Y A R G I T A Y İ L A M I
MAHKEMESİ : ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/05/2013 tarih ve 2002/382-2013/222 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl ve birleşen davada davalı... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 04/11/2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl davada davacılar ve birleşen davada davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili asıl davada, müvekkillerinin murisi ... ile davalı ...'in kardeş olduklarını ve “...” adı ile faaliyet gösteren işletmeyi ortak olarak kurup çalıştırdıklarını, ...'nin ölümünden sonra müvekkili ...'nin kendi adına ve çocuklarını temsilen davalı ile ortaklık sözleşmesi düzenlediğini, murisin sağlığında olduğu gibi işyeri gelirinin yarısının müvekkillerine verileceğinin, işyerindeki malların ve işyerinin ihtiyacı için kullanılan araçların da davalı adına kayıtlı olsa dahi kullanımı ve mülkiyetinin ortak olacağının kararlaştırıldığını, ancak davalının işyeri gelirinden müvekkillerinin ortaklık payını vermediği gibi işyeri içerisindeki mallar ve işyerinin geliri ile alınan ve işyerinin ihtiyacında kullanılan ... ve ....4 plaka sayılı araçlar üzerindeki müvekkillerinin haklarını da kabul etmeyerek müvekkillerinin haklarını almalarına engel olduğunu ileri sürerek, müvekkillerinin murislerinin ölüm tarihi olan 1996 yılından itibaren işletmeye ait yıllık gelirden müvekkillerinin payına düşen ½ ortaklık payının en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte tahsiline, ayrıca işyerinin geliri ile alınan ... ve ....4 plaka sayılı araçların değerinin yarısına tekabül eden miktarın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; ......tarafından davalılar ... ile ... Fotoğrafçılık İnş. Ltd. Şti'ye karşı açılan birleşen davada ise dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte şirket malları, demirbaşları ve ... plaka sayılı aracın davalı ...n'e devir kararı nedeni ile değerlerine ilişkin olarak müvekkilinin hissesine karşılık gelen bedelin, 2001 yılı ve sonrası şirket kar paylarından müvekkilinin hissesine karşılık gelen kısmın davalılardan tahsili ile müvekkilinin maliki bulunduğu taşınmazda, davalı ...'in şirket malları ve şirket unvanı ile kendisine ait işyeri işletmesi sebebi ile kullanım bedeline hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında yapılan ıslah ile asıl davada, 803,47 TL ödenmeyen kar payı alacağının faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile şirket adına kayıtlı iken davalının kendi adına satış göstererek tescil ettirdiği ... plaka sayılı aracın değeri olan 12.850,00 TL'nin ½'sine isabet eden 6.425,00 TL alacağın davalıya satış tarihi olan 17.05.2002 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş; birleşen davada ise şirketin ticari faaliyetinin yürütüldüğü işyerinin tamamının davalılar tarafından kullanılması nedeniyle taşınmazda hissedar olan müvekkili lehine 2000, 2001, 2002, 2003 ve 2004 yıllarına ilişkin olarak toplam 20.000,00 TL ecrimisilin davalılardan faiziyle birlikte tahsili ile davalı ...'e devredilen şirket mallarının dava tarihi itibariyle toplam değeri olan 91.805,00 TL'nin müvekkilinin ½ payına isabet eden 45.902,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı ... vekili, davanın şirkete karşı açılması gerektiği gibi ......dışındaki davacılar şirkete ortak olmadığından dava haklarının bulunmadığını, davacıların iddialarının yerinde olmadığını savunarak, asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.
Davalı şirket, davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre asıl davanın kısmen kabulü ile 803,47 TL kâr payının dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, ... plaka sayılı araç bedelinin 1/2'sine isabet eden 6.425,00 TL'nin 17.05.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların ....4 plaka sayılı araç yönünden ve fazlaya ilişkin sair talep ve davalarının reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 28/11/2001 tarihli ortaklar kurulu kararı ile davalı şirketin tasfiyesine, şirkete ait demirbaşların, ticari malların ve aracın davalı ortak ...'e satılmasına karar verilmiş olmakla davalı şirket demirbaş ve ticari malları değeri olan 91.805,00 TL'den davacı ortak hissesine karşılık gelen 45.902,50 TL ile 3.364,34 TL ecrimisilin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin ve sair talep ve davasının reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı ... ve davalı ...'in ortakları olduğu şirketin kullandığı taşınmazın, şirketin 28.11.2001 tarihinde tasfiyesine karar verilerek faaliyet gösterdiği adresin değiştirilmesinden sonra davalı ... tarafından kendi ticari faaliyeti için kullanıldığı ve söz konusu taşınmazda ... ...'in de payının bulunduğu anlaşıldığından, birleşen davada davalı ...'in bahse konu taşınmazı kendi adına kullandığı tarihten itibaren ... 'in payına düşen ecrimisil bedelini ödemekle yükümlü tutulmasında bir isabetsizlik olmadığı, karar tarihinin gerekçeli karar başlığında yanlış gösterilmesinin de mahallinde düzeltilmesi mümkün maddi bir hata niteliğinde olduğunun anlaşılmasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Asıl dava, kar payı istemi ile şirkete ait aracın satılması nedeniyle davacıların payına düşen bedelin tahsili istemine; birleşen dava ise davalı şirkete ait olup, davalı ...'e devredilen malların bedelinden davacının payına isabet eden kısmın ve ecrimisil bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir.
Mahkemece asıl davada davacıların kar payına ve şirkete ait ... plakalı aracın bedelinin yarısının tahsiline karar verilmiş ise de, davaya konu ... Fotoğrafçılık İnş. Taah. Ltd. Şti. iki ortaklı bir şirket olup, ortaklarının davacılardan ......ile davalı ... olmasına göre, asıl davada davacı ......dışında kalan diğer davacıların ortağı olmadıkları bir şirketin elde ettiği kardan ve şirkete ait aracın satımından elde
edilen paradan kendilerine pay verilmesi istemli bir davayı açamayacakları, böyle bir davada davacı sıfatlarının bulunmadığı, bir başka anlatımla aktif husumete ehil olmadıkları anlaşılmakla mahkemece davacı ......dışındaki diğer davacılar tarafından açılan asıl davaların aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, resen göz önüne alınması gereken bu husus üzerinde durulmadan davacı ......dışındaki davacıların da açtıkları asıl davanın kabulüne karar verilmesi yerinde değildir. Ayrıca davacı ortak ......tarafından açılan asıl davaya konu istemler olan kar payı ve şirket aracının davalı ...'e satımı nedeniyle araç değerinin yarısının tahsiline ilişkin istemlerin sorumlusu davalı şirket ortağı ... olmayıp, asıl davada kendisine karşı dava açılmayan şirket olmasına göre, davalı ...'e karşı açılan asıl davada davalının sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, şirket ortağı davacı ......tarafından açılan asıl davanın da pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken bu husus nazara alınmayarak davalı ...'in kar payı ve şirkete ait aracın satımından dolayı şirketin kasasına girmesi gereken paradan sorumluluğuna karar verilmesi yerinde olmadığı gibi, esasen kabul şekline göre de kar payının dağıtılmasına ilişkin olarak alınmış bir ortaklar kurulu kararı olmadıkça mahkemece, kar payının hüküm altına alınması doğru da olmadığından asıl davada verilen kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
3-Birleşen davada şirkete ait malların davalı ...'e devri nedeniyle davacının ortaklık payına isabet eden kısım olarak belirlenen 45.902,50 TL'nin davalı ...'den tahsiline karar verilmiş ise de, şirkete ait malların satımından dolayı şirket kasasına girmesi gereken bedel şirket tüzel kişiliğine ait olup, şirkete ait bir paranın doğrudan ortaktan tahsiline karar verilmesi yerinde olmadığından davalı ortağın işbu davada pasif husumet sıfatı olmadığı gibi kabul şekline göre de; tarafların ortağı olduğu şirketin tasfiyesine karar verilmiş olmakla bu süreçte şirketin tüm mallarının paraya çevrilmesi, hak ve alacaklarının tahsili, borçlarının ödenmesi, taahhütlerinin yerine getirilmesi gereklidir. Tasfiyeye yönelik tüm bu işlemler yerine getirildikten sonra bir tasfiye kalıntısı (bakiyesi) kaldığı takdirde ortakların bu kalan kısım üzerinde payları oranında talep hakları bulunmakta olup, şirkete karşı açılan tasfiye payının tahsiline ilişkin davada dahi öncelikle bu hususların gözetilmesi gerekirken yazılı şekilde anılan hususlar dahi gözetilmeden devredilen malların yarı bedelinin davacı ortağa aidiyetine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle birleşen davada davalı ...'den 45.902,50 TL'nin tahsiline ilişkin olarak verilen kararın bozulması gerekmiştir.
4-Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde yapılan bozmaların dayanağı olan hukuki sebeplere göre, davalı Fahri Haydar vekilinin asıl ve birleşen davalarda araç bedeli ile şirkete ait malların bedeline ilişkin olarak yaptığı temyiz itirazlarının ise incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle anılan davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile asıl ve birleşen davalarda verilen kararların davalı ... yararına BOZULMASINA, (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle anılan davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden asıl ve birleşen davada davalı ...'e iadesine, 06/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.