MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1786 Esas, 2025/904 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/258 E., 2021/336 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP
Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalıların, müvekkilinin tasarım ve faydalı modellerini birebir taklit edip ürettiklerini ve piyasaya sunduklarını, dolayısıyla müvekkilinin sınai mülkiyet hakkına tecavüzün söz konusu olduğunu, müvekkilinin, tarım makineleri üretim ve pazarlaması konusunda sektörün önde gelenleri arasında yer aldığını, ... numaralı tasarımın, sergiden ürün toplanmasına, ... numaralı tasarımın, üzüm serme makinesine, ... numaralı faydalı modelin, ürün serme ve yıkama makinelerinde yeniliğe, ... numaralı faydalı modelin, üzüm eleme makinelerinde yeniliğe, ... numaralı faydalı modelin, kuru üzüm toplama makinesine, ... numaralı faydalı modelin, kombine üzüm toplama makinesine, ... numaralı faydalı modelin, kuru üzüm toplama makinesinde çul aktarma sistemine, ... numaralı faydalı modelin, kuru üzüm eleme makinelerinde bir yeniliğe, ... numaralı faydalı modelin, üzüm toplama makinesinde yeniliğe ilişkin olduğunu, davalıların, müvekkilinin tasarım ve faydalı modellerini taklit etmek suretiyle üretip piyasaya sunduğunun görsellerle de anlaşıldığını, bu durumun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen haksız rekabetin de vuku bulduğunu gösterdiğini ileri sürerek davalıların işbu davada müvekkilinin davaya mesnet tasarımları ve faydalı modellerini taklit ederek sınai mülkiyet hakkına tecavüz ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, davalının bu kullanımının haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine ve önlenmesine karar verilmesini talep etmiş, karşı davanın reddini istemiştir.
II. CEVAP VE KARŞI DAVA
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın hiçbir yasal dayanağı olmadığını savunarak reddini istemiş, karşı dava dilekçesinde, işbu davaya dayanak olan tasarım ve faydalı modellerin hiçbirisinin yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşımadıklarını, tümünün daha önceden kamuya arz edildiğini, dava konusu tasarımlarla hem teknik hem de estetik açıdan ayniyet derecesinde benzer pek çok önceki tasarım ve buluş bulunduğunu, asıl davacı/karşı davalının............. sayılı faydalı modelleri ve diğer faydalı modelleri ile tasarımlarının üçüncü şahıslar tarafından kamuya arz edildiğini ileri sürerek Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde davacı/karşı davalı adına tescilli 2014/043 97... /... sayılı endüstriyel tasarımlarının, .................... /... sayılı faydalı modellerin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıların, davacının; 2014/043 97... /... sayılı Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi ve..................... sayılı Faydalı Model Tescil Belgesi'nden doğan haklarına herhangi bir tecavüzünün bulunmadığı, anılan faydalı modellerden; ............. sayılı faydalı modellerin zaten yenilik içermediği, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, hükümsüzlük durumunda ortada ihlal edilmesi mümkün bir hakkın da kalmayacağı,............... sayılı faydalı modellerin ise dosya kapsamındaki delil ve belgelere göre yeniliğini ortadan kaldıracak referansların bulunmadığı, dava konusu 2014/043 97... /... sayılı tasarımların dosya kapsamındaki tüm deliller ve yapılan araştırmalar neticesinde yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olduğu, 2017/083 39... /... sayılı faydalı modeller ve 2014/043 97... /... sayılı tasarımların yeni olduğu anlaşılmış ise de, davalı makinelerinin gerek lafzi gerekse eşdeğer yolla 2017/083 39... /... sayılı faydalı modellerin ve ....sayılı tasarımların koruması kapsamında kalmadığı, dolayısıyla davalı tarafça, davacının sınai mülkiyetten kaynaklanan haklarına tecavüzde bulunulmadığı gerekçesiyle; asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile, karşı davalı adına tescilli .............../..., ... numaralı faydalı modellerin yenilik özelliği bulunmadığından hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı-karşı davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava; tasarım ve faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması, karşı dava ise; karşı davalı adına kayıtlı tasarım ve faydalı model belgelerinin yenilik unsuru olmadığından bahisle hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı-karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 24.03.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.