MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1554 Esas, 2025/730 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/368 E., 2023/116 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1960 yılından beri resim sanatıyla profesyonel olarak ilgilenen, sanat ve resim camiasında adı iyi bilinen yaşayan önemli ressamlarımızdan biri olduğunu, bu davaya konu olan kartpostalların müvekkilinin sanat kitaplarına olan merakı neticesinde bir sahafta görülüp satın alındığını, söz konusu ihlalin varlığı ile karşılaşmasının bu şekilde tesadüf eseri olduğunu, bu konuda davalı ...'ça kaç adet tablonun müvekkilinin onayı dışında kartpostal olarak basıldığı/ kullanıldığı yahut kaçar adet üretildiği konusunda bilgilerinin bulunmadığını, davacının üzerinde hak sahibi olduğu eser niteliğindeki ürünlerinin davalı tarafından izinsiz olarak kullanıldığını ileri sürerek tecavüzün refi, muhtemel tecavüzün meni, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 68. maddesi kapsamında şimdilik üç katı olarak tahsil edilmek üzere 1.000,00 TL maddi tazmina, FSEK'in 70. maddesi kapsamında davalının söz konusu ürünlerin satışı neticesinde elde ettiği kârın şimdilik 100,00 TL'sinin maddi tazminat olarak her bir ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, ayrıca FSEK'in 70. maddesi uyarınca 3.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline kararı verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... son 20 yıllık döneminde davacıya ait her hangi bir resim, bir yazı veya başka bir basılı evrakta kullanmadığını, ... yöneticilerinin ve çalışanlarının son 20 yıllık dönemi bildiklerini ve kayıtlarına ulaşıldığını, bu nedenle bu süreçte müvekkili ... tarafından davaya konu edilen kartpostalların müvekkili tarafından bastırılmadığını, çoğaltılmadığını ve hiç bir şekilde ticari bir amaç ile kullanılmadığını, müvekkili ... bir okul olduğunu, öğrenci eğitim ve öğretimi dışında başkaca bir faaliyet göstermediğini, hiç bir şekilde kartpostal gibi bir basılı ürün yaptırıp, bu ürünleri satmak sureti ile gelir de elde etmediğini, böyle bir gelir kaynağı ve gelir şeklinin olmadığını, bu hususun ... muhasebe kayıtları ile de çok açık ve net olarak ispat edileceğini, davaya konu edilen kartpostalların kim tarafından bastırıldığı veya hangi amaç için kullanıldığının bilinemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kartpostal basımı için bir mali veri olup olmadığı yönünde mali inceleme yapıldığı, davalının kartpostal çoğaltımı ya da basımı yaptığı yönünde bir delil bulunmadığının tespit edildiği, bu durumda, ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacının kartpostalın davacı eline tesadüf eseri geçtiğini ileri sürdüğü, kim tarafından hangi amaçla basıldığı hususunun tespit edilmediği, öte yandan kartpostalın matbaacılarca emsal olarak adres vb. bulundurulması amaçlı (tıpkı düğün davetiyelerinde olduğu gibi önceden isim/adres yazılması suretiyle) örnek amaçlı basılmış olabileceği, arkalarında davalı ... adı yazılıysa da, hangi matbaada ve ne zaman basıldıklarına dair bir bilginin bulunmadığı, adresinin de güncel adresi olmadığı, çok eski tarihli kartpostalın bir yüzünde davalı ... okulun adının olmasının bizatihi davalıyı sorumlu tutmasına yeterli gelmediği gerekçesiyle sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacı ressama ait resim eserlerinin davalı tarafça izinsiz olarak kartpostal şeklinde basıldığı iddiasıyla açılan FSEK’ten kaynaklanan mali ve manevi haklara tecavüzün tespiti önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 25.03.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.