MAHKEMESİ: ... TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/02/2014 tarih ve 2012/59-2014/42 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl kararı taraf vekilleri, ek kararı ise asıl davada ve birleşen 30. İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 esas sayılı dosyasında davalılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 06/10/2015 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunanasıl ve birleşen davada davalılar vekili Av.... ile asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... ve asıl davada davalılar vekilleri Av.... ile Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
.../...
Asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar vekili, taraflar arasında yapılan sözleşme kapsamında ...'nun tüm okul öğrencileri, öğretmen ve personelinin 1 yıl süre ile taşınması iş ve hizmetinin davalı şirkete verildiğini, sözleşmenin davalı tarafça ihlal edildiğini ve haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek; asıl davada taraflar arasında düzenlenen 15.06.2011 tarihli sözleşmenin 6. maddesi uyarınca hizmetin tamamlanması için ödenmek zorunda kalınan 900.000,00 TL’nin, aynı madde gereğince öğrenci ücretlerine ilişkin olarak belirlenecek tutarın ve 03.01.2012 tarihli ek protokol uyarınca elde edilecek karın belirlenerek, temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/29 Esas sayılı dosyasında ise sözleşme hükümleri gereği müvekkiline ödenmesi gereken komisyon ücretine istinaden verilen çeklere dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibinin haksız itiraz üzerine durduğunu belirterek; icra takibine itirazın iptalini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davalılar-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davacı vekili, taraflar arasındaki sözleşmelerin mutabakata varılarak birlikte sona erdirildiğini, asıl davada davacılar vekilinin kötü niyetli olarak teminat olarak verilen teminat mektubunu nakte çevirdiği gibi yine teminat olarak verilen 400.000 TL bedelli çeki bankaya ibraz ederek yazdırılması sonrasında ihtiyati haciz kararı aldığını, müvekkilinin malları üzerine haciz konulduğunu savunarak, asıl davanın ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyayla açılan davanın reddini istemiş; birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında ise müvekkili tarafından teminat olarak verilen çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, birleşen her iki dava yönünden karşı tarafın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece verilen asıl kararın ardından ise yargılama sırasında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması yolunda ek karar verilmesi telep edilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı karşı davalının yerinde görülmeyen asıl ve birleşen davalarının reddine, birleşen davada davalının şartları bulunmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine, birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne, davacının dava konusu ... Şubesi muhataplı, davacı ... keşideli, 400.000,00 TL bedelli ve 0012098 numaralı çek sebebi ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, şartları bulunmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. 26/06/2014 tarihli ek kararla ise; mahkemece verilen 09/03/2012 tarihli ihtiyati haciz kararı ile bu karara ilişkin yeniden oluşturulan 30/04/2012 tarihli ihtiyati haciz kararının İİK’nın 264/4. maddesi uyarınca hükümsüz kaldığının tesbiti ile kaldırılmasına karar verilmiştir.
Asıl kararı, taraf vekilleri, ek kararı ise asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar vekilinin aşağıdaki (2) ve (3) numaralı bentler dışında kalan mahkemenin asıl kararına yönelik sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
.../...
2- Asıl dava, taraflar arasında düzenlenen okul servis hizmet sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan zararın tahsili, 1. birleşen dava, davalı taşıyıcı tarafından karşılanması gereken komisyon ücretinin ödenmesi amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali, 2. birleşen dava, davacı taşıyıcı tarafından teminat olarak verilen çeke dayalı menfi tespit istemlerine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan 15/06/2011 tarihli okul servis hizmet sözleşmesiyle ... öğrencileri, öğretmen ve personelinin servis taşıma iş ve hizmetleri bir yıl süre ile yüklenici ...'ye bırakılmış, sözleşme bedeli, tarafların hak ve yükümlülükleri belirlenmiş, 11. maddenin 6 bendiyle yüklenicinin bir yıl olan sözleşmeyi bir yıldan önce feshetmesi halinde ...'nin o yıla ait servis hizmetini tamamlamak için yapmış olduğu servis hizmeti maliyetinin tamamının ve öğrenci velilerinden toplanan ücretin ...'ye ödemekle yükümlü olduğu bildirilmiş; 01/07/2011 tarihli protokolle sözleşme bedeli yeniden belirlenerek, yüklenici ...'nin ...'ye 300.000 TL tutarlı teminat mektubu ve 400.000 TL bedelli çeki teminat olarak verdiği, bu teminat mektubu ve çekin sözleşme şartlarına uyulmaması durumunda herhangi bir itiraz ve ihtara gerek kalmaksızın irat kaydedilerek teminat olarak kullanılacağı düzenlenmiştir. 03/01/2012 tarihli ek protokolle ise “15/06/2011 tarihinde imzalanan sözleşme gereği ... 21/01/2012 tarihine kadar sözleşmenin tüm yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirecek ve 21/01/2012 tarihinde sözleşmenin tüm hak ve yükümlülüklerini ...'ne devredecektir. Devir yapılmadan önce 15/01/2012 ile 21/01/2012 tarihleri arasında ...'nin belirleyeceği ... yetkilileri tarafından ...'nin kayıt ve devir esasları incelenecektir. ...'nin tüm işlemlerini .... inceleme yetkisine sahiptir. Taraflar arasında 25/01/2012 tarihinde devir sözleşmesi imzalanacaktır. Bu devirde toplanan öğrenci servis ücretlerinin hizmet verilen gün sayısı kadarki kısmı ...'nde kalacak hizmet verilmeyen kısmı ...'nin hesabına eksiksiz ve tam olarak teslim edecektir. ..., bu gün itibariyle tahsil edilmeyen ücretleri tahsil etmeyecektir.” ifadelerine yer verilmiş; 20/01/2012 tarihli belgeyle de servis taşıma işinin 20/01/2012 tarihi itibariyle sonlandırıldığı, iş bu tarihten sonra söz konusu servis taşıma işinin ...'nin kendi veya başka bir taşerona yaptırma hakkının saklı olduğu, taşınmama işinden öğrencilerin zarar görmesi durumunda ...'nin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluğunun olmayacağı, ...'nin hukuki ve cezai sorumluluğu üzerine aldığı, söz konusu sorumluluğun öğrencilerin taşınmasından oluşacak zarar ve ziyanı kapsadığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamı nazara alındığında, taşıma işinin 20/01/2012 tarihi itibariyle sona erdiği, taraflar arasında imzalanan 03/01/2012 tarihli ek protokolde işin devrinde toplanan öğrenci servis ücretlerinin hizmet verilen gün sayısı kadarki kısmının ...'nde kalacağı hizmet verilmeyen kısmının ...'nin hesabına eksiksiz ve tam olarak teslim edeceğinin düzenlendiği, böylece ...'nin tahsil ettiği servis ücretlerinden hizmet verilmeyen gün sayısı kadarki kısmının asıl davada davacıya ödenmesi gerektiği, bu alacak asıl davada davacı tarafça da talep edilmesine rağmen, mahkemece asıl davada işbu alacağın tespitinin yapılmadığı anlaşılmaktadır. Asıl davada davacıya teminat çeki ve teminat mektubu verildiği,
.../...
teminat çeki ve teminat mektubunun sözleşme şartlarına uyulmaması durumunda irat kaydedileceği ve teminat olarak kullanılacağı taraflarca protokol hükümleriyle kabul edildiğine göre, 03/01/2012 tarihli ek protokole göre toplanan öğrenci servis ücretlerinin hizmet verilmeyen gün kadarki kısmının belirlenip teminat mektubunun da nakde çevrildiği nazara alındığında alacağın tespiti halinde menfi tespit davasına konu teminat çekinin icra takibine koyulmasının haklı olup olmadığının tartışılması gerekmektedir. Bu suretle; asıl davada davacının açıklanan alacağının tespiti sonrasında asıl dava ve birleşen menfi tespit davası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, asıl davanın reddi, birleşen teminat çekine dayalı menfi tespit davasının ise kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
3- ... tarafından açılan 400.000 TL bedelli dosya kapsamından teminat olarak verildiği anlaşılan çeke dayalı menfi tespit davasında; geriye dönüş cirosu olmaksızın çekin emrine düzenlendiği .... tarafından takip edildiği, yani dava konusu çekin ...'nin elinde bulunduğu takip sonucu anlaşıldığından menfi tespit davasında ...a husumet yöneltilemeyeceği nazara alınmaksızın ve bu hususta bir gerekçeye de yer verilmeksizin birleşen menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
4- Bozma neden ve şekline göre, asıl ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davalılar-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davacı vekilinin birleşen menfi tespit dosyasında kötüniyet tazminatı isteminin reddine dair kararın düzeltilerek %20 oranında tazminatın hüküm altına alınması yönündeki temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
5- Asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar vekilinin mahkemece verilen 09/03/2012 tarihli ihtiyati haciz kararı ile bu karara ilişkin yeniden oluşturulan 30/04/2012 tarihli ihtiyati haciz kararının İİK’nın 264/4. maddesi uyarınca hükümsüz kaldığının tesbiti ile kaldırılmasına dair 26/06/2014 tarihli ek kararına yönelik temyiz itirazlarının incelemesine gelince; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, ihtiyati haciz kararının alacak davasının reddi kararı ile kendiliğinden hükümsüz kalacağının anlaşılmasına, bunun için red kararının kesinleşmesinin beklenmesine gerek bulunmamasına göre, (Kuru, Baki, İcra İflas Hukuku, Cilt 3, 3. Baskı, 1993, s.2570) asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar vekilinin 26/06/2014 tarihli ek karara yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile ek kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar vekilinin mahkemenin asıl kararına yönelik sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle, asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile asıl hükmün asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar yararına BOZULMASINA, (4) nolu bentte açıklanan nedenle, asıl ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı .../...
dosyasında davalılar-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, (5) nolu bentte açıklanan nedenle, asıl davada ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/29 Esas sayılı dosyasında davacı-birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 Esas sayılı dosyasında davalılar vekilinin 26/06/2014 tarihli ek karara yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile ek kararın ONANMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin herbir yandan alınarak yek diğerine verilmesine, asıl ve birleşen davalardaki temyiz peşin harçlarının temyiz edenlere iadesine, 26.06.2014 gün 2012/59-2014/42 sayılı ek karar yönünden bakiye 2,50 TL harcın temyiz edenlerden alınmasıma, 08/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.