MAHKEMESİ:TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 07.02.2019 tarih ve 2016/386 E. - 2019/106 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar Vakıflar Bankası T.A.O., Birleşik Fon Bankası A.Ş, Halk Bankası A.Ş. vekili ile Denizbank A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemece 24.06.2019 tarihli karar ile davalı ...Ş. vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmiş olup, diğer davalıların temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 06.04.2021 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılardan Birleşik Fon Bankası A.Ş. vekili Av...., davalılardan T. Halk Bankası A.Ş. vekili Av. ... ve davalılardan Vakıfbank vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı Bayındır İnşaat A.Ş. arasında Pakistan Otoyolu projesinin İslamabad-Peşaver bölümünün yapımı için bir otoyol yapım sözleşmesi imzalandığını, bu çerçevede müvekkilince anılan şirkete 96.645.563,50 USD ile bu davanın konusu olmayan 2.523.009.751,70 Pakistan Rupisi tutarında tedarik avansı verildiğini, bu paranın geri ödenmesini garanti altına almak amacıyla dava dışı İş Bankası A.Ş’nin lideri ve temsilcisi davalı bankaların da ortağı bulunduğu konsorsiyumdan iki adet avans teminat mektubu alındığını, müteahhidin yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğini, müteahhidin hak edişleri düşüldükten sonra bakiye 71.679.303,34 USD'nin derhal ödenmesi için müvekkilince konsorsiyum temsilcisine keşide edilen ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığını ileri sürerek, her bir davalı için ayrı ayrı hissesine düşen ve dava dilekçesinde belirtilen miktarlarda ana para ve 27.04.2001 temerrüt tarihinden itibaren işlemiş faiz alacağının, ana para kısmına dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili, tahkim mektubunun avans teminat mektubu olması nedeniyle davacıya ödenen avansların tenzil edilmesi gerektiğini, müvekkili bankanın temerrüde düşmediğini, garanti edilen riskin doğup doğmadığının araştırılması gerekip istenen faizinde haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ...Ş. vekili, tahkim davasının sonucunun beklenmesi gerektiği, teminat mektubunun şarta bağlı olması nedeniyle şartın gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması zorunlu olduğu gibi, davacıya ödenen avansların da mektup bedelinden düşülmesi gerektiğini, bankanın temerrüt tarihinin dava dışı İş Bankasına tazmin için müracaatın yapıldığı tarih olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ...Ş. vekili, tahkim davasının sonucunun beklenmesi ayrıca, davacıya ödenen avansların tenzili gerektiği, müvekkilinin temerrüte düşmediğini, verilen tedbir kararı nedeniyle mektubun tazmin edilmediğini bu nedenle tedbirin devam ettiği süre içinde faiz isteminin yasal dayanağının olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Bileşik Fon Bankası A.Ş. vekili, tahkim davasının sonucunun beklenmesi, teminat mektubundaki şartın oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini, istenen faizin hukuka aykırı bulunduğunu zira müvekkilinin temerrüde düşmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ...Ş. vekili, avans teminat mektuplarının borç ikrarı olmadığını, banka muhatabın muhtemel riskini garanti ettiğini, müvekkili bankanın teminat mektubu ile garanti edilen riskin doğup doğmadığını araştırma yükümlülüğü altında olmadığını, davacı ile Bayındır İnşaat arasında otoyol sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın karara bağlanmasının önem taşıdığı, müvekkili bankanın temerrüde düşmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu teminat mektubunun tahsili için İstanbul 3. İcra Müdürlüğü’nün 2002/16821 E sayılı dosyasıyla dava dışı İş Bankası A.Ş. ve davalı bankalar aleyhine icra takibi yapıldığı, itiraz üzerine dava dışı İş Bankası A.Ş. ne karşı açılan davada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2003/1228 E-2005/981 K. sayılı 12/12/2005 tarihli kararla itirazın iptaline karar verildiği ve kararın kesinleştiğinden dava dışı İş Bankası önderliğindeki konsorsiyumda yer alan davalı bankaların da sorumluluğunun sübuta erdiği, davalıların sorumlu oldukları asıl alacak miktarlarının davalı Vakıfbank yönünden, 16.292,705,65 USD, davalı Halkbank AŞ yönünden 8.845,226,03 USD, davalı Finans Bank A.Ş. yönünden 5.583,817,73 USD, davalı ...Ş. (fona devredilen Kentbank A.Ş nedeniyle) yönünden 2.329,577,36 USD, davalı Deniz Bank A.Ş. yönünden 2.329,577,36 USD olduğu, belirlenen asıl alacakların ödenmesi için davalılara 22/09/2003 tarihi çalışma saati bitimine kadar süre verilmiş olmakla ihtarnamede verilen bu sürenin atıfet mehli niteliğinde olup, verilen bu süreye rağmen ödemede bulunmayan davalıların sürenin bitimini müteakip 23/09/2003 tarihinden itibaren temerrüde düştükleri, temerrütleri nedeniyle ödemeleri gereken işlemiş faiz miktarının, 23/09/2003 tarihinden itibaren asıl alacak üzerinden 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca USD üzerinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek fiili faiz oranı uygulanarak hesaplanacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalı Vakıfbank yönünden 16.292,705,65 USD asıl, 1.478.172,38 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.770.878,03 USD’nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesindeki döviz faizinin uygulanmasına, davalı Halkbank A.Ş. yönünden 8.845,226,03 USD asıl, 802.492,20 USD faiz olmak üzere toplam 9.647.718,23 USD’nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesindeki döviz faizinin uygulanmasına, davalı Finans Bank A.Ş. yönünden 5.583,817,73 USD asıl, 506.597,52 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam, 6.090.415,25 USD’nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesindeki döviz faizinin uygulanmasına, davalı ...Ş. yönünden 2.329,577,36 USD asıl, 211.353,26 USD faiz olmak üzere toplam, 2.540.930,62 USD nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesindeki döviz faizinin uygulanmasına, davalı Deniz Bank A.Ş. yönünden 2.329,577,36 USD asıl, 211.353,26 USD faiz olmak üzere toplam 2.540.930,62 USD’nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesindeki döviz faizinin uygulanmasına karar verilmiştir.
Kararı, davalı ...A.O.., Birleşik Fon Bankası A.Ş., Halk Bankası A.Ş. vekili ile Denizbank A.Ş. vekili temyiz etmiş, mahkemece 24.06.2019 tarihli kararla davalı ...Ş. vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve davalı tarafça icra dosyasına yapıldığı iddia edilen ödemelerin İİK’nın 40. maddesi uyarınca infazda nazara alınacak olmasına göre, davalılar Vakıflar Bankası T.A.O, Birleşik Fon Bankası A.Ş. ve Halk Bankası A.Ş. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar Vakıflar Bankası T.A.O., Birleşik Fon Bankası A.Ş. ve Halk Bankası A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 3.050,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.614,480,74 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı Vakıfbank A.Ş'den alınmasına, alınmadığı anlaşılan 876.517,39 TL temyiz ilam harcı ile 292,10 TL temyiz başvuru harcının temyiz eden davalı ...Ş.'den alınmasına, davalı ...Ş.'den harç alınmasına yer olmadığına, 08.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.