MAHKEMESİ : İSTANBUL 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 03/06/2014
NUMARASI : 2012/21-2014/94
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03/06/2014 tarih ve 2012/21-2014/94 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 29/09/2015 günü hazır bulunan davacı vekili Av. H. İ. S. ile davalı vekili Av. H. H. C. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, mali hakları müvekkiline devredilmiş bulunan "I L. Y. B." adlı müzik eserinin, davalının yapımcısı olduğu sinema filminde izinsiz olarak kullanıldığını, telif bedelinin ödenmesi için davalıya gönderilen yazıya cevap verilmediğini, söz konusu ücretin tahsili için başlatılan takibe de haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, zira eser sahibinin meslek birliği üyesi olduğunu ve söz konusu esere dayalı mali hakların takibini de yalnızca meslek birliğinin yapabileceğini, müvekkilinin yapımcısı olduğu filmde anılan müzik eserinin kullanılmadığını, yalnızca "I L. Y.H. cümlesinin kullanıldığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının mali haklarına sahip olduğu dava dışı kişiye ait "I L. Y. B." adlı eserden alıntılanan ve bu şarkının melodisini de içeren "I L. Y. H. cümlesinin davalının yapımcısı olduğu sinema filminde kullanıldığı, bu şekildeki kullanımın senkronizasyon hakkı kapsamında kaldığı ve izne tabi bulunduğu, davalının ise izin almadığı, her ne kadar eser sahibinin meslek birliği üyesi olduğu anlaşılmakta ise de meslek birliklerinin senkronizasyon haklarının ihlalini takip etmediği, davacının da eser sahibi ile yaptığı sözleşme çerçevesinde ancak eser sahibinin onayı ile bu hakkı kullanabileceği, somut olayda bu onayın alındığı, dolayısıyla davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, talebin yargılamayı gerektirdiği ve likit olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 42.650.59 TL üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Dava, mali hakları davacıya devredilmiş bulunan müzik eserinin davalı tarafından izinsiz olarak kullanıldığı iddiası ile telif ücretinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mali hakları davacıya ait bulunan “I L. Y. B. adlı müzik eserinin, davalının yapımcısı olduğu filmde “I L. Y.H.” şeklinde değiştirilerek kullanıldığı dosya kapsamından anlaşılmış olup bu nedenle davacının tazminat hakkı doğmuş ise de söz konusu eserin rayiç bedeline ilişkin dosyaya sunulan kök ve ek bilirkişi raporlarında, denetime elverişli herhangi bir değerlendirme yapılmadan icra takibine konu edilen bedelin piyasa koşullarına uygun olduğu belirtilmiş, mahkemece de bu raporlar esas alınmak suretiyle hüküm kurulmuştur. Denetime elverişli herhangi bir açıklama içermeyen ve adı geçen eserin rayiç bedelinin hangi kriterlere göre belirlendiği anlaşılamayan bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Bu itibarla mahkemece, mali hakları davacıya ait bulunan eserin, davalının yapımcısı olduğu sinema filminde kısmen kullanıldığı da gözetilerek ihlalin süresine ve niteliğine göre davaya konu izinsiz kullanım nedeniyle davacı tarafça istenebilecek rayiç bedel konusunda denetime elverişli bir bilirkişi raporu alınması ve oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29/09/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
1- Dava, FSEK uyarınca eserden doğan mali hak ihlali sebebiyle maddi tazminat alacağı için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
2- Davacı vekili, “I love you baby” isimli müzik eserinin bestesi üzerindeki telif hakkının müvekkiline ait olduğunu, davalının yapımcısı olduğu filmde, müvekkiline ait bestenin “I. l.y. H.” ibaresiyle kullanıldığını ileri sürmüş, davalı vekili davanın reddini talep etmiş, yerel mahkemece de senkronizasyon yoluyla davacının telif haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
3- Heyetimiz çoğunluğu tarafından, davacının telif hakkının ihlal edildiği iddiası yönünden davanın kabulüne dair yerel mahkeme kararının onanmasına, talep edilebilecek tazminat miktarı yönünden yerel mahkeme kararının eksik inceleme sebebiyle bozulmasına karar verilmiştir.
4- Dosyaya intikal eden bilgi ve belgelere göre, davacının bestesine ilişkin küçük bir kısmın davalının yapımcısı olduğu filmde kullanıldığı anlaşılmaktadır.
5- Davacıya ait bestenin içerisinde kullanıldığı eserin bir sinema eseri olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu sinema eseri üzerinde, FSEK 8.maddesi uyarınca, yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı birlikte eser sahibidir. Bunun dışında, eser sahibinin haklarıyla bağlantılı olarak FSEK 80.maddesi uyarınca, icracı sanatçıların, fonogram yapımcılarının ve yayın kuruluşlarının hakları da bulunmaktadır.
6- Eserde kullanılan bağlantılı haklar yönünden FSEK Ek – 3 maddesi ile İcracı Sanatçılar Fonogram Yapımcıları ve Yayın Kuruluşlarının Korunmasına Dair Roma Sözleşmesi uyarınca çıkartılan 16.11.1997 tarihli “Eser Sahibinin Haklarına Komşu Haklar Yönetmeliği” nin 24.maddesi (f) bendinde, “eser sahibinin ve komşu hak sahibinin şeref, itibar ve kişilik haklarına zedelemeyecek, türünün kurallarına uyan parodi ve karikatürler” eserden doğan hakkın istisnaları arasında sayılmıştır.
7- Somut olayda, davacının mali hak sahibi olduğu müzik eserinin, o eserden yararlanmak maksadıyla mı, yoksa sinema eserinin türü (drama, güldürü, aşk vs.) itibariyle, eserden izinsiz yararlanma değil de insanları gülümsetme amaçlı kısa kullanım mahiyetinde olup olmadığı (parodi istisnası) hususu irdelenmeden ve tartışılmadan, telif hakkı ihlali bulunduğunun kabulünü doğru bulmadığımdan aksi yöndeki Dairemiz çoğunluğunun görüşlerine katılmıyorum.
Full & Egal Universal Law Academy