MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/130 Esas, 2025/754 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/299 E., 2022/220 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı - karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2019 yılı başından itibaren ... ili ... ilçesi ... bölgesinde ... ... adıyla seyahat acenteliği faaliyeti yürüttüğünü, bu faaliyetleri Seyahat Acentası İşletme Belgesi, işyeri tabelası, logolu ürünler, kartvizitler, yolcu taşıma biletleri ve e-faturalarla belgelediğini, ayrıca https://www.lukkatravel.com/tr internet sitesini, https://www.facebook.com/lukkatravel ve https://www.instagram.com/lukka_travel/ Instagram hesabını aktif olarak kullandığını, “... ” ibaresini ticari faaliyetinde yaygın ve ciddi biçimde kullandığını, bu ibareyi marka koruması altına almak amacıyla 18.06.2019 tarihinde 2019/58067 başvuru numarasıyla, 28.06.2019 tarihinde ise 2019/61781 başvuru numarasıyla ... markası için Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 39. sınıf kapsamında tescil başvurusu yaptığını, bu başvurulara davalının itiraz ettiğini, yapılan itirazlar sonucunda TÜRKPATENT’in davalıdan ciddi kullanım ispatı talep ettiğini, davalının sadece 43. sınıfa ilişkin konaklama hizmetlerine dair belge ibraz ettiğini, 39. sınıfa dair herhangi bir belge sunmadığını, bu şekilde 39. sınıftaki markayı kullanmadığını zımnen kabul ettiğini, bu nedenle başvuruların yalnızca kara, deniz ve hava taşımacılığı, taşıt kiralama, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, bilet sağlama ve kurye hizmetlerini içeren ibareler çıkarılarak kısmen kabul edildiğini, oysa çıkarılan bu hizmetlerin müvekkilinin asli faaliyet alanını oluşturduğunu, 2012/67430 başvuru numarasıyla 39. sınıfta tescilli ... markasını dava konusu yaptığını, çünkü davalının bu sınıf kapsamında hiçbir ticari faaliyet yürütmediğini, sadece ... ilçesinde ... ... Hotel işletmesiyle konaklama hizmeti sunduğunu ileri sürerek müvekkilinin seyahat acenteliği faaliyetiyle ilgili markasını tescil ettirememesi nedeniyle davalıya ait 2012/67430 başvuru numaralı ve 39. sınıfta tescilli ... markasının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 9/1. hükmü uyarınca iptal edilmesini ve sicilden terkin edilmesini talep etmiştir.
2. Karşı davada davacı vekili karşı dava dilekçesinde; davalının, müvekkilinin bilinirliğinden/ününden yararlanma amacıyla ... markası ile faaliyete başladığını, davacının ... ibaresine eklemek yaparak 2019/58067, ... numaralı marka başvurularının müvekkilinin itirazı ile reddedildiğini, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/37 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile de karşı davalının markaya tecavüz eyleminin saptandığını, bu dava neticesinde asıl dava davacısının işbu davayı ikame ettiğini, SMK'nın 29. maddesi atfıyla 7/2-b hükmü uyarınca karşı davalının marka haklarına tecavüz ettiğini, müvekkiline ait markayı benzer sınıflarda kullandığını, müvekkilinin 39. sınıfta tescilli markasının olmadığı düşünülse dahi 43. sınıfta tescilli markası olması nedeniyle tecavüzün eyleminin sabit olduğunu, kullanılan ibarenin asli unsurunun "..." ibaresi olduğunu ileri sürerek marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve davacı/karşı davalıya ait belgelerden ... ibaresinin çıkarılması ve davacı/karşı davalıya ait alan adı ve sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesini ve 10.000,00 TL maddi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde otel, villa ve havaalanı transferleri, araç kiralama hizmetleri ile shuttle hizmetleri sunduğunu beyan ettiğini, ancak 39. sınıfta yer alan “boru hattı ile taşıma hizmetleri, elektrik dağıtım hizmetleri, su temin hizmetleri, taşıt ve malları kurtarma hizmetleri, malların depolanması, paketlenmesi ve sandıklanması hizmetleri, çöplerin depolanması ve taşınması hizmetleri, atıkların toplanması ve taşınması hizmetleri” gibi emtialar ile davacının herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, bu nedenle davacının ... numaralı markanın 39. sınıftaki tüm emtialar açısından iptalini talep etmesinin SMK'nın 26/2 hükmü kapsamında belirtilen emtialar yönünden ilgili kişi sıfatını taşımaması nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, müvekkilinin markayı kullanmadığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin ... markasını 39. sınıfta yer alan hizmetler yönünden etkin bir biçimde kullandığını, belirli bir tanınmışlık düzeyine ulaştırdığını, ... Otel’in ... ödülüne layık görüldüğünü, Türkiye genelindeki tüm oteller arasında en iyi %1’lik dilimde yer aldığını, müvekkilinin ... markasını sadece otelcilik alanında değil, bu faaliyetlerinin doğal bir uzantısı olarak müşterilere taşımacılık, transfer, araç kiralama, tur düzenleme, restoran ve araba park hizmetleri de sunarak kullandığını, otelcilik faaliyeti yürüten birçok işletmenin de bu tür hizmetleri müşterilerine sunduğunu, müvekkiline ait web sitesi arşivleri, sosyal medya hesapları, ... kayıtları, müşteri yorumları, müşterilerle yapılan yazışmalar, faturalar ve sözleşmelerin markanın kullanıldığını göstermeye yeterli olduğunu, bu kapsamda ... markasının 39. ve 43. sınıflarda aktif biçimde kullanıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Karşı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; asıl dava davalısının 39. sınıfta markasını kullandığına dair delil sunmadığını, ... ... Hotel adı altında 43. sınıfta ciddi bir kullanımı bulunmakta ise de, 39. sınıfta herhangi bir faaliyetinin bulunmadığını, davalının 43. sınıfta bir pazar payı bulunmasına rağmen 39. sınıfta hizmet verme amacı bulunmadığını, her iki tarafın ... ili, ... ilçesinde faaliyet gösterdiğini, ... ilçesinin tarihte ... yerleşim yeri olduğunu, ... kelimesinin ... olarak yazıldığını, Hitit dilinde "Işık Ülkesi" anlamına geldiğini, müvekkilinin markasını seçerken bulunduğu bölgenin tarihini gözeterek bu markayı seçtiğini, müvekkilinin davalının bilinirliğinden yararlanma gibi bir amacının olmadığını, ... ibaresinin ... bölgesinde yaşayan insanlar tarafından kullanılmasının doğal olduğunu, coğrafi yer adının davalının tekeline verilemeyeceğini, müvekkilinin herhangi bir marka tecavüz eyleminin söz konusu olmadığını, otelcilik sektörü ile transfer, araç kiralama, tur hizmetleri benzer sınıfları içerdiği beyan edilmişse de her iki alanın SMK açısından iki ayrı sınıf olarak ele alındığını, bu nedenle bu sınıfların benzer sınıfları içerdiği iddiasının kabul edilemeyeceğini savunarak karşı davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacının davasının kabulü ile davalı adına tescilli 2012/67430 tescil numaralı markanın kullanılmama nedeniyle iptaline, karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davalı-karşı davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ... numaralı markanın 39. sınıfta " Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri (tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, kurye hizmetleri dahil). Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. Tekne barındırma hizmetleri. Boru hattı ile taşıma hizmetleri. Elektrik dağıtım hizmetleri. Su temin hizmetleri. Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri. Malların depolanması, paketlenmesi ve sandıklanması hizmetleri. Çöplerin depolanması ve taşınması hizmetleri, atıkların toplanması ve taşınması hizmetleri'' bakımından 04.10.2013 tarihinde tescil edildiği, dosyaya sunulan deliller ve ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri ile asıl dava davalısınca 2012/67430 tescil numaralı markanın 39. sınıfındaki ''Tekne barındırma hizmetleri. Boru hattı ile taşıma hizmetleri. Elektrik dağıtım hizmetleri. Su temin hizmetleri. Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri. Malların depolanması, paketlenmesi ve sandıklanması hizmetleri. Çöplerin depolanması ve taşınması hizmetleri, atıkların toplanması ve taşınması hizmetleri'' yönünden markanın işlevine uygun şekilde SMK'nın 9. maddesi uyarınca ciddi şekilde kullanıldığının ispatlanamadığı, davalının otelcilik faaliyetleri ve bu faaliyetinin uzantısı olarak müşterilerinin taşınması, transferi hizmetleri, araç kiralama hizmetleri, tur düzenleme hizmetleri, restoran hizmetleri, araba park hizmetleri sunduğunu beyan ettiği, dava konusu markanın bu hizmetler yönünden kullanımına ilişkin yapılan incelemede, asıl dava davalısının 01.10.2013 tarihli “Yolcu Taşıma İşlerine İlişkin Taşeron Sözleşmesi” sunduğu, sözleşmeye göre, davalı/karşı davacının otel işletmeciliği faaliyetinde yurt içi ve yurt dışı otel müşterilerinin transfer hizmeti, tur (gezi) hizmeti ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, davalı/karşı davacı ile dava dışı ... Taşımacılık İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. Ltd. Şti. (...) (Taşeron) arasında, “Davalı/karşı davacının faaliyeti çerçevesinde yolcu transfer, taşıma, araç kiralama, tur düzenlenmesi işlerinin ... markası altında taşeron tarafından işveren adına düzenlenmesi işi olduğu ve taşeronun haftanın her günü kesintisiz olarak işverenin bildireceği zaman ve tarihlerde, işveren adına ... markası altında yolcu transfer, taşıma, araç kiralama, tur düzenlenmesi işlerini gerçekleştireceğinin” düzenlendiği, dava dışı taşeron şirket (...) tarafından davalı tarafa kesilmiş faturalarda ... marka ibaresi bulunmadığı, transfer bedeli ibareleri yer aldığı, sunulan bir kısım faturada ise, davalının ticaret unvanının üstünde ... HOTEL ibaresinin işletme adı olarak bulunduğu, bu hali ile faturalarda marka ibaresi yer almadığı, www.lukkahotel.com/aktivitiler uzantılı internet sitesine ilişkin sunulan 17 adet görsellerin salt 2017 yılına ait olduğu, kano turu, dalış, jeep safari, yamaç paraşütü, bazı beldelere tur, rafting, scuba diving aktivitelerine ilişkin bilgilerin bulunduğu, ancak tarih barındırır görsellerin hiç birisinde ... marka ibaresine rastlanmadığı, bu hali ile iptali talep edilen davalı markasının 39. sınıftaki ''Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri (tur düzenleme dahil)'' hizmetlerinde ... marka ibaresine rastlanılmadığı, markanın temel işlevine uygun olara ciddi biçimde ... markasının yolcu transfer, taşıma, araç kiralama, tur düzenleme hizmetlerinde de kullanıldığı ispatlanamadığından SMK'nın 9. maddesi kapsamında markanın kullanılmama sebebiyle iptali için yasal koşullarının oluştuğu, karşı dava yönünden yapılan istinaf incelemesinde; asıl dava yönünden yapılan açıklama kapsamında karşı davacı markasının dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık süre içinde işlevine uygun ciddi şekilde kullanılmadığı sonucuna varıldığından karşı davalının 39. sınıfta karşı davacı adına tescilli ... numaralı ... markası ile benzer tescilsiz markasal kullanımlarının marka hakkına tecavüz teşkil etmeyeceği, 2012/28507 tescil numaralı "... ... HOTEL" markasının ise 43. sınıfta tescilli olduğu, davalının kullanımlarının ise 39. sınıf kapsamında kaldığı, her ikisinin ayrı sektörler oldukları, davacı vekilinin karşı davaya cevap dilekçesinde "... ibaresinin bir bölgenin adı olarak kullanıldığını" beyan ettiği, karşı davalının markasal kullanımlarının markaya tecavüz teşkil etmediği gerekçesiyle davalı karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar, davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava; davalıya ait 2012/67430 başvuru numaralı ve 39. sınıfta tescilli olan ... markasının kullanılmama nedeniyle iptali, karşı dava; marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve maddi tazminat istemlerine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı-karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 27.01.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi