MAHKEMESİ : ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 15/07/2013
NUMARASI : 2013/57-2013/183
Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.07.2013 tarih ve 2013/57-2013/183 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili, davalı S.S. Y. B. Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı vekili ve davalı A.. G.. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalılar A.. D.. (arsa sahibi), S.S. Y.B. Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı (müteahhit) ve T. İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (müşterek ve müteselsil kefil) ile müvekkilinin "A. İli, E. İlçesi, B. Köyünde kain .. ada .. sayılı parsel üzerinde düşünülen apartman inşaatı" için gerekli projelerin hazırlanması konusunda anlaşmaya vardıklarını ve müvekkilinin bu konuda yetkili kılındığını, bunun akabinde masrafları kendisi karşılayarak, proje öncesi; imar durumu, çap, aplikasyon krokisi vb. çalışmalarını gerçekleştirdiğini, iki blok halinde tasarlanan binalara ait mimari uygulama projeleri, yangın algılama projesi vs. hesaplarının hazırlanıp ilgili Belediyeye sunulduğunu, bu aşamadan sonra, ortada haklı bir neden yokken davalı kooperatifin kendisinden işlerin şimdilik durdurulmasını istediğini, daha sonra müvekkiline ait projelerin diğer davalı Aysun tarafından projenin özü ve esasını etkilemeksizin ufak tefek değişiklikler yapılmak suretiyle Etimesgut Belediyesi'ne verildiğini ve yapı ruhsatı alındığını, müvekkilinin sözleşmenin tarafı olarak üzerine düşen tüm edimleri yerine getirmiş olmasına rağmen davalıların herhangi bir ödeme yapmadıklarını, bu amaçla gönderdiği ihtarnamelerden de sonuç alınamadığını ileri sürerek, haksız rekabet ile mali ve manevi haklara tecavüzün tespitine, tecavüz fiillerinin kaldırılması ve durdurulmasına, müvekkilinin eserin hazırlanmasıyla ilgili yapmış olduğu masraflar karşılığı şimdilik 1.000,00 TL, mali haklara tecavüz nedeniyle, Mimarlar Odası Asgari Tarife fiyatları üzerinden hesaplanacak bedelin 3 katı oranında tazminattan şimdilik 20.000,00 TL'nin 31.05.2006 tarihinden itibaren avans faizi ile manevi hak ihlali sebebiyle 50.000,00 TL'nin faizi ile tahsiline, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı S.S. Y. B. Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı vekili, müvekkili kooperatif tarafından davaya konu yer için araştırma ve inceleme yapmak üzere davacıya ve diğer davalı A.. G..'e ve ayrıca bir başka mimara ayrı ayrı olmak üzere vekaletname verildiğini, vekaletnamenin amacının "ilgili belediye ve tapu kayıtlarının incelenebilmesi ve kooperatife teklif verebilmelerini sağlamak" olduğunu, davacı ile müvekkili arasında mimari proje işinin yapılmasına ilişkin sözleşme yapılmadığını, arsa sahipleriyle yapılan anlaşma gereği arsa sahiplerinin isteği doğrultusunda proje yapma işinin davalı mimar A.. G..'e verildiğini ve onunla sözleşme imzalandığını, davacının kendisine verilen vekalete ve aradan uzun süre geçmesine rağmen hiçbir iş yapmadığını, sadece 24.07.2007 tarihinde Etimesgut Belediyesi'ne bir dilekçe verdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı A.. G.. vekili, davalı kooperatif tarafından müvekkiline önce vekaletname verildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından kooperatife proje tasarımı ve teklif sunulduğunu ve sözleşme imzalandığını, müvekkilin kooperatifin teklif ve tavsiyesi ile birkaç mimarla çok sıkı bir çalışma ve istişare ile projeyi hazırlayarak Etimesgut Belediyesi'ne teslim ettiğini, işin almasına hiçbir kanuni engelin bulunmadığını, proje ve eklerinin ilgili makamlarca onanması sonucu müvekkilinin müelliflik haklarının tescil edildiğini, bu proje üzerinde hak iddia eden davacının, diğer davalılarla mimari proje hazırlama sözleşmesini kanıtlayamadığını, ayrıca kendisiyle sözleşme yapılmadığını, sadece vekaletname verildiğini, uygulanan projelerin standart projeler olması nedeniyle birbirlerine benzemesinin normal olduğunu savunarak, davanın reddini savunmuştur.
Davalı A.. D.., davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; davacı tarafindan hazırlanan mimari projeler üzerinde, davalı Kooperatif ve mimar A. G. tarafından yapılan, ufak-tefek değişikliklerin, projenin hususiyetini etkilemediği, söz konusu değişiklikleri FSEK'in 16/2 maddesi kapsamında, zaruri değişiklikler kapsamında kabul edilmesi gerektiği, bu kabulün hak ve menfaatler dengesine de uygun olduğu, söz konusu ufak tefek değişikliklere karşı çıkmanın da MK 2. maddesine aykırı olduğu, kaldi ki, davalı tarafın, sipariş üzerine eser sözleşmesi sebebiyle eseri işleme hakkına da sahip olduğu, ne var ki söz konusu değişikliklerin "eserin işlenmesi" mahiyetinde de olmadığı, bu durumda TBK'nın 479 (BK 364), TBK'nın 480 (BK 365) maddeleri uyarinca davacı yanın, ancak sözleşme karşılığı alması gereken bedeli alabilecegi, ortada bir mali hak ihlali olmadığı için FSEK'in 68. maddesi uyarınca üç katı tazminat talebinde bulunamayacağı, nitekim davacı yanında davadan önce gönderdiği iki ayrı ihtarnamede, sadece sözleşme bedelinin ödenmesini talep ettiği kanaatine varılmakla, davacının toplamda "Mimarlar Odasının Asgari Ücret Tarifesi"ne göre talep edebileceği ücret bedeli olan 39.700,00 TL'ye müstahak olduğu, ancak dava dilekçesinde 20.000,00 TL'lik kismi dava açtığı anlaşılmakla bu miktar üzerinden davanın kabulü gerektiği, davacının manevi tazminat istemine ilişkin olarak FSEK'in 70. maddesi uyarınca hüküm olunan 12.000,00 TL manevi tazminat kararının temyiz istemi reddedilmekle kesinleştiği, aynı şekilde davacının talep ettiği 1.000,000 TL masraf talebine ilişkin talep yönünden de önceki kararın kesinleştiği, davalılardan A.. G.., davacının hazırladığı mimari projeye kendi ismini yazmakla, manevi hak ihlalinde bulunmuş ise de, mali hakları davalı kooperatife ait mimari proje üzerinde ufak tefek değişiklikler nedeniyle her hangi bir mali hak ihlali olmadığı için, davacı mimar ile davalı kooperatif arasında imzalanan sözleşmenin de tarafı olmadığı için maddi tazminat yönünden adı geçen hakkındaki davanın husumetten reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava konusu mimarı projelerin davacıya ait olduğunun tespitine, davalaların, anılan projelerin
davalı A.. G..'e ait olduğuna ilişkin müdahalelerinin men'ine, mimari projeler üzerine proje müellifinini davacı yazılması suretiyle ihlalin ortadan kaldırılmasına, davacının "Eser Sipariş Söz."den doğan 39.700 TL mimari proje alacağından 20.000,00 TL'nin davalı kooperatif ve davalı A.. D..'dan faiziyle tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili, davalı kooperatif vekili ve davalı A. G. vekili temyiz etmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı kooperatif vekili ve davalı A.. G.. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince, dava, 5846 sayılı FSEK'e dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir. Dairemiz bozma ilamında, davacı mimarın FSEK'in 68. maddesi hükmündeki üç kat isteminden vazgeçtiği şeklindeki değerlendirmenin yerinde olmadığı belirtildikten sonra, davacıya ait bulunduğu sabit olan ve bir eser sipariş sözleşmesi kapsamında meydana getirilen mimari projenin davalılardan kooperatife teslim edildikten sonra izinsiz bir şekilde değiştirilip tahrif edilmiş bir vaziyette davalı A.. G..'in proje müellifi olarak gösterilip ilgili belediyenin onayına sunulduğu sabit olduğu ifade edilmek suretiyle, artık davacı yararına FSEK'in 68. maddesi uyarınca üç kat tazminata hükmedilmesi gerektiğine işaret edilmiş olup, mahkemece, usuli kazanılmış hak gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle davacının Mimarlar Odasının Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen bedele hükmedilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Ayrıca, yine Dairemiz bozma ilamında davalı mimar A.. G.. yönünden davalının eyleminin davacıya ait projenin izinsiz olarak işlenmesi ve çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olup olmadığı, bu davalının mali hak ihlalinden sorumlu tutulup tutulmayacağı yeterince ve denetime elverişli bir şekilde tartışılmadığı belirtilmiş olup, eserin işlenmesi ve çoğaltma hakkının ihlali teknik bir konu olduğundan alanında uzman bir bilirkişi heyetinden bozma ilamı kapsamında rapor alınması gerekmesine rağmen, mahkemece, bozma kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın yazılı gerekçeyle bu davalı yönünden maddi tazminat isteminin reddine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı kooperatif vekili ve davalı A.. G.. vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.690,70 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı SS. Y. B Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı'ndan alınmasına, aşağıda yazılı bakiye 375,15 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı A.. G..'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 08.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy