluluğunun olduğunu ileri sürmüştür. Ayrıca, aralarında davalı K.'in de bulunduğu davalı T. İ... Bankası A.Ş'nin yöneticileri hakkında davalı İ... Bank Off Shore Limited'e aktarılmayan paralarla ilgili olarak dolandırıcılık yaptıkları iddiasıyla İstanbul 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2008/10 esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığını ve bu davanın derdest olduğunu bildirmiştir. Davacı ve davacı durumundaki diğer mudilerin iradesinin fesada uğratıldığının veya benzer bir eylemin tespit edilerek davalı K. ile diğer davalı T. İ... Bankası yöneticileri hakkında verilebilecek olası bir mahkumiyet kararının, eldeki bu davayı etkileyebileceği çekişmesizdir.
Bu durum karşısında, davalı K. ile davalı Müflis T. İ... Bankası A.Ş'nin diğer yöneticileri hakkında açılan kamu davasının akıbetinin araştırılması, sonucunun beklenmesi, mahkumiyet kararı çıkması halinde bu kararın hukuki sonuçlarının BK.nın 53. maddesi çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle, aynı Yasanın 41 ve TTK.nın 321/son maddeleri uyarınca K.'in hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
3- Davalılardan Z. Cumhur Müflis İ... Bankası A.Ş.'ne BDDK tarafından el konulmasından sonra yönetim kurulu üyesi olarak, daha sonra bankanın 03.07.2003 tarihinde TMSF'ye devri üzerine TMSF tarafından yönetim kurulu üyesi ve genel müdür olarak atanan bir kamu görevlisidir. Davalının atandığı ve görev yaptığı dönemde yürürlükte olan 4389 sayılı Bankalar Kanununun 24/6. maddesi ve halen yürürlükte olan 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 127/4-5. maddesi "...kurul veya fon tarafından atanan yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri aleyhine görevlerinin ifası sebebiyle açılmış bulunan davalar da atamayı yapan ilgili mercii olan kurum veya fon aleyhine açılmış sayılır ve bu davalarda da husumet ilgili kuruma yöneltilir." hükmüne haizdir. Bu itibarla mahkemece davalı Z. C.'un hukuki durumunun açıklanan maddeler dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
4- Davalı Müflis İ... Bankası A.Ş. İflas İdaresi vekilinin temyiz itirazlarına gelince; İİK. 235. maddesi uyarınca davacının davadan önce iflas masasına başvurduğu, iflas masasının talebi reddettiği ve işbu davanın İİK. 235. maddesinde öngörülen 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığı anlaşıldığından bu davalı aleyhine açılan davanın bu nedenle reddine karar verilmek gerekirken, bu davalı aleyhine açılan davanın erken olduğu gerekçesiyle reddi doğru olmamış Müflis İ... Bankası A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın Müflis İ... Bankası A.Ş. yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin davalılar TMSF, BDDK, Müflis İ... Bankası A.Ş. ve davalı Z. C.'a yönelik tüm temyiz itirazlarının (REDDİNE), (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin davalı K. yönünden yaptığı temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına (BOZULMASINA), (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Z. C. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bu davalı yararına (BOZULMASINA), (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Müflis İ... Bankası A.Ş. İflas İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bu davalı yararına (BOZULMASINA), takdir olunan 900 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan K.'den alınarak davacıya verilmesine, takdir edilen 900 TL duruşma vekalet ücretinin ise davacıdan alınarak davalılardan TMSF, BDDK ve Z. C.'a verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 23.02.2012 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy