(2004 S. K. m. 67) (1163 S. K. m. 23)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Aksaray 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce verilen 17.10.2008 tarih ve 2007/533-2008/873 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi N. A. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili kooperatifin ortağı olan davalının 2002 yılından itibaren aidat borçlarını ödemediğini ve faiziyle birlikte toplam 2.844 YTL alacağın tahsili için başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve icra-inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin davacı kooperatifin ortağı olmadığını, kooperatiften tamamlanmış bir daire satın aldığını, taraflar arasında düzenlenen 10.05.1999 tarihli protokolde bundan sonra ortaya çıkacak ödeme ve ek ödemelerden davalının sorumlu olmadığının açıkça belirtildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen kararın Dairemizce ( 10.5.1999 tarihli protokol gereğince davacı tarafından yapılan ödemede göz önüne alınarak davalının ödemesi gereken aidat miktarının belirlenmesinin gerektiği gerekçesiyle ) bozulması sonrasında, bozma kararına uyan yerel mahkemece yeniden yapılan yargılamada, davalının kooperatif ortağı olduğu ve kooperatifçe icra takibine konu edilen 2002 ila 2004 yılı aidatı olarak 1.465,00 TL ödemesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, anılan miktarla takibinin devamına, tazminat istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Dava, akçeli yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı ortak aleyhine, davacı kooperatifçe başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Peşin ödemeli ortaklık, ancak bu konuda açıkça alınmış bir genel kurul kararının varlığı halinde mümkün olabilir. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi hükmü uyarınca, ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit konumda olduklarından, bu ilkenin dışına çıkılmak istendiği takdirde, bu hususun genel kurulun tartışmasına açıkça sunulması veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça benimsemiş olması gerekmektedir. Böyle bir karar alınmamışsa, ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) aidat yükümlülüğü devam eder. Somut uyuşmazlıkta da bu yönde alınmış bir genel kurul kararı yoktur. O halde, inşaatı devam edin bağımsız bölümler için diğer ortaklar ne kadar aidat ödemek zorunda ise, davalı da o kadar ödemek zorundadır.
Ancak, yine yukarıda açıklanan eşitlik ilkesinin bir gereği olarak, davalının yaptığı sabit ödeme ile normal ödemelerini yapan diğer ortakların ödemelerinin denkleştirilmesi de gerekmektedir.
O halde mahkemece, davacı kooperatife normal ve eksiksiz ödeme yapan bir ortağın ödemeleri, ödeme yaptıkları tarihler itibariyle eskalasyona tabi tutularak, davalının peşin ödeme yöntemiyle ortak alındığı tarihe kadar taşınmalı ve bu tarih itibariyle güncel değeri bulunmalı, bu değer ile davalının ödediği miktar arasında eşitliğin bulunup bulunmadığı ve davacı kooperatifçe girişilen icra takip tarihine kadar bu eşitliğin bozulup bozulmadığı saptanmalıdır.
Mahkemece, böyle bir karşılaştırma yapılmadan ve dairemizin bozma ilamı içeriği karşılanmadan yazılı şekilde eksik incelemeyle hüküm kurulması doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.07.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy