MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/179 Esas, 2025/1075 Karar
HÜKÜM : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Alaplı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/74 E., 2023/426 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının, şahsi şirketi ... nam ve hesabına yürüttüğü faaliyet ile imza yetkilisi ve bakım ortağı olduğu dava dışı ...Sanayi ve ... A.Ş. ile haksız rekabet ettiğini, rekabet yasağı kuralını ihlal ederek, şirkete sürekli ve mütemadiyen zarar verdiğini, kar yoksunluğuna sebep olduğunu, davacıların dava dışı ...Sanayi ve ... A.Ş.'nin %49,98 hissedarı olduğunu, davalı ...'un anılan şirketin %50,02 payına sahip olduğunu, davalı ...'un 2012-2015 yılları arasında söz konusu şirketin yönetim kurulu başkan vekili olduğunu, 2015-2018 yılları arasında da, üç yıl müddetle görev yapmak üzere 22.08.2015 tarihli genel kurulda yönetim kurulu üyesi seçildiğini, halen yönetim kurulu üyesi olduğunu, davalı ...'un, 6102 sayılı Türk ... Kanunu'nun (TTK) 396. maddesinde düzenlenen rekabet yasağı ve haksız rekabete ilişkin 56 vd. hükümlerinin kendisine yüklediği yükümlülükleri ihlal ederek, kendisine verilen yetkiyi suistimal ile yöneticisi bulunduğu şirketin, yönetim dışı ortaklarını kasten zarara uğrattığını, bu şirket ile aynı konuda faaliyet gösteren ... unvanlı şahsi şirketi aracılığıyla ...Sanayi ve ... A.Ş. ile haksız rekabet ederek, sürekli zarara uğrattığını, davalı ...'un sahibi ve yetkilisi bulunduğu ... firması nam ve hesabına, ...Sanayi ve ... A.Ş. adına kayıtlı fabrika binasında ve bu şirkete ait makinelerle 2012 yılından beri müstakil ticari faaliyet yürüttüklerini, bu hususta genel kurulca izin ve yetki verilmediğini, açıklanan nedenlerle, şirket varlıklarının davalı yanca haksız, kötüniyetli ve dürüstlük kurallarına aykırı kullanımı ile rekabet yasağı kuralının ihlali suretiyle davalı ile davalının şirketi ...'in, ...A.Ş. ile haksız rekabet ettiğinin tespitini, haksız rekabetin men'i ve haksız rekabetin sonucu olan maddi durumunun ortadan kaldırılmasını, rekabet yasağına aykırı şekilde şirket nam ve hesabına yapılmayan faaliyet nedeniyle ...A.Ş.'nin bugüne kadar uğradığı kâr kaybının tespit edilerek, tespit edilen tutarın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL'lik kısmının, 2012 yılından itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile dava dışı ...San. ve Tic. A.Ş.'ye ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçelerinde; TTK'nın 396. maddesi uyarınca rekabet yasağına aykırılıktan dolayı bir davanın ancak şirket tarafından açılabileceğini, bu nedenle davacıların aktif taraf sıfatı olmadığını, TTK'nın 56. maddesi yönünden ...'un davalı olarak gösterilemeyeceğini, haksız rekabet davasının, haksız rekabet yaptığı iddia edilen şirkete karşı açılması gerektiğini, diğer davalı ... şirketinin yönetim kurulu üyesi olduğunu, bu nedenle haksız rekabet davası yönünden hasım gösterilmesinin hatalı olduğunu, zamanaşımının geçtiğini, haksız rekabet oluşturacak bir eylemin olmadığını, rekabetin müşterilerin şirketin sunduğu mal ve hizmetleri alternatifleri karşısında tercih etmesini sağlamak olarak tanımlandığını, haksız rekabetin ise rekabeti bozan dürüstlük kuralına aykırı uygulama ve davranışları ifade ettiğini, TTK'nın 55. maddesinde bahsi geçen başlıca dürüstlüğe aykırı fiillerin sayıldığını, bu eylemlere benzer davranışları olmadığını ve iltibasa neden olacak yahut rekabeti haksız uygulamalarla bozacak davranışta da bulunmadığını, davacıların bu konuda tarafına somut eylem isnadı olmadığını, tarafınca yapılmış haksız rekabet oluşturacak eylem, işlem ve uygulamanın olmadığını, davacıların da somut eylem ileri sürmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TTK'nın 396. maddesi uyarınca davalılar ... ve ...San. ve.... Şti.'ne karşı açılan yönetim kurulu üyelerinin rekabet yasağından dolayı sorumluluk davasında söz konusu ticari işlerin yapıldığını diğer üyelerin öğrenmesinin üzerinden 3 ay ve 1 yıllık zamanaşımı sürelerinin geçmiş olduğu, davalıların ileri sürdükleri zamanaşımı def'ilerinin yerinde olduğu, bununla birlikte davacının TTK'nın 54. ve devamı maddelerine dayanan haksız rekabetin tespiti, haksız rekabetin önlenmesi, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması ve zararın tazmini talebi açısından ise TTK'nın 58. maddesi gereğince davacıların aktif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı gerekçesi ile davacının TTK'nın 54 ve devamı maddelerine dayanan haksız rekabetin tespiti, haksız rekabetin önlenmesi, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması ve zararın tazmini talepli davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle; davacının TTK'nın rekabet yasağının ihlaline ilişkin 396. maddesine dayalı davasının zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı TTK'nın 396/1 hükmünün 2. cümlesi uyarınca tazminat isteme ve diğer hakları kullanmak hakkı, ekonomik çıkarları yönünden zarara uğrayan ya da zarar görme tehlikesine maruz kalan kimselere tanınmış olduğundan, tüzel kişilerde doğrudan zarara uğraması söz konusu olmayan ortakların ve yönetim kurulu üyelerinin şahsen dava açmaya hakkı olmadığı, bu kapsamda davacıların, TTK'nın 54. ve devamı maddeleri ile 396. maddesinden kaynaklı haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması ve zararın tazmini talebi açısından TTK'nın 58. maddesi ve 396/1-2 cümlesi gereğince aktif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemece, yazılı olduğu şekilde davacıların TTK'nın 54. ve devamı maddelerine dayanan haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması ve zararın tazmini talepli davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmadığı; ancak bir davada öncelikle dava şartlarının incelenmesi gerektiği, husumetin dava şartlarından olduğu, davanın dava şartı yokluğundan reddi halinde artık ayrıca esasa ilişkin olarak zamanaşımı değerlendirilmesi yapılmaması gerektiği halde İlk Derece Mahkemesince TTK'nın 396/1-2 hükmü gereğince de davacıların aktif husumetlerinin olmadığı gerekçesi ile red kararı verilmesi gerekirken bu madde uyarınca zamanaşımı nedeniyle red kararı verilmesi suretiyle davanın hem aktif husumet yokluğundan hem de zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, davalı ... yönünden TTK'nın 553 vd. maddeleri uyarınca şirket yöneticisinin sorumluluğu nedeniyle yargılama yapılması gerektiği düşünülebilir ise de dava dilekçesi içeriğinden maddi vakıa olarak sadece rekabet yasağının ihlaline dayanıldığı, yöneticinin sorumluluğuna ilişkin (dava dışı ...Sanayi ve ... A.Ş.'nin kötü yönetimine ilişkin) bir açıklamaya ve maddi vakıaya dayanılmadığı anlaşıldığından TTK'nın 553. maddesine dayalı şirket yöneticisinin sorumluluğu davası bulunmadığından bu yönde bir yargılama ve değerlendirme yapılmadığı gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle haksız rekabetin tespiti, haksız rekabetin önlenmesi, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması davasının davacıların aktif husumetlerinin olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine, maddi tazminat davasının davacıların aktif husumetlerinin olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, haksız rekabetin tespiti, haksız rekabetin önlenmesi, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması ile zararın tazmini ve TTK'nın rekabet yasağının ihlaline ilişkin 396. maddesine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı harcın istekleri halinde ilgililere iadesine, 26.03.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.