MAHKEMESİ: BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 19.06.2018 tarih ve 2017/290 E- 2018/501 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine-kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nce verilen 24.06.2020 tarih ve 2019/187 E- 2020/593 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; 4046 sayılı Özelleştirme Kanunu’nun 20. maddesi ile özelleştirme idaresine devredilen kamu iktisadi teşebbüslerinin anonim şirkete dönüştürüldüğünü; TEDAŞ ile 24.07.2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi imzalandığını, Dağıtım faaliyetlerinin davalı TEDAŞ tarafından yürütüldüğü 2000 yılında meydana gelen iş kazasında, Kadıköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin (Yeni: İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin) 2008/112 Esas sayılı dosyasından verilen kararın Kadıköy 3. İcra Müdürlüğü’nün 2012/2316 Esas sayılı takip dosyasından takibe konulduğunu ve 457.690,59 TL ödendiğini, olayın dağıtım sisteminin işletilmesi ile ilgili olup taraflar arasında akdedilen 24.07.2006 tarihli İHDS öncesinde gerçekleştiğini, söz konusu olaydan kaynaklanan sorumluluğun İHDS 7.4 ve 7.6 maddeleri gereğince davalı TEDAŞ’a ait olmasına rağmen davacı tarafından ödendiğini, anılan hükümlere göre, İHDS öncesi döneme ilişkin tüm sorumluluğun TEDAŞ’a ait olduğunu belirterek 457.690,59 TL’nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın BK'nın 73. maddesi gereğince zamanaşımına uğradığını, davacının, elektrik dağıtım lisansına sahip olan TEDAŞ’dan ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğunu, TEDAŞ ile %100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine ilişkin İHDS imzalandığını; devre esas bilanço düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik olarak borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, davacı vekilinin İHDS’nin 7.2, 7.3, 7.4, 7.5 ve 10.1, 15.2, 18.3 maddelerine dayanmakta ise de İHDS’nin 18.6 hükmü gereğince talepte bulanamayacağını, dava konusu alacağın dağıtım faaliyetinden doğan üçüncü kişilerin hak talebine konu bir zarar olmadığını, iş kazasından doğan alacağın ödenmesinin İHDS’nin 7. maddesi kapsamında olmadığını ve davacının devraldığı hak ve borçlar kapsamında bulunduğundan, talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; bilirkişinin 03.05.2018 tarihli dosyaya ve bilgi ile belgelere uyumlu olan raporundan, davacının 457.690,59 TL ödeme yaptığı, dayanılan ilâmda davacı lehine hükmedilen 32.992,64 TL vekâlet ücreti kadar mamelekinde azalma meydana gelmeyeceğinden bu tutarın ödeme tarihine kadar işleyen 4.571,97 TL işlemiş faizi de dikkate alınıp tenzil edildiğinde (457.690,59 TL-32.992,64 TL - 4.571,97=) 420.125,98 TL alacak talebinde haklılık bulunduğu belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 420.125,98 TL'nin 05/04/2012 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı taraf vekillerince istinaf isteminde bulunulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince, davacı şirketçe icra takip dosyasına 05/04/2012 tarihinde 457.690,59 TL ödeme yapılmış olup, bu miktarın İHDS kapsamında davalı taraftan tahsili ile davacıya verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)b-1. maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabulü ile, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.06.2018 tarih ve 2017/290 Esas 2018/459 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1) b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kabulüne, 457.690,59 TL'nin ödeme tarihi olan 05.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 23.448,63 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 27.04.2021 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Enerji sektöründeki özelleştirmelerin 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirileceği 4628 sayılı yasa ile düzenlenmiş, 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile TEDAŞ özelleştirme kapsam ve programına alınmış, davacı şirketinde dahil olduğu 20 şirket, Türkiyedeki dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansına sahip olarak 01.03.2005 tarihi itibariyle sermayesinin tamamı TEDAŞ'a ait olmakla birlikte, TEDAŞ'tan ayrı birer tüzel kişiliğe sahip olarak faaliyete başlamıştır.
TEDAŞ tarafından 20 adet dağıtım şirketi kurulduktan sonra herbiri ile ayrı ayrı 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalanmıştır.
Davacı şirket, tüm hisseleri davalı TEDAŞ'a ait olmak üzere 31.07.2013 tarihine kadar faaliyet göstermiş, bu süreçte özelleştirme işlemleri yürütülmüş, özelleştirmenin tamamlanmasıyla birlikte davacı şirketin hisselerinin tamamı AYEDAŞ'a devredilerek 31.07.2013 tarihli hisse satış sözleşmesi akdedilmiştir.
Dava konusu ödeme, davacıya ait hisselerin tamamının kamuya ait olduğu, 31.07.2013 tarihli hisse satış sözleşmesinden önce yapılmıştır.
Özelleştirme aşamasında AYEDAŞ tarafından düzenlenen ve beyan edilen devre esas mizan kayıtları temel alınarak “devre esas” bilanço düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemleri kesinleştirilmiş olup dava konusu ödeme bilançoda yer almaksızın işlemler ikmal edilmek suretiyle AYEDAŞ özel sektöre devri gerçekleştirilmiştir.
Bu halde, devre esas bilanço düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemleri kesinleştirildiğinden, davalı TEDAŞ'tan geçmiş döneme ilişkin herhangi bir talepte bulunulamaz.
Keza, 31.07.2013 günlü Hisse Satış Sözleşmesi'nin 9.3 maddesinde de “alıcının, basiretli bir tacir gibi davranmak suretiyle” ...... şirketlerin sözleşme tarihi itibariyle mevcut ve fiziki durumunu bilerek hisseleri devir ve teslim aldığı, şirketler hakkında kendisine verilen bilgilerin gerçek durumu yansıtmadığı veya benzer iddiaları ileri süremeyeceği, hisselerin devrinin gerçekleşmesinin ardından, ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümleri başta olmak üzere yürürlükteki mevzuat kapsamında herhangi bir fiili veya hukuki nedene dayanarak talepte bulunamayacağı .....” hükmü karşısında da davalının sorumluluğundan söz edilmesi mümkün değildir.
Diğer taraftan 31.07.2013 günlü sözleşmenin 9.4 maddesinde düzenlenen “şirketlerde yapılmış olan her türlü işlemden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerden, kayıtlara intikal etmemiş olsa dahi şirketlerin sorumlu olduğu, bu hususlarda alınmış karar ve yapılmış sözleşmelerle ilgili olarak alıcının ve şirketlerin idare ve TEDAŞ'ı ilzam edecek hiçbir başvuru ve rücu hakkı bulunmadığı” hükmü de davalının sorumluluğunun olmadığını göstermektedir.
Ayrıca, özelleştirme sürecinde, taraflarca takip edilen dosyalara ilişkin listeler hazırlanarak tesbit tutanakları düzenlenmiş olup, dava konusu ödemeye ilişkin dava ve icra dosyası bu tutanaklarda yer almamaktadır.
Hisselerin tamamının kamuya ait olduğu 31.07.2013 tarihi öncesi yapılan ödeme nedeniyle davacının (devir öncesi) 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne istinaden yine hisselerinin tamamı kamuya ait bulunan davalı TEDAŞ'tan dava konusu alacağı talep etmesi nasıl mümkün değil ise, 31.07.2013 tarihli hisse devir sözleşmesi ile tamamen el değiştiren davacının, kendisi tarafından yapılmayan ödemeyi, kesinleşen devre esas bilançolarda yer almaması nedeniyle davalıdan talep etmesi de hukuken mümkün değildir.
Aksi düşüncenin kabulü, davacı yönünden sebepsiz zenginleşme, davalı yönünden ise ikinci kez aynı parayı ödeme sonucu doğuracaktır.
Sonuç olarak, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında bulunmaması nedeniyle 31.07.2013 günlü Hisse Satış Sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, 31.07.2013 günlü sözleşmeden önce gerçekleşen dava konusu ödemeden dolayı, 31.07.2013 sözleşmenin 9.3 ve 9.4 maddeleri gereğince davalının sorumluluğu bulunmadığından dava reddedilmek üzere kararın bozulmasına karar verilmesi gerekirken, bu yöne ilişkin davalının temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyız.
Full & Egal Universal Law Academy