MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/825 Esas, 2025/963 Karar
HÜKÜM : Davanın kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/393 E., 2023/63 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; bilgisayar ve bilgisayar ürünleri üretiminde lider olan müvekkilinin "..." ibareli tescilli çok sayıda markasının bulunduğunu, davalı şirketin 2021/... başvuru numarası ile "... ... ... ... ... + ..." markasının tescili talebine yönelik müvekkili itirazının Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından nihai olarak reddedildiğini, davalı markada öne çıkarılan "..." ibaresinin müvekkilinin "..." ibareli markaları ile görsel ve işitsel benzerliğin yanı sıra markaların kapsamında bulunan mal ve hizmetlerin de kısmen benzer olduğunu, "..." markasının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/4 ve 6/5 maddeleri kapsamında ülke ve dünya çapında tanınmış marka niteliği taşıdığını, davalının müvekkilinin markasının bu tanınmışlığından haksız kazanç elde etmek amacıyla kötüniyetli olarak müvekkilinin markasına bu düzeyde benzer bir markanın tescili isteğinde bulunduğunu ileri sürerek 2022-M-10982 sayılı YİDK kararının kısmen iptali ile 09. sınıfta yer alan "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler).", 35. sınıfta yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler) mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" ve 42. sınıfta yer alan "Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına ... sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, ..., bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri." için iptali ile karara konu 2021/... sayılı markanın tescil olması halinde sıralanan bu mal ve hizmetler için kısmen hükümsüzlüğüne karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; 1991 yılından beri sektörde faaliyet gösteren müvekkilinin "..." esas unsurlu çok sayıda markasının bulunduğunu, davaya konu başvurunun bu markanın devamı, serisi olarak kabulü gerektiğini, davacıya ait markanın teknoloji, bilgisayar ve yazılım vb. sektörlerde çok kullanılan zayıf marka niteliğinde olduğunu, markalarda yer alan ... ve ibarelerin birbirinden farklılık içerdiğini, müvekkilinin markasındaki "..." ibaresinin sol tarafından bulunan koyu lacivert ve gri renk tonu kullanılarak oluşturulan üç adet üçgenin ayırt edici olduğunu, öte yandan müvekkilinin markasındaki yazım şekli, renk tonu, tertip tarzı ve figuratif özelliklerin markaları farklı kıldığını, "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin zayıf olması nedeniyle kavramsal benzerlikten de söz edilmeyeceğini, markaların tüketicisinin bilinçli tüketici ve markaların tescilli olduğu mal ve hizmetlerin farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu marka kapsamında yer alan ve davanın konusunu oluşturan mal ve hizmetler bakımından taraf markaları arasında sınıfsal olarak ayniyet/benzerlik bulunmakla birlikte, bu mal ve hizmetlerin ilgili tüketicinin yüksek bir dikkat ve bilinç düzeyine sahip olduğu, davanın konusunu oluşturan ürünlerin pahalı olarak nitelendirilen ürünlerden olması nedeniyle tüketicinin araştırma yaparak satın alma eyleminde bulunacağı, davacı markaları ile dava konusu marka arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak bir benzerlik bulunmadığı, gerek davacı gerekse davacı markalarının ayırt edici niteliği bulunmayan kelimelerin bir araya getirilmesi ile oluşturulduğu, anlamlı kelimelerin bir araya getirilmesi ile asgari seviyede ayırt edici nitelik kazanan markaların ortaya çıktığı, taraf markaları arasında, standart bir yazı karakteri ile yazılan “...” kelimesi dışında hiçbir benzerlik bulunmadığı, markalarda yer alan kelime unsurları arasında bir bağlantı/ benzerlik/ ilişki kurulamadığı, davacı markalarında ... unsuru bulunmazken dava konusu markanın ... unsurunu da içeren karma nitelikte bir marka olduğu, bu itibarla taraf markalarının bir bütün olarak farklılaştığı, taraf markalarının birbiri ile ilişkilendirme ihtimalinin bulunmadığı, markalar arasında benzerlik bulunmadığından davacı markasının tanınmışlığının bir etkisinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu başvurunun 09, 35, 37... . sınıftaki mal ve hizmetleri kapsadığı, davacının itiraza mesnet markaları kapsamında bulunan 09... . sınıftaki mal ve hizmetler ile 09. sınıftaki malların satışına ilişkin 35/5 sınıfındaki hizmetler bakımından marka kapsamlarındaki emtianın aynı/aynı tür/benzer olması şartının oluştuğu, dava konusu başvurunun "... ... ... ... ..." ibaresinden meydana geldiği, başvuruda yer alan davalı şirketin ticari ünvanını oluşturan "..." ve "... ... ..." ibareleri tanımlayıcı olduğundan, "..." ibaresi de davacının ticaret ünvanının çekirdek kısmını ve çatı markasını oluşturduğundan başvuruda markasal algının "..." ibaresi üzerinde toplandığı, davacının itiraza mesnet markalarının "..." ibaresinden oluştuğu, markalar arasında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesi bulunduğu, dava konusu markada "..." ibaresinin daha koyu ve kalın bir yazım stili ile öne çıkarıldığı, ek unsurların markanın davacı markalarından yeterince uzaklaşmasını sağlamadığı, başvuruyu gören tüketicilerin bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu derhal ve ilk bakışta algılayamayacağı, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1 hükmü anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığına ilişkin somut delil ileri sürülmediğinden, davacı vekilinin bu yöndeki iddialarının isabetli görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulü ile, YİDK'in 2022-M-10982 sayılı kararının iptaline, davalı şirket adına tescil edilen 2021/02537 sayılı markanın 9. sınıf: "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri, Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler) malları, 42. sınıftaki "Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına ... sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, ..., bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri" ile 35. sınıftaki "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri, Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler) mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar,katalogve benzeri diğer yöntemlerle sağlanabilir) hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, davalı şirket vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalı şirket vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.Davacı taraf, YİDK aşamasında davaya konu markanın yayınına itiraz dilekçesinde, "..." ibareli markalarına dayanarak, davalı şirketin marka başvurusunun sadece 9. sınıfta "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar." malları ile 42. sınıfta "Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına ... sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, ..., bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri." için reddini istemiş, dava dilekçesinde ise, YİDK aşamasında itiraz dilekçesine konu olmayan 9. sınıfta "Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri." malları ile 35. sınıftaki bir kısım hizmetler için de YİDK kararının kısmen iptali ile dava konusu 2021/... sayılı markanın 9., 35. ve 42. sınıfta dava dilekçesinde sıralanan mal ve hizmetler için kısmen hükümsüzlüğünü talep etmiştir. Bunun yanı sıra dava dilekçesinde, YİDK aşamasında itiraz dilekçesine konu olan 9. sınıfta "Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar." malları için YİDK kararının iptali talep edilmemiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince YİDK kararının iptali ve hükümsüzlük talepleri yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmaksızın "davanın kabulü ile, YİDK'in 2022-M-10982 sayılı kararının iptaline, dava konusu 2021/... sayılı markanın 9., 35. ve 42. sınıfta dava dilekçesinde sıralanan mal ve hizmetler bakımından hükümsüzlüğüne" karar verilmiştir. Böylece Bölge Adliye Mahkemesince, taleple bağlılık kuralına aykırı biçimde, YİDK aşamasında davacının itirazına konu olmayan mal ve hizmetler yönünden YİDK kararının iptaline karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesince, taleple bağlılık kuralı ile bağdaşmayacak şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı şirket vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2 hükmü uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı şirkete yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı Kurum'a iadesine, 09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.