MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/694 Esas, 2025/1037 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/325 E., 2021/375 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, dava konusu markanın tescilli olduğu ürünler de dahil almak üzere, çeşitli mal ve hizmet sınıflarında tescilli ve uzun süredir kesintisiz olarak kullanılmakta olan çok sayıda '"..." ve "..." ibareli markalarının olduğunu, müvekkili şirket adına tescilli bu markaların varlığı ve tüketici nezdindeki bilinirliğine rağmen davalı şirket tarafından müvekkili şirketin tescillerinden çok sonra ... numarası ile "...” ibaresiyle bir başvuru yapılarak tescil talebinde bulunulduğunu, bu başvuruya karşı Markalar Dairesi Başkanlığı nezdinde itiraz edildiğini, yapılan inceleme sonucunda, itirazın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/1. maddesi yönünden kısmen kabulü ile bir kısım mal ve hizmetlerin başvuru kapsamından çıkarılmasına karar verildiğini, karara karşı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) nezdinde itiraz edildiğini, YİDK'in müvekkilinin itirazlarının reddine karar verdiğini, davalıya ait marka başvurusunun öncelikle SMK'nın 5/1-ç hükmü uyarınca tescilli olduğu tüm mal ve hizmetler yönünden reddinin gerektiğini, dava konusu markanın esas unsuru "..." ibaresi olup, müvekkili şirketin "..." ibareli markası ile dava konusu marka arasında ayırt edilemeyecek düzeyde benzerlik bulunduğunu, dava konusu marka ile müvekkiline ait markaların birebir aynı olmadığı kabul edilse dahi, bu kez, markalar arasında SMK'nın 6/1 hükmü uyarınca iltibas tehlikesi bulunduğunun dikkate alınması gerektiğini, müvekkilinin "..." ibaresini uzun yıllar kullanarak bu markayı maruf ve meşhur hale getirdiğini, dava konusu marka ile müvekkiline ait markalar arasında, gerek emtia benzerliği, gerekse işaret benzerliği bakımından halk nezdinde iltibas tehlikesinin oluştuğunu, davalı şirketin marka tescil başvurusunda SMK 6/9 hükmü uyarınca kötüniyetli olduğunu, müvekkiline ait "..." ve "..." ibareli markalar tanınmış markalar olduğundan, somut olayda SMK'nın 6/4 ve 6/5 hükümleri koşullarının gerçekleştiğini, dava konusu marka başvurusunun SMK'nın 6/3, 6/6, 6/7 ve 6/8 hükümleri uyarınca da reddedilmesi gerektiğini ileri sürerek 2020-M-8162 sayılı YİDK kararının iptali ile tescil edilmişse davaya konu 2019/... sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının yerinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde, davacı iddiasının haksız ve afaki olduğunu, markalar arasındaki benzerlik ve karıştırma ihtimali ile iltibas tehlikesinin varlığının değerlendirilmesi gerektiğini, YİDK tarafından verilen ret kararına konu sınıflar açısından herhangi bir sınıfsal benzerlik söz konusu olmadığını, iki marka açısından gerek faaliyet gösterilen alanlarda, gerek hitap edilen tüketici kitlesinde benzerlik bulunmadığını, markaların ilişkin olduğu ürünlerin herhangi bir şekilde birbirinin ikamesi olma veya birbiri ile rekabet etme durumunun da söz konusu olmayacağını, iltibas iddiasının kötüniyetle ileri sürüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu marka kapsamında yer alan "...: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç).Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. ..., metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks." emtiasının, davacıya ait 2002/... sayılı marka kapsamında yer alan "...: Kozmetik maddeler emdirilmiş kağıt mendiller;ıslak mendiller; pamuklar; kulak temizleme çubukları...Diş bakımı ürünleri:Diş macunları, diş pastaları, tıbbi diş temizleme maddeleri, diş temizleme tozları, diş suları, diş protezleri için temizleme maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları, anti tartar diş macunları... Aşındırıcı ürünler: Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, zımpara tozları ve macunları, pomza taşları, pastalar... Cilalar: Deri eşyalar için cilalar; madeni eşyalar için cilalar; ahşap eşyalar için cilalar, zeminler için cilalar...", 2003/... sayılı marka kapsamında yer alan "...: Diş bakımı ürünleri: Diş macunları, diş pastaları, tıbbi diş temizleme maddeleri, diş temizleme tozları, diş suları, diş protezleri için temizleme maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları, anti tartar diş macunları...Aşındırıcı ürünler: Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, zımpara tozları ve macunları, pomza taşları, pastalar... Cilalar: Deri eşyalar için cilalar; madeni eşyalar için cilalar; ahşap eşyalar için cilalar, zeminler için cilalar.", 2006/... sayılı marka kapsamında yer alan "...: Parfümler; uçucu yağlar (esans yağları), kolonyalar, losyonlar, deodorantlar, gülsuyu, traş losyonları, ter önleyici deodorantlar.. Ojeler, rujlar, rimeller, kremler, saç boyaları, şampuanlar, saç bakımı ile ilgili maddeler; kaş kalemleri (eyeliner), pudralar; kozmetik amaçlı aseton; traş kremleri, duş jelleri, petrolyum jeli, epilasyon ürünleri, kınalar; zayıflatıcı kozmetik ürünler; dolu kozmetik çantaları (kozmetik setleri)... Kozmetik maddeleri emdirilmiş kağıt mendiller;kulak temizleme çubukları; kozmetik amaçlı pamuk; ıslak mendiller.. Sabunlar:Tıbbi amaçlı vekoku giderici olanlar da dahil kişisel kullanım için sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, terlemeye karşı sabunlar.. Diş bakımı ürünleri: Diş macunları, diş pastaları, tıbbi diş temizleme maddeleri, diş temizleme tozları, diş suları , diş protezleri için temizleme maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları, anti tartar diş macunları... ;Aşındırıcı ürünler: Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, zımpara tozları ve macunları, pomza taşları, pastalar... Cilalar: Deri eşyalar için cilalar; madeni eşyalar için cilalar; ahşap eşyalar için cilalar, zeminler için cilalar.", 2003/13010 sayılı marka kapsamında yer alan "...: Diş bakımı ürünleri: Diş macunları, diş pastaları, tıbbi diş temizleme maddeleri, diş temizleme tozları, diş suları, diş protezleri için temizleme maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları, anti tartar diş macunları...Aşındırıcı ürünler: Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, zımpara tozları ve macunları, pomza taşları, pastalar... Cilalar: Deri eşyalar için cilalar; madeni eşyalar için cilalar; ahşap eşyalar için cilalar, zeminler için cilalar.", 2016/... sayılı marka kapsamında yer alan "...: Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar.Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. ..., metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.", 2016/... sayılı marka kapsamında yer alan "...: Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar.Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. ..., metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks." emtiasının benzer olduğu, 35/05. sınıftaki 03. Sınıftaki malların bir araya getirilerek satışına ilişkin "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç).Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. ..., metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmeti ile davacının dayanak markaları kapsamında yer alan 3. sınıftaki emtia arasında benzerlik bulunduğu, dava konusu marka kapsamında yer alan 1. sınıftaki emtia ile bu emtianın mağazacılığına ilişkin hizmetlerle, davacıya ait markalar kapsamında yer alan mal ve hizmetler arasında benzerlik bulunmadığı, dava konusu marka ile davacının dayanak markaları arasında "...-..." ibareleri arasında harf farkından kaynaklı olan veya şekil ile sair sözcük unsurları dikkate alındığında aynılık ve ayırt edilemeyecek kadar benzer olma durumunun söz konusu olmadığı, dolayısıyla SMK'nın 5/1-ç hükmü koşulunun somut olayda gerçekleşmediği, ancak; dava konusu marka ile davacının “...” ibaresini içeren ..................................................... sayılı markaları arasında işitsel, görsel ve anlamsal açıdan benzerlik bulunduğu, zira; "..." ve "..." markaları arasında ilk dört harfin birebir aynı olduğu, davacı markalarının sonunda yer alan "O" harfinin, markalar arasındaki benzerliği bertaraf etmeye yeter derecede ayırt edicilik katmadığı, davacıya ait 1631 24... 29916 sayılı markaların kapsamındaki mal ve hizmetlerle dava konusu marka kapsamındaki mal ve hizmetler arasında benzerlik bulunmadığından, davacının bu markaları bakımından somut olayda SMK'nın 6/1 hükmü koşulunun gerçekleştiğinin söylenemeyeceği, dava konusu yapılan 2019/... tescil numaralı markanın başvuru tarihi 28.08.2019 olup, YİDK kararında müktesep hakka dayanak yapılan önceki tarihli 2011/89241 sayılı markanın tescili 08.11.2012 tarihinde gerçekleştiği, ayrıca, müktesep hakka dayanak yapılan önceki markada, dava konusu markadaki asli unsur aynı olup “...” ibaresi olduğu, önceki – sonraki marka arasındaki yegâne farkın; dava konusu markada dairesel bir şekil ile sözcük unsurunun çerçevelenmesinden ibaret olduğu, ancak marka işlem dosyası kapsamında başvuru sahibi davalı şirketin önceki markasını tescilli olduğu emtia üzerinde uzun süredir kullanmakta olduğuna ilişkin bir bilgi veya belge bulunmadığı, bu durumda salt önceki tarihli tescile dayanılarak kabul edilmiş olan müktesep hak sahipliğinin “tescilli olarak uzun süre kullanım” konusundaki kıstası karşılamadığı, davalı başvuru sahibinin müktesep hakkının varlığından söz edilemeyeceği, davacının, kendisine bağlanmış tescilsiz bir işaret bulunduğunu ispat edemediği, bu nedenle markasal etki doğuracak nitelikte bir tescilsiz kullanımın var olup olmadığını tespit etme olanağı bulunmadığı, davacı iddiasını ispat edemediğinden dava konusu marka bakımından tescilsiz marka veya ticaret sırasında kullanılan işaretten kaynaklı bir tescil engelinin varlığından söz edilemeyeceği, dava konusu marka başvurusunun tesciline karar verilmiş olan 03. sınıftaki malların tamamı ile bu malların 35.05. sınıftaki mağazacılık hizmetine konu edilmeleri bakımından tanınmışlık düzeyinden haksız yarar sağlanması, markanın itibarının zarar görmesi veya ayırt edici karakterinin zedelenebilmesi durumlarının oluşabileceği, bunun haricinde kalan 1. Sınıfta yer alan emtia ile bu emtianın mağazacılığına ilişkin 35. Sınıfta yer alan hizmetler bakımından ise imaj transferi riski doğuracak bir mal-hizmet ilişkisi bulunmadığı, davacının, tescilli markalarının dışında herhangi bir fikri mülkiyet hakkına dayanmadığı, davacının ticaret unvanının ...ve ... A.Ş. olması da dikkate alındığında çekişme konusu “...” ibaresi veya benzeri bir işaretin unvanın kılavuz unsuru olarak da yer almadığı, değerlendirme konusu tescil engeli bakımından davacının iddiasına konu herhangi bir hak sahipliği ispat edilemediğinden somut uyuşmazlıkta değerlendirme konusu tescil engelinin oluşmasının söz konusu olmayacağı, marka işlem dosyası ve dava dosyası kapsamında herhangi bir ortak veya garanti markası bulunmadığı, bu durumda yenilenmemiş ortak veya garanti markası nedeniyle dava konusu markanın tescil engelinden de söz edilemeyeceği, davacının tescilli bir markanın yenilenmemesine ilişkin iddiası bakımından da gerek marka işlem dosyasında gerek dava dosyasında koruma süresi sona ermiş herhangi bir markaya dayanılmadığı, bu nedenle tescilli markanın yenilenmemesinden kaynaklı tescil engelinin de dava konusu marka açısından söz konusu olmayacağı, davaya konu marka ile itiraza mesnet bir kısım markaların, bir kısım mal ve hizmet bakımından iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şirketin kötüniyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötüniyet iddiasının yerinde bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile; "...: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. ..., metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı...: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç).Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar...., metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" mal ve hizmetleri bakımından 2020-M-8162 sayılı YİDK kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, dava konusu 2019/... sayılı markanın "...: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. ..., metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı...: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri.Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç).Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar...., metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" mal ve hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekilerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine, aşağıda yazılı harcın istekleri halinde davalılara iadesine, 10.03.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.