(765 S. K. m. 80, 503, 522) (1412 S. K. m. 318) (2860 S. K. m. 28)
Dava: Güveni kötüye kullanmak ve Yardım Toplama Kanununa muhalefetten sanık (S.M.)'nin yapılan duruşması sonunda, TCK.nun 503/1, 80, 522. maddeleri uyarınca neticeten 3 yıl 13 ay hapis ve 20.655.905.371.719 TL. ağır para cezası ile mahkumiyetine ilişkin, Fatih birinci Asliye Ceza Mahkemesi'nin 29.1.1996 gün ve 403-31 sayılı hükmü, o yer ve üst C. Savcıları ile sanık vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; C.Başsavcılığı'nın 15.4.1996 gün ve 32928 sayılı tebliğnamesi ile Dairemize tevdi edilmekle, sanık vekilinin duruşmalı inceleme yapılması talebinin, hükmolunan cezanın nev'i ve süresine göre CMUK.nun 318. maddesi uyarınca REDDİNE oybirliği ile karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Karar: Sanık (S.M.) hakkında düzenlenen iddianamede, Federal Almanya'daki Türk Vatandaşları tarafından kurulan Avrupa İslam Birliği, Avrupa Milli Görüş Teşkilatı ve Uluslararası İnsani Yardım Teşkilatı'nca organize edilen Bosna'ya Yardım Kampanyası'nda toplanan paraların, Almanya içinde bankalar ve kurye görevi yapan kişiler aracılığı ile sanığın Yapı Kredi bankası'nın Düsseldorf Kenti'ndeki Şubesi'nde açtırdığı hesapta toplandığı ve Konya Selçuklu Belediyesi'nce toplanan yardım paralarının da hesaba gönderildiği; sanığın, hesaptaki tüm paraları anılan Bankanın İstanbul-Fatih Şubesi'ndeki hesabına naklettiği, emin ve emanetçi sıfatıyla ve yaptığı mali müşavirlik nedeniyle kendisine tevdi edilenbu yardım paralarını sarf ve istahlak etmek suretiyle atılı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma ve Yardım Toplama Kanununa muhalefet suçlarını işlediği iddia ve tecziyesi talep edilmiştir.
Dosyadaki belgelerin incelenmesinde:
1) A- Konya-Selçuklu Belediye Başkanlığı'nın 21.7.1992gün ve 2672 sayılı yazısı ile Konya Valiliği'nden Bosna-Hersek için yardım toplanması ve toplanan yardımların doğrudan doğruya Bosna-Hersek devlet yetkililerine teslimine izin istendiği;
B- Konya Valiliği'nin cevabi 24.7.1992 gün ve 1593 sayılı yazısı ile Selçuklu Belediye Başkanlığı'nın organizasyonu altında yardım toplanmasının uygun görüldüğü ve toplanacak yardımın doğrudan Bosna-Hersek devlet yetkililerine tesliminde gerekli hassasiyetin gösterilmesinin istendiği;
C- Selçuklu Belediyesi Encümeni'nin 20.8.1992 gün, 720 sayılı kararı ile Bosna-Hersek için yardım toplanmasına karar verildiği;
D- Selçuklu Belediye Başkanlığı'nın 8.3.1993 gün ve 97 sayılı yazısı ile Bosna-Hersek Yardım Kampanyası organizesi için 16 kişilik yardım komisyonu oluşturulduğu bildirilerek, Valilik'ten üyelerin tasvibinin istendiği;
E- Konya Valiliği'nin 10.3.1993 gün ve 12/2124 sayılı yazısı ile Selçuklu Belediyesi'nden yardım toplama faaliyetlerinin 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu hükümleri doğrultusunda yürütülmesinin istendiği;
2) A- Uluslararası İnsani Yardım Teşkilatı (IHH) adıyla 27.1.1993 tarihinde VR 2480 işlem numarası ile Federal Almanya FREİBURG Sulh Hukuk Mahkemesi'ne kayıt edilmiş Derneğin, Dernekler Kanununa uygun tüzüğüne göre "bütün dünyada yaşanan tabii afet, politik takip, savaş durumu ve mültecilik gibi durumlarda insani yardımların teminat altına alınması amacıyla kurulduğu, Derneğin Volksbakn-Freiburg nezdinde 8910006 numaralı hesabının bulunduğu, ayrcı Postbank-Karlsruhe nezdinde 31313-752 numaralı hesap açtırdığı ve Yapı Kredi Bankası Düsseldorf nezdinde de 826016 nolu hesabının 26.4.1993 tarihinde Başkan (H.A.) ve İkinci Başkan (Ü.K.) tarafından açtırıldığı, bu kişilerle birlikte Derneğin hesap yetkililerinin (M.S.) ve (M.A.) olduğu;
B- Sanık (S.M.) tarafından Yapı Kredi Bankası Düsseldorf Şubesi'nde, 19.2.1993 tarihinde 748012 numaralı hesabın açtırıldığı;
3) A-Konya-Selçuklu Belediye Başkanı (İ.Ö.)'nün başkanlığında kurulan yardım toplama komite ve komisyon üyelerinin (L.Y.), (H.B.), (M.A.), (O.Z.), (A.C.Y.),(N.K.),(A.S.),(A.Ö),(H.Ş.),(Z.Ö.),(S.Ö.),(A.G.),(M.A.),(M.S.),
(K.A.),(M.B.) ve (M.A.U.) olduğu;
B- Selçuklu Belediyesi Bosna-Hersek Yardım alt Komisyonu adında (Z.Ö.),(A.C.Y) ve (M.A.) tarafından Faisel Finans kurumu A.Ş.'ye 11.3.1993 günü yatırılına 684.115 DM, 19.3.1993 günü yatırılan 500.000 DM, 22.3.1994 günü yatırılan 270.000 DM ve 8.600 USD'ın Faisel Finans Kurumu'nun 7200504 hesabından havale edilmesi talimatı üzerine American Expres Bank-AEB Frankfurt aracılığıyla Uluslararası İnsani Yardım Teşkilatı (IHH)'nın Volksbank-Freiburg nezdindeki 891006 numaralı hesabına yatırıldığı, ayrıca 28.4.1993 tarihinde de Faisel Finans Kurumu aracılığıyla IHH'nın Yapı Kredi Bankası Düsseldorf 826016 hesabına geçen toplam meblağın 1.465.845.40 DM ve YKB-Düsseldorf Şubesi nezdindeki 826016 nolu hesabına geçirilen meblağın ise 224.662.40 DM. olduğu;
4) A- IHH'nın VOLKSBANK-FREİBURG nezdindeki 8910006 nolu hesabından (H.A.) ve (Ü.K.)'nin talimatları üzerine (M.S.)tarafından sanık (S.M.)'nin YKB-Düsseldorf Şubesi nezdindeki 748012 nolu hesabına 30010300 banka işlem numarasıyla 24.3.1993 tarihinde 680.000 DM, 1.4.1993 tarihinde 750.000 DM olarak toplam 1.430.000 DM'nin havale edildiği,
B- 1-IHH Başkanı (H.A.)'nın Freiburg Eyalet Emniyet Müdürlüğü 2. Şube Kriminal Polisine verdiği 7.3.1994 günlü ifadesinde, (S.M.), Konya Selçuklu Belediyesi tarafından güvenilir şahıs olarak tanıtıldı. Bize Türkiye'den şöyle yapmamız söyleniyordu. Volksbank-Freiburg'a Faisal Finans tarafından gönderilen paraları YKB-Düsseldorf'taki (S.M.) adına açılmış hesaba havale etmeliydik. Bu paralar Bosna'daki muhtaçlar içindi. Bize söylenen veya emredilen (S.M.)'nin hesabına havale edilen paralar kendisi tarafından Bosna'ya götürülecektir şeklindeydi" beyanında bulunduğu;
2- IHH 2. Başkanı (Ü.K.)'nin aynı yerde verdiği 7.3.1993 günlü ifadede; "Türkiye'den parayı havale edenleri tanımadığını, üç kişilik bir komisyonun çalıştığını, bu paraların (S.M.) adında birşahsa havale etmek gerektiği talimatını aldıklarını, sanığı bizzat tanımadığını, adı geçenin Konya Komisyonunun sırdaşı olarak tanıtıldığını" beyan ettiği;
3- IHH kurucu üyesi (M.S.)'nin aynı yerde verdiği 15.4.1994 günlü ifadesinde; "Konya'da Komite Başkanı (L.Y.) tarafından kendisine bir hesap numarası ve bir isim verildiğini ve bu ismin Mali Müşavir (S.M.) olduğunu, Konya'dan gelen paraların Düsseldorf-YKB'de bulunan (S.M.) hesabına havale etme talimatının verildiğini" beyan ettiği;
4- Konya-Selçuklu Belediye Başkanlığı antetli, sayısız ve Konya Bosna Hersek Yardım Komisyonu Başkanlığı adına kimin imzaladığı belirsiz ve içeriği itibarıyla da tarihinde düzeltme yapıldığı görülen ve sanık vekilleri Av. (İ.Ö.) ile (F.I.) tarafından ibraz edilen 26.3.1993 tarihli yazıda "IHH Genel Merkezi'ne Konya Selçuklu Belediyesi'nce 24.7.1992-14.7.1993 tarihleri arasında toplanan ve IHH'ye havale edilen Yardım miktarlarının 1.430.000 DM'ın Bosna-Hersek Halkı'nın çeşitli ihtiyaçlarında kullanılmak üzere YKB-Düsseldorf Şubesi'ndeki 748012 nolu hesaba aktarılması" talimatının verildiği;
5- Selçuklu Belediyesi Bosna-Hersek Yardım Alt Komitesi adına IHH'nın YKB-Düsseldorf Şubesi nezdindeki 826016 numaralı hesaba 28.4.1993 tarihinde gönderilen 225.000 DM hakkında Başkan (H.A.)'nın yukarıda anılan ifadesinde; bu paranın da (S.M.) hesabına havale edilen paralar gibi Bosna'daki insani yardım için kullanılacağını bildirdiği, IHH'nın Postbank-Karlsruhe nezdindeki 31.313-752 numaralı hesaba Almanya'da toplanan yardım paralarından 12.11.1994'de yatırılan 150.000 DM ile bir büyük, üç küçük kamyon satın aldığını, amacının Bosna'ya giyecek ve yiyecek nakliyesi yapmak olduğunu eklediği, (Ü.K.)'nin ise 225.000 DM'ın sadece IHH için düşünüldüğünü ve (S.M.)'ye havale edilmediğini beyan etti, (M.S.)'nin ise bu konuda herhangi bir bilgi vermediği ve bu paranın kullanım yeri hakkında hiç bir belge ibraz edilmediği;
6- Sanık (S.M.)'nin YKB-Düsseldorf Şubesi nezdindeki 19.2.1993 tarihinde açılan 748012 numaralı hesabına yatırılan paraların sanık tarafından sanığın aynı Bankanın İstanbul Fatih Şubesi'ndeki 3000497 numaralı hesabına 19.2.1993-24.6.1993 tarihleri arasında değişik tarihlerde havale edildiği ve son tarih itibariyle 470.50 DM bakiye gösterdiği;
B- Sanık (S.M)'nin Fatih Şubesi nezdindeki 3000497 nolu hesabının ise 25.6.1993 tarihinde adı geçen tarafından kapatıldığı;
Tesbit edilmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere, sanığın sarf ve istihlak ettiği iddia olunan paraların 1.430.000 DM tutarındaki bölümünü, Konya Selçuklu Belediyesi'nin 2860 sayılı Kanuna göre topladığı Yardım paraları oluşturmaktadır.
2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 28. maddesi aynen; "Yardım toplama faliyetinden elde edilen mal ve paralar devlet malı sayılır. Bunlara karşı suç işleyenler devlet memuru gibi cezalandırılırlar" hükmünü öngörmektedir.
Olayda; Konya-Selçuklu Belediyesi tarafından Yardım toplanması için Valilik'ten izin alınmış ve bu izne dayanılarak yardım toplanmıştır. Toplama faaliyeti sırasında veya sonunda 2860 sayılı Kanunun öngördüğü diğer hükümlere aykırı davranılmasının ve bu arada sorumlu Kurul Üyesi olduğu belirtilen (Z.Ö.) hakkında Konya C.Başsavcılığı'nın 10.8.1994 günlü iddianamesi ile "kendisine bildirilen Başkanlığın 28.12.1992 gün ve 30569 sayılı Genelgesine rağmen toplanan yardımları Kızılay Derneği'ne teslim etmemek suretiyle 2860 sayılı Kanuna muhalefette bulunma" suçundan açılan davanın Konya Birinci Sulh Ceza Mahkemesi'nin 8.9.1994 gün, 985-990 sayılı kararı ile ve önödeme nedeniyle ortadan kaldırılmasının, toplanan paranın devlet malı sayılması ve bunlara karşı suç ileyenlerin memur gibi cezalandırılmaları hükmüne etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, devlet malı sayılan yardım parasının şahsi veya siyasi menfaat sağlamak için sarf ve istihlakinin TCK.nun 202. maddesinde yer alan zimmet suçunu oluşturacağında kuşku yoktur.
O halde;
2860 sayılı Kanunu hükümlerine göre, izin alarak yardım toplayan sorumlu Kurul Üyeleriyle IHH sorumluları hakkında kamu davası açılmasının sağlanması, tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi ve sanık (S.M.)'nin eyleme iştirak durum ve derecesinin araştırılıp hukuki durumunun saptanması için yargılama görevinin Yüksek Dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait bulunduğu gözetilmeden duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması;
Sonuç: Kanuna aykırı ve o yer C.Savcısı ile Üst C.Savcısının ve sanık vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden sair cihetleri incelenmeyen hükmün CMUK.nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 13.05.1996 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy