MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.03.2013 tarih ve 2005/393-2013/154 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi bir kısım dosyalarda davalı, bir kısım dosyalarda davacılar ... ve ...Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Asıl davada davacı vekili, müvekkili buluşunun 551 sayılı KHK kapsamında tescil edildiğini, davalının bu sistemi müvekkili patentine tecavüz ederek kullandığını ve müvekkili aleyhine patentin hükümsüzlüğü istemli dava açtığını ileri sürerek tecavüzün tespiti ile meni ile 25.000 TL manevi, 551 sayılı KHK'nın 140'ıncı maddesi b bendi uyarınca 5.000 TL maddi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı vekili, davacının yenilik vasfı ve patent olarak tescil edilebilirlik özelliği bulunmayan, yıllardır başkaları tarafından üretilen incelemesiz patent belgesi ile müvekkili ürününün farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2005/176 Esas sayılı dosyada davacı vekili, davalının 21.04.2000 tarihli başvurusu ile aldığı 2000-01094 B sayılı incelemesiz patent tescil belgesinin bir çok firma tarafından uzun süredir kullanılan, halka mal olmuş, patent verilebilirlik kriterlerine sahip olmayan bir ürüne ilişkin olduğunu, bu patente dayalı olarak müvekkili aleyhine tespit yaptırdığını ileri sürerek anılan patent belgesinin hükümsüzlüğü ile müvekkili fiillerinin patentten doğan haklara tecavüz teşkil etmediğinin tespitini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2005/176 Esas sayılı dosyada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2005/177 Esas sayılı dosyada davacı vekili, davalının 21.04.2000 tarihli başvurusu ile aldığı 01094 B sayılı incelemesiz patent tescil belgesinin bir çok firma tarafından uzun süredir kullanılan, halka mal olmuş, patent verilebilirlik kriterlerine sahip olmayan bir ürüne ilişkin olduğunu, bu patente dayalı olarak müvekkili aleyhine tespit yaptırdığını ileri sürerek anılan patent belgesinin hükümsüzlüğü ile müvekkili fiillerinin patentten doğan haklara tecavüz teşkil etmediğinin tespitini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2005/177 Esas sayılı dosyada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2005/394 Esas sayılı dosyada davacı vekili, müvekkili buluşunun 21.04.2000 tarihinde 551 sayılı KHK kapsamında tescil edildiğini, tespit dosyası ile davalının bu sistemi müvekkili patentine tecavüz ederek kullandığının anlaşıldığını ve müvekkili aleyhine patentin hükümsüzlüğü istemli dava açtığını ileri sürerek tecavüzün tespiti ile meni ile 25.000 TL manevi, 5.000 TL maddi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile toplam maddi tazminat taleplerini 13.045,54 TL'ye çıkartmıştır.
Birleşen 2005/394 Esas sayılı dosyada davalı vekili, davacının yenilik vasfı bulunmayan, yıllardır başkaları tarafından üretilen incelemesiz patent belgesi ile müvekkili ürününün farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2006/211 Esas sayılı dosyada davacı vekili, davalı ...'ın 22.08.2005 tarihinde ... sayı ile "Dorse (Treyler) Düzeltme Makinesi" adı altında faydalı model tescilini sağladığını, ancak anılan makinenin daha önceden müvekkili tarafından bulunup ... sayı ile incelemesiz patent belgesi alındığını ileri sürerek davalı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2006/211 Esas sayılı dosyada davalı ... vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir. ... aleyhine açılan dava mahkemece tefrik edilmiştir.
Birleşen 2006/211 Esas sayılı dosyada davalı ... vekili, davacının yıllardan kullanılan sistemi adına tescil ettirdiğini, müvekkilinin ise bu sistem ile ilgili yaptığı çalışmalar sonucunda teknik ilerlemeye ilişkin olarak dava konusu Faydalı Model Belgesi'ni aldığını, tarafların ürünlerinin birbirlerinden farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait ... sayılı incelemeli patent belgesinden doğan hakların her iki davalı tarafından 551 sayılı KHK hükümlerine göre ihlal edildiği, davalılar ... ve ... Ltd. Şirketi tarafından davacıya ait ...B nolu incelemeli patent belgesinin hükümsüzlüğüne dair davanın işbu patent belgesinin yeni, buluş basamağı kriterine sahip ve sanayiye uygulanabilir olduğunun anlaşıldığı, davacı tarafından davalı ... aleyhine bu davalının sahibi olduğu ... Y sayılı Faydalı Model Belgesi'nin hükümsüzlüğüne dair davada ise bir kısım istemlerin yenilik vasfının bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile, davacı... ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... sayılı incelemeli patent belgesinden doğan hakların davalı ... tarafından 551 Sayılı KHK hükümlerine göre ihlal edildiğinin tespiti ile tecavüz fiillerinin durdurulmasına(men'ine), 1.057,54 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 6.057,54 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat talebinin reddine, birleşen 2005/394 Esas sayılı dosyada, davacı... ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... sayılı incelemeli patent belgesinden doğan hakların davalı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından 551 Sayılı KHK hükümlerine göre ihlal edildiğinin tespiti ile tecavüz fiillerinin durdurulmasına(men'ine), 11.987,50 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 16.987,50 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, birleşen 2005/176 ve 2005/177 Esas sayılı dosyalarda davalı... ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait 2000 01094B nolu incelemeli patent belgesinin hükümsüzlüğü (iptali)'ne dair taleplerin reddine, birleşen 2006/211 Esas sayılı dosyada, davacı... ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı ... hakkında açmış bulunduğu davanın kısmen kabulü ile, davalı ...'a ait ... sayılı faydalı model belgesinin 1, 2, 4 ve 5 nolu istemlerinin yeni olmaması nedeniyle 551 Sayılı KHK'nın 165. maddesi hükmü uyarınca hükümsüzlüğüne, 3 nolu istem yönünden hükümsüzlük talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, bir kısım dosyalarda davalı, bir kısım dosyalarda davacılar ... ve ...Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı- davacılar ... ve ... vekilinin patent belgesinin hükümsüzlüğü istemli olup 2005/393 Esas sayılı dosya ile birleştirilen 2005/176 ve 2005/177 Esas sayılı dosyalara yönelik ve faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup yine 2005/393 Esas sayılı dosya ile birleştirilen 2006/211 Esas sayılı dosyaya yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Mümeyyizlerin davalı oldukları patent belgesinden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti ile meni ve tazminat istemlerine ilişkin 2005/393 Esas sayılı dosya ile bu dosyayla birleştirilen 2005/394 Esas sayılı dosya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar ... ve .... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3- Patent belgesinden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti ile meni ve tazminat istemlerine ilişkin 2005/393 Esas sayılı dosya ile bu dosyayla birleştirilen 2005/394 Esas sayılı dosyada davacı vekili, dava dilekçeleri ile her iki mümeyyiz davalıdan ayrı ayrı 5.000,00 TL maddi tazminat talep etmiş, dosyaların birleştirilmesinden sonra 07.06.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile 5.000,00 TL tutarındaki maddi tazminat taleplerini 13.054,45 TL'ye çıkarttıklarını ileri sürmüşse de ıslahı hangi davalı hakkında yaptıklarını belirtmediği gibi hangi davalıdan ne miktar tazminat talep ettiklerini de açıklamamıştır. Müteselsil sorumluluğa da dayanılmadığına göre, ıslah dilekçesinin yukarıda belirtilen hususlarda açıklattırılmadan yargılamaya devam olunması doğru olmamıştır.
Ayrıca, maddi tazminat talebine ilişkin her iki dava 11.05.2005 tarihinde açılmış olup, mahkemece benimsenen bilirkişi raporunun, maddi tazminat istemlerinin dava tarihinden sonraki dönemi de kapsayan 2005, 2006, 2007, 2008 yıllarının incelenerek tanzim edildiği ve bu yıllara ilişkin tazminat hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır. Oysa her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır. Bu itibarla, mahkemece, dava tarihi itibariyle maddi tazminat hesabı yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken dava tarihinden sonraki dönemler için de maddi tazminata hükmolunması doğru olmamış, kararın mümeyyizler yararına bozulmasını gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı-davacılar ... ve .... vekilinin patent belgesinin hükümsüzlüğü istemli olup 2005/393 Esas sayılı dosya ile birleştirilen 2005/176 ve 2005/177 Esas sayılı dosyalara yönelik ve Faydalı Model Belgesi'nin hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup yine 2005/393 Esas sayılı dosya ile birleştirilen 2006/211 Esas sayılı dosyaya yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalıların patent belgesinden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti ile meni ve tazminat istemlerine ilişkin 2005/393 Esas sayılı dosya ile bu dosyayla birleştirilen 2005/394 Esas sayılı dosya yönelik sair temyiz itirazlarının reddine, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalıların tazminat istemlerine ilişkin 2005/393 Esas sayılı dosya ile bu dosyayla birleştirilen 2005/394 Esas sayılı dosya yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile kararın temyiz eden ... ve .... yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy