MAHKEMESİ : ....FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ....Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 05/11/2013 gün ve 2005/150 - 2013/257 sayılı kararı bozan Daire'nin 26/02/2015 gün ve 2014/4607 - 2015/2609 sayılı kararı aleyhinde davalı Şirket vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin ...'a ait eserlerin mali haklarını mirasçılarından devralmış olduğunu ve bu hakları kullanmaya devam ettiğini, ancak sözleşme yürürlükte iken, davalı ...'nin bu mali haklarda herhangi bir uyuşmazlık olmadığı halde, müvekkiline bir ihbar ve ihtar yapmadan diğer davalı ...'ye devrettiğini, davalı ...'nin ise mali hakları kendilerinde olan kitaplardan; ..., ..., ..., ..., ... ve ... adlı eserleri çoğaltıp yaymaya başladığını, bu konuda ... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nde 2002/803 E.-2003/155 K. sayılı dosyası ile açılan davanın kesinleştiğini, anılan dosyada; ...'ın eserleri ile ilgili mali hakların kendilerinde olduğuna, bu haklara tecavüzde bulunulduğuna ve tecavüzün men'ine dair karar verildiğini, bu karar sonrasında da davalı ...'nin bu kitapları satmaya ve yaymaya devam ettiğini, davalıların bu fiilleri ile müvekkilini hem maddi hem de manevi zarara uğrattıklarını, davalılardan ...'nin basına, müvekkilinin ticari itibarını zedeleyici, hor ve küçük gören açıklamalarda bulunduğunu, ...'ın kitaplarını kimsenin basmak istemediği zamanlarda bastığını, hem şimdiki mirasçısına hem de daha önceki mirasçısına yüklü telif ücretleri ödediğini, yıllardır merhum yazarın kitaplarını çok az karlarla basarak yaşatan müvekkilinin bu tür bir tavırla ve karalama kampanyası ile karşılaşınca zor duruma düştüğünü ileri sürerek mali haklar kendilerinde olduğunu iddia dava konusu eserlerin davalı yayınevi tarafından kaçar adet basıldığı,
kaç baskılarının yapıldığının ve kapak satış fiyatlarının tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve bilirkişi raporları ile tespit edilecek rakama ıslah etmek kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi tazminat ve 10.000 TL manevi tazminatın her iki davalıdan tahsiline, tazminatlara haksız fiil tarihinden itibaren en yüksek ticari faiz uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 06/12/2010 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebinin FSEK'nın 68. maddesi gereğince hesaplanacak rayiç bedelin üç katına ilişkin olduğunu belirtmiş ve 243.508,50 TL'nin faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı-karşı davacılar vekili, ... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin kararında sadece "..." ve "..." adlı eserler yönünden davacının mali haklarına tecavüz edildiğinin tespit edildiğini, davacı-karşı davalının dilekçesinde belirtiği diğer dört eser yönünden mali hak sahipliği konusunda herhangi bir karar verilmediğini, mahkemenin karanın 22.10.2004 tarihinde kesinleşmesinden sonra müvekkili yayınevinin söz konusu iki eseri basmadığını, davaya konu diğer dört eserin hak sahipliği ile ilgili olarak mahkemece herhangi bir karar verilmediğini, bu yüzden kesinleşmiş mahkeme kararına dayanılarak talep edildiği söylenen tazminat istemlerinin bu dört eser bakımından kabul edilemeyeceğini, ayrıca dava konusu istemin zaman aşımına uğradığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Karşı davasında ise; davacı tarafından basılmaya devam eden kitapların, müvekkili yayınevi tarafından yapılan tanıtım-reklam kampanyaları ile satış sayısının ciddi şekilde arttığını, müvekkilinin kısıtlı yayın süresince ... varislerine yaptığı ödemelerin ortada olduğunu ileri sürerek, ... önündeki davaların bekletici mesele yapılmasına, müvekkili Büyükçelebi için; davacı-karşı davalı ile bu müvekkili arasındaki sözleşmeler nedeniyle elde ettiği kazancın ve müvekkilinin eser sahibi olarak hak ettiği mali hak bedelinin tesbit edilerek, bu bedel nedeniyle şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın basım tarihinden itibaren en yüksek banka reeskont faizi ile müvekkili .... için; davacı-karşı davalının dava konusu eserler için müvekkili yayınevi tarafından yapılan reklam ve kampanyalardan haksız yararlanması nedeniyle şimdilik 5.000 TL maddi tazminatın haksız yararlanma tarihinden itibaren en yüksek banka reeskont faizi ile davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karar davacı vekili ile davalı-karşı davacı .... vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce bozulmuştur.
Bu kez davalı şirket vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 5846 sayılı FSEK 66/1. maddesinde mali hakları tecavüze uğrayan kimselerin tecavüzün refini dava edebileceğine dair hüküm uyarınca eser sahibinden mali hakları devralan kişilerin de aynı Kanun'un 68. maddesine göre talepte bulunabilecek olmasına ve bu maddeye dayalı hüküm tesisi üzerine oluşan farazi sözleşme ilişkisi uyarınca davanın 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunmasına, hak sahibinden FSEK m. 48 ve 52'ye uygun geçerli bir sözleşme ile mali hakları devralan kişinin de bu hakkının ihlali halinde eser sahibi veya haleflerine karşı da FSEK 68 vd maddelerine göre talepte bulunabilecek olmasına, ayrıca Dairemizin 27.11.2011 gün ve 14831/17744 sayılı ve 23.06.2014 gün ve 1671/11833 sayılı kararlarında da açıklandığı üzere 5846 sayılı FSEK 68. maddesi uyarınca rayiç bedelin üç katına kadar artırım seçeneğini kullanma yetkisinin davacıya ait bulunmasına göre, davalı şirket vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı şirket vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 3,20 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 265,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davalı Şirket'ten alınarak ...'ye gelir kaydedilmesine, 26/04/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
1- Dava, FSEK 68.maddesi uyarınca eserden doğan hakların mali ve manevi hakların tazmini istemlerine ilişkindir.
2- Yerel mahkemece, davacının eserden doğan haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle, FSEK 68.maddesi uyarınca, talep olunabilecek maddi tazminat miktarının üç katına hüküm olunmuştur.
3- FSEK 68.maddesi uyarınca talep edilebilecek tazminat miktarını tayin edebilmek için, 5846 sayılı Kanundaki bu maddenin fasıl başlığı ile birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Mali haklara tecavüz halinde maddi tazminatın FSEK’in 66 ve 68.maddelerinin birlikte ele alınarak değerlendirilmesi gerektiği, FSEK 68.maddesinin 1952 tarihli ilk metninde “mutat bedelin en çok %50 fazlasını isteyebilir” şeklinde olduğu ve maddenin komisyon gerekçesinde de tazminatın tecavüzün ağırlığıyla uygun bir tazminat olması gerektiğinin zikredildiği, bu dönemde Dairemizin 22.01.1998 tarih ve 1997/9221 – 1998/246 sayılı kararında “…. Olayın mahiyetine göre, tespit edilen rayiç bedelin ne miktar yükseltileceğinin takdiri gerekirken” denilmek suretiyle de mahkemenin rayiç bedelin yükseltilmesi konusunda takdir hakkının bulunduğu kabul ettiği, 12.06.1995 T. ve 4110 S. K. ile 68.maddedeki tazminat artırım miktarının 3 katına yükseltildiği, ancak ilave bir gerekçe kullanılmadığı anlaşılmıştır.
4- Doktrinde de, 3 kat tazminat talebi karşısında mahkemenin takdir yetkisinin varlığının oybirliğiyle kabul edildiği (... – Türkay ALICA – Fethi MERDİVAN, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu, Seçkin Yayıncılık, 2013-Ankara, s.2033-2034 (Türkay Alıca); Şafak N. Erel, Türk Fikir ve Sanat Hukuku, Yetkin Yayınları, 3.Bası, 2009, s.339) görülmektedir.
5- ....nce de 28.2.2013 tarih ve 2012/133 E. - 2013/33 K. Sayılı kararda, FSEK 68.maddesi uyarınca üç katı tazminat yetkisinin mahkemeye ait bir yetki olduğu ifade edilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy