MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/827 Esas, 2025/1004 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/242 E., 2022/436 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2021/... başvuru numaralı tasarımının 09-03 ... sınıfında tescili talebine, davalı şirketin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 67/2 hükmü uyarınca 2020/.../1 sıra numaralı tasarım, ... numaralı “... ... ... ...” ve 2019/... sayılı "... ... ... ..." ibareli markalara dayalı itirazının reddi üzerine davalı şirketin yeniden değerlendirme talebinin Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararında "itiraza konu 2021/.../1 sıra numaralı tasarımda yer alan kek görseli ile itiraza gerekçe gösterilen 2020 .../1 sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle yüksek oranda benzer olduğu, başvuru sahibi vekili tarafından beyan edilen farklılıkların ayrıntı seviyesinde olduğu ve tasarımları farklılaştırmadığı, dolayısı ile bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanıldığı" gerekçesi ile kabul edilerek başvurunun reddine karar verildiğini, ancak müvekkili tasarımında yer alan "... ..." ve davalı şirketin itiraza mesnet tescilli markalarında yer alan "... ..." ibarelerinin konumlandırılış biçimi ve tercih edilen renk skalası itibariyle birbirinden farklılaştığını, itirazın kabulüne gerekçe teşkil eden tasarım doğrudan ürünün görseli iken, müvekkilin reddedilen tasarımının ambalaj tasarımı olduğunu, bahse konu tasarımlar arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını, müvekkilinin davalının tasarım ve markalarını taklit etmesi ya da bu markalara benzer tasarım üreterek davalının tasarım ve markalarının ayırt edici karakterinin zedelenmesi, müvekkilinin haksız yararlanması ve davalının itibarının zedelenmesinin söz konusu olmadığını, müvekkiline ait tasarımın özgün bir yapısının bulunduğunu, yenilik ve ayırt edicilik unsurlar barındırdığını, müvekkilinin tasarımının davalı şirket tasarımından tamamen farklı ve müvekkilinin faydalı modelinin devamı olduğunu, YİDK tarafından davalı itirazının yalnızca davalı tasarımı yönünden kabul edildiğini, bu nedenle ambalaj vs. hususların benzerlik değerlendirmesinde göz önünde bulundurulamayacağını ileri sürerek YİDK'in 2022/T-388 sayılı kararının iptaline ve 2021/.../1 sıra sayılı tasarımın tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, YİDK kararının hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin dava konusu tasarımı 2019/1024 99... /... sayılı “... ... ... ...” ibareli marka tescil dosyasında kullandığını, bu başvuruların 22.10.20 19... .11.2019 tarihlerinde yapıldığını, dava konusu tasarımın ise 06.02.2020 tarihli olduğunu, bu itibarla tasarımın yaklaşık 3 ay 15 gün önce kamuya açıldığını, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 57/2 hükmü uyarınca başvuru tarihinden 12 ay içinde hak sahibi tarafından kamuya sunulması halinde tasarımın yeniliği ve ayırt edici niteliğinin etkilenmeyeceğini, müvekkilinin tasarımının tescilli olduğunu, davacının faydalı modele ilişkin itirazının tasarımın hükümsüzlüğü davasında incelendiğini, davacının müvekkiline ait tasarımın esaslı unsurunu oluşturan kek ürününü bire bir olacak şekilde kullanıldığını, davacının daha önceden aynı ambalaj ile farklı bir ürünü piyasaya sürmesi ile ilgili olarak yapılan tespit sonrasında ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince davacının müvekkilinin markasına tecavüz ettiğine karar verildiğini, müvekkilinin "... ..." ibareli çok sayıda markasının bulunduğunu ve tesadüf eseri kabul edilemeyecek derecede benzerlik içeren davacı tasarım başvurusunun kötüniyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu başvurunun 09-03 ... sınıfına ait “ambalaj” tasarımı olduğu, geniş bir seçenek özgürlüğünün bulunduğu, konu kakao ve hindistan cevizi olduğunda kahverengi-beyaz–açık mavi renk kullanımlarının yaygın olduğu, hindistan cevizi görselinin muhtevanın tanıtımı için sıklıkla kullanıldığı, ayrıca ürün görselinin içerik gösterme açısından önemli olduğu, tüketicinin ürünü satın alma aşamasında ambalaj içeriği hakkında bilgi sahibi olmasının sağlandığı, somut olayda tasarımın ayırt ediciliği açısından bilgilenmiş kullanıcının dikkate alınması gerektiği, bilgilenmiş kullanıcı profiline hızlı tüketime konu ürünler açısından her yaştan her kesimden kişilerin (özellikle çocuklar dahil) girdiği, davalı şirketin 2020/...-1 sayılı tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı iddia edilmiş ise de TÜRKPATENT kayıtlarında mesnet tasarımın sicile kayıtlı olduğu ve korumadan yararlandığı, davanın konusu 2020/...-1 sayılı tasarımın hükümsüzlüğü olmadığından bu konuda değerlendirme yapılmadığı, dava konusu tasarım başvurusu ile (2021/...-1) sıralı numaralı tasarım ile itiraza mesnet 2019/..., 2019/... markaların karşılaştırılmasına gelince; taraf ambalaj kompozisyonlarında birçok ortak unsur olmakla birlikte bu ortaklıkların hâlihazırda bu tür ürünlerde yinelenen ve genelleşmiş hususlar olduğu, tasarım ile marka görsellerinin bütünsel anlamda bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı olduğu, dava konusu tasarım başvurusu ile itiraza mesnet 2 ... no.lu davacı tasarımının karşılaştırılmasına gelince; davacı ambalaj tasarımında yer alan kek görseli ile davalı şirkete ait kek tasarımında renk farkı haricinde bir fark bulunmadığı, ürünlerin kompozisyon olarak benzediği, kekin kesiti her yerde aynı olacağından hareketle bilgilenmiş kullanıcı açısından genel izlenim olarak benzer algılanacakları, seçenek özgürlüğü geniş bu alanda farklı form ve katmanlı yapıların üretilebileceği, davacı ambalaj tasarımında yer verilen görselin benzer ürünün farklı bir kurguda sunulmasının (ortadan bölünmüş halde) bilgilenmiş kullanıcının genel izleniminde farklılık oluşturmayacağı, dava konusu 20 ... no.lu tasarımların itiraz gerekçesi olarak ileri sürülen 2 ... no.lu tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını içermediği ve bilgilenmiş kullanıcı gözünden benzer algılanacağı, YİDK kararının yerinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda birbirleriyle kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilerek ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınarak yapılan karşılaştırmada, tasarımlar arasında renk farkı dışında bir fark bulunmadığı, ürünlerin kompozisyon olarak benzerliği yanında bilgilenmiş kullanıcı açısından genel izlenim olarak benzer algılanacağının tespitinin yapıldığı, bu itibarla dava konusu tasarımların redde mesnet marka görselleri karşısında yeni ve ayırt edici bulunmadığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, TÜRKPATENT YİDK kararının iptali talebine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 09.03.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.