(743 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir Asliye 2 nci Ticaret Mahkemesince verilen 16.5.1974 tarih ve 256/83 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı avukatı tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 26.11.1974 gününde davacı avukatı A.P. ile davalı avukatı C.K. gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sanra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştır. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra için gereği konuşulup düşünüldü
Karar: Davacı vekili kendilerinin kefaleti ile davalı şirketin Garanti Bankasından almış olduğu (34806) liralık teminat mektubu ile Eğebank'tan almış olduğu (189.378) liralık teminat mektubundan dolayı adı geçen bankalara cem'an (79.134,62) lira ödemek zorunda kaldıklarını davalı ihbara rağmen borcu ödemediğinden kendisinin icra takibine maruz kaldığını ticari itibarının zedelendiğini tediyeden sonra davalı aleyhine 973/7057 sayılı icra takibini yaptıklarını davalının takibe itiraz ettiğini belirterek bankalara ödedikleri (79.134,62) liranın tediye tarihinden itibaren % 10 faizi ile % 15 icra inkar tazminatının ve (25.000) lira manevi tazminatın % 10 faizi davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili savunmasında davacının (EPİ Etüd Proje İnşaat Ticaret Ltd. Şti.)'nin temsile ve imzaya yetkili ortaklarından olduğunu adı geçen şirket ilgililerinin kendi şirketlerine müracaat ettiklerini ve Denizcilik Bankasının tersane inşaatı ihalesine girmek istedikleriniancak yeterli belgeleri olmadığından kendilerinin adından istifade etmeyi karşılığında istihkaktan % 5 vermeyi teklif ettiklerini aralarında mukavele yapıldığını EPİ şirketine verdikleri vekaletname ile o şirketin ihaleye girip işi aldığını işin her türlü nef'i ve hasarı kar ve zararının o şirkete ait olduğunu ancak kanun icabı teminat mektuplarının kendi şirketleri lehine verilmiş gibi gösterildiğini fakat iş yerinin Sosyal Sigortalar Kurumunda davacı ve ortakları adına kanun kapsamına alındığını teminat mektuplarından doğacak mesuliyetin onlara ait alacağın inşaatı kusurlu yaptıklarından mektupların paraya çevrildiğini EPİ şirketi hali araze düştüğünden ve konkordato istediğinden davacının suiniyetle bu davayı açtığını manevi tazminat ve icra inkar tazminatı isteğinin yersiz olduğunu ileri sürmüştür.
Mahkemece teminat mektupları kontrgarantiler ve iki şirket arasındaki mukavele ve dosyadaki sağır belgelere dayanılarak davalı şirket adına ihale edilen inşaatın fiilen EPİ Ltd. Şti. tarafından yapılmış olduğu teminat mektuplarını da ihalenin muhtabı davalı şirket tarafından verilmesi gerektiği nitekim teminat mektuplarının davalı şirket adına tanzim olunduğu ancak bu mektuplara ait kredi taahhütnamelerinde (34.806) liralık borç için davacının EPİ şirketi ile birlikte ferden müteselsil kefil olarak ve (250.000) lira limitli olana da EPİ şirketi kaşesi üzerine bu şirket adına davacının Y.A. ve davalı şirketle birlikte imza vazettiği (189.378) liralık teminat mektubunun EPİ Ltd. Şti.'nin riskinden davalı şirket lehine verildiği teminat mektuplarının EPİ şirketi adına davacı ile G.A.'nın teslim aldıkları mektup bedellerini davacı ödediğinden gerek davalıya gerek EPİ şirketine rücu edebileceği ifade olunarak (79.134.62) liranın % 15 icra inkar tazminatı (11.870.19) lira ile birlikte davalıdan tahsiline esas borç için icraya başvurma tarihi 6.11.1973 gününden % 10 faiz yürütülmesine manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı şirket arasında 9.6.1967 tarihinde tanzim edilen ve davacının temsilci sıfatı ile imzası bulunduğu anlaşılan sözleşme hükümlerinden sözleşmede yazılı ihale işine davalı şirket adına EPİ şirketinin girmesi ve EPİ şirketine umumi vekaletname vermesi ve bu işe, ait teminat mektuplarını dahi EPİ şirketinin sağlaması ve kat'i teminat ile mukavele masrafının EPİ'ye ait olması davalının adının bu suretle kullanılmasından dolayı davalı şirkete EPİ şirketinin işin sonunda kati hakediş üzerinden % 5 ücret ödemesi kararlaştırılmış bulunmaktadır. Bu suretle iki şirket arasındaki iç ilişki yönünden ihale dolayısile gerçek sorumlunun dava dışı EPİ şirketi olduğuna kuşku yoktur.
Şu halde bu ihale dolayısile teminat mektuplarının paraya çevrilmesi nedeni ile mektubu veren bankalara davacının şahsen ödemek durumunda kaldığı parayı teminat mektuplarının kontrgaranti mukavelesinde imzası bulunan EPİ şirketinden tahsil etmesi gerekir. Her ne kadar davalı şirketin de bu mukavelelerde imzası mevcut ise de inşaat davalı şirkete ihale edildiğine ve bu sebeple de teminat mektupları zorunlu olarak onun adına düzenlenmiş olmasına ve davacının iki şirket arasındaki iç ilişkiyi bilmesine hatta ortağı bulunduğu EPİ şirketi adına sözü edilen mukavelelerde imzası bulunmasına göre iç ilişki yönünden bir sorumluluğu olmayan davalı şirketten bankaya ödediği meblağın tahsilini istemeğe davacının bir hakkı olamaz. Objektif iyi niyet kuralları dahi bunu gerektirir. Bu itibarla davacının ortağı bulunduğu EPİ şirketine müracaatta muhtar olmak üzere davalı şirket aleyhindeki bu davasının reddi yolunda hüküm tesisi iktiza ederken iç ilişki ve bu ilişkiyi temsilci sıfatı ile de olsa davacının düzenlediği gözönünde tutulmadan yazılı olduğu şekilde karar verilmesi yasaya aykırı görülmüştür.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve (1000) lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine 29.11.1974 tarihinde oybirliğile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy