(818 S. K. m. 41)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 12.3.2008 tarih ve 2005/545 - 2008/88 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı, davalılardan R. S. ve 12 arkadaşı ile davalı E. A. vekilleri tarafından ayrı ayrı istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi P
Ş
tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalıların görevde bulundukları sürede müvekkili bankayı zarara uğrattıklarını, genel kurulca yönetimden sorumlu kişiler hakkında dava açılmasına karar verildiğini, bankanın gereksinimi olmamasına ve tarifeli uçak seferleri ile yapılması mümkün iken efektif ve yolcu taşıması amacıyla THK'dan uçak kiralandığını, uçağın R. S.'nun kişisel işlerinde kullanıldığını, eski ana hizmet binası restorasyonu ve eklenti yapıların renovasyonu işi ile ilgili olarak ruhsat alınmadan ihale yapıldığını ve müteahhide ödenen avansın gecikme ile tahsil edilerek faiz kaybına sebep olunduğunu, banka meclisi kararına aykırı olarak fiyat farkı ödendiğini, banknot makinası alımı sebebiyle de usulsüzlüklere dayalı olarak bankanın zarara uğratıldığını, ayrıca banknot kalıbı için iki adet sipariş verilmesi ve ücretinin ödenmesine rağmen 1 adet kalıp alındığını ileri sürerek, uçak kiralanmasından kaynaklanan zararın 14.199.824.578.-TL olarak davalı R. S.'ndan, hizmet binası restorasyonu işinden kaynaklanan faiz kaybı 4.40.363.293 TL ile fiyat farkı zararı 16.483.177.897.-TL.nın (faiz kaybının E. K.'dan olmak üzere) E. K., H. B., E. A., Y. K. ve D. D.'dan, banknot kalıbı siparişinden doğan 100.000 DM zararın ise C. Ö.'den, banknot makinesi alımından oluşan 14.000.000 DM zararın ise Pazarlık Komitesi, Merkez Yönetim Komitesi ve Banka Meclisi üyesi davalılardan ve banknot sayma, ayırma, imha makinesi alım işinden kaynaklanan 227.050 DM zararın davalılar R., K. ve C.'tan, makinelerin seçimi, satın alınmasında izlenecek yöntemin belirlenmesi ve satın alma kararlarının oluşumunda etkili olan aynı kişilerden 2.200.000 DM zararın tazminini istemiş, yargılama sırasında banknot sayım, ayrım, imha makinesi alımına ilişkin tazminat taleplerinden feragat etmiştir.
Davalılar vekilleri, davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece, bozmaya kısmen uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulüyle davacının eski ana hizmet binası restorasyonu ve eklenti yapılarının renovasyonu işi sebebiyle fazla ödediği 13.527.60 TL'nın davalılar H. B., E. A., Y. K. ve D. D.'dan faiziyle birlikte tahsiline, davacının bu kısma ilişkin E. K. hakkındaki istemi ile fazlaya ilişkin isteminin ve E. K. hakkındaki faiz isteminin reddine, davacının uçak kiralama işi ve banknot baskı makineleri alımına yönelik açtığı davaların reddi ile banknot kalıbına dayalı olarak açılan dava ile ilgili olarak verilen 24.12.2003 tarihli kararda (ücreti vekalet kısmı hariç) direnilmesine ve bu davanın reddine, davacının banknot sayım, tetkik, ayırım ve imha makinelerine yönelik davasının feragat sebebiyle reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı, davalılar R. S. ve 12 arkadaşı ile davalı E. A. vekilleri ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı E. A. vekilinin tüm, davacı banka ve hükmü temyiz eden diğer bir kısım davalılar vekillerinin ise aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, davacı bankanın eski yönetici ve çalışanlarının bankayı zarara uğrattıkları iddiasına dayalı tazminat istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, karar düzeltme incelemesi sonucu yapılan 31.10.2005 günlü, 2005/10520 Karar sayılı bozma ilamına kısmen uyularak yapılan yargılama sonucu davacı bankanın Türk Hava Kurumu'ndan uçak kiralaması sebebiyle yaptığı ödemeler dolayısıyla uğradığı zarara yönelik tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. Uyulmasına karar verilen bozma ilamında davaya konu edilen 1991,1992, 1993 ve 1994 yılları ile ilgili olarak banka meclisine sunulan bütçe tasarılarında efektif ve kıymet yollama giderleri hesabında THK'dan kiralanan özel uçak kiraları ibaresinin yer alması karşısında bankanın en yetkili organı bulunan banka meclisinin onayı ve bilgisi sebebiyle efektif ve kıymet yollama sebebiyle yapılan ödemelerden dolayı davalıların herhangi bir sorumluluklarının olmadığı ancak banka genel kurulunun açık bir kabul veya ibrasının bulunmaması halinde bankanın eski teamül ve uygulamaları dahilinde olmayan ve pahalı olduğu açık olan özel veya resmi seyahatler sebebiyle ödenen kira ücretlerinin ve dolayısıyla uğranılan banka zararının sorumlularınca karşılanması gerektiği, bu itibarla mahkemece davacı tarafın bu husustaki iddiaları üzerinde durularak banka meclisinin bu hususta açık izninin olup olmadığı ve şayet yok ise özel ve resmi seyahatlerin ne için yapıldığı, hangi görevlilerin ne amaçla ve sebep tarifeli uçaklar yerine özel kiralanan uçaklarla seyahat ettikleri, şayet mümkün ise bu seyahatlerin tarifeli uçaklar veya başka vasıtalarla yapılması halinde ne kadar ödeme yapılacağı, özel uçaklara bu amaçla ne miktar ödeme yapıldığı her somut seyahat bazında değerlendirerek neticesine göre bir karar verilmesi ve bu seyahatler sebebiyle bankanın ne şekilde kar elde ettiğinin gerekçesi ve bu gerekçenin dayanaklarının gösterilmesi gerektiği belirtilerek anılan hususların incelenmesi istenmiştir. Mahkemece, bozma sonrası anılan husus yönünden verilen kararda ise başkan, başkan yardımcıları ve bir kısım personelin yaptığı uçakla seyahat işinin görev sebebiyle olduğu, görev sebebiyle yapılan uçak kiralamasının keyfilik olarak değerlendirilemeyeceği, bu durumda davalı eski banka başkanının sorumluluğunun olmadığı gerekçesiyle bu konudaki istemin reddine karar verilmiştir. Oysaki bozma ilamında bankanın eski teamül ve uygulamaları kapsamında olmayan özel veya resmi seyahatler sebebiyle yapılan ödemelerin pahalı olduğu tespitine yer verilerek banka genel kurulunun bu konuda vermiş olduğu açık bir kabul veya ibra kararının bulunmaması halinde bu sebeple yapılan ödemelerin sorumlular tarafından karşılanması gerektiği belirtilerek mahkemenin bu hususta yapacağı inceleme ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Mahkemece, bozmadan sonra alınan raporda ise uçakların özel uçuşlarda kullanıldığı iddiasının somut delillerle kanıtlanamadığı belirtilmiş olup, bu tespit bozma içeriğine uygun bulunmamaktadır. Bozma kararında özel veya resmi seyahatler sebebiyle yapılan ödemelerin ayrıntılı olarak incelenmesinin istenilmesine rağmen bozmadan sonra alınan raporda anılan tespitin yapılması ve mahkemece de yazılı gerekçe ile bu konudaki istemin reddine karar verilmesi bu yönden uyulmasına karar verilen bozma içeriği ile bağdaşmadığından bu yöndeki bozmanın gereği yerine getirilmemiştir. O halde mahkemece, davacının bilirkişi raporuna yaptığı itirazda 192 adet uçuşun efektif şevkiyle ilgisinin olmadığını belirterek bu uçuşlara ait sunduğu listeye göre bozmada istenilen hususların araştırılarak davacının kiralanan özel uçaklar ile yapılan özel ve resmi seyahatler sebebiyle yaptığı ödemeler sebebiyle uğradığı bir zararın olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak anılan konuda yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu yönden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
3- Davalılardan R. S. ve 12 arkadaşı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; davacının banknot baskı makineleri alımı sebebiyle uğradığını iddia ettiği zararla ilgili olarak açtığı davada davalılar arasında F. İ. T. ve N. A.'ün de bulunduğu, bu istemle ilgili davanın reddine karar verildiği, anılan davalıların yargılama sırasında vefat ettikleri ve davanın mirasçıları tarafından vekil vasıtasıyla takip edildiği anlaşılmakla mahkemece bu istemle ilgili olarak davalılar yararına hükmedilen vekalet ücretine ilişkin kararda anılan davalılar mirasçılarının da gösterilmesi gerekirken anılan davalılar mirasçılarının gösterilmemiş olması doğru görülmemiş, kararın bu sebeple anılan davalılar mirasçıları yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı E. A. vekilinin tüm, davacının diğer, davalılar R. S. ve 12 arkadaşı vekilinin temyiz itirazlarının davalılardan F. İ. T. ve N. A. mirasçılarına ilişkin olanlar dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine; kararın (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı; (3) numaralı bentte açıklanan sebeplerle ise davalılar F. İ. T. ve N. A. mirasçıları yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 72,53 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödenen temyiz peşin harcın istemi halinde temyiz eden davacıya iadesine, 09.06.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy