(79 S. K. m. 5)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Ankara Asliye 1 inci Ticaret Mahkemesince verilen 10.4.1974 tarih ve 37/103 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı avukatı tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 3.12.1974 gününde davacı avukatı i. U. ile davalı avukatı A. C. gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonda vaktin darlığından ötürü isin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, Ayancak bayii olduğunu, 10.4.1967 tarihli resmi gazetede yayınlanan 6.4.1967 tarih ve 6/7956 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile 79 Sayılı Kanunun 5 nci maddesine dayanılarak yürürlüğe konmuş bulunan akaryakıt alım-satımına ait kararın birinci maddesine göre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca akaryakıtın azami satış fiyatının tespit edilmekte olduğunu, mahalli azami satış fiyatının ise, ana depodan sonraki unsurların ilavesi ile belediyelerce hesaplanıp bakanlığının tasdiki ile yürürlüğe konulduğunu, Ayancıkta 7 kuruş nakliye ücreti de dahil olmak üzere toptan satış fiyatının (145.73) kuruş tespit edildiğinin Akaryakıtın Sinoptan değil de Samsun deposundan verilmesi sebebiyle nakliye ücreti arttığından zarar ettiğini, nakliye ücretinin 12 kuruşa çıkarılması için belediye'ye vaki müracaatının red edildiğini, bu kararın iptali için Danıştay 12 nci Hukuk Dairesine açtığı (970/2223 Esas Sayılı) davanın da red olunduğunu, Petrol Ofisi aleyhine açtıkları 971/2310 esas sayılı davanın da (10.91) kuruş nakliye ücreti ödenmekte olduğu gerekçesiyle Danıştay'ca reddedildiğini, kendisine (10.91) kuruş değil (7.71) kuruş nakliye ödenmekte olduğunu, (21.7.1971)'den itibaren nakliyenin (11.17) kuruşa yükseltildiğini, Bakanlığa yaptığı ilk müracaat tarihi (1.1.1969) ila bu son arttıran tarihi olan (21.7.1971) arasındaki alıp naklettiği akaryakıt (2.894.820) kg.'na ulaştığından kendisine (86.844.60) lira eksik ödeme yapıldığını belirterek bu meblağın % 10 faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili savunmasında, davanın Danıştay'ın görevine dahil olduğunu, işin esası Danıştay'da incelenip reddedildiğinden aynı sebep ve vakıaya dayanarak tekrar dava açılamayacağını Danıştay'ın 971/2320 esas sayılı dosyasında, Samsun-Ayancık arası nakliye ücreti olarak davacıya (7.71) kuruş verildiği, ayrıca Samsun'dan ikmal yaptığı için kilometre başına fazla mesafe için 3 kuruş daha ödendiği, davacıya gerçekte (10.71) kuruş nakliye ödendiğinin tespit edilmiş bulunduğunu, husumetin Batları tespit eden Bakanlığa yöneltilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Mahkemece davalının, görev, husumet ve kesin hüküm itiraz ve savunmaları reddedilmiş ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak (86.844.60) liranın dava tarihinden % 10 faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Hüküm davalı tarafından temyiz olunmuştur.
Yukarıdaki açıklamadan da anlaşılacağı gibi taraflar arasındaki anlaşmazlık davacının satış yaptığı Ayancık'taki akaryakıt perakende Batının unsurlarından olan taşıma ücretinin miktarına ilişkin bulunmaktadır.
Davacı Sinop yerine Samsun deposundan teslimat yapılması sebebiyle kiloda 3 kuruş taşıma farkının davalı tarafından ödenmesini istemiştir.
Bilindiği gibi akaryakıt fiyatları Hükümet kararı ile tespit edilmekte ve bunun unsurları olarak depo fiyatı, taşıma ücreti ve belediye istihlak resmi ile acente ve perakendeci kar paylan kabul edilmektedir.
Davacı iddiasına göre, Ayancık'taki akaryakıt'ın satış fiyatı İstanbul'daki depo teslimi üzerinden hesap edilerek Sinop yerine Samsun deposundan teslimat yapıldığı için Samsun'un taşıma farkım istemekte; davalı savunmasına göre, davacıya akaryakıtın teslim edildiği Samsun Depo fiyatından Sinop depo maliyet farkı (5.46) kuruş tenzil edilmek suretiyle oradan Ayancık'a taşıma, belediye istihlak resmi, acente ve perakendeci kar paylan ilave edilerek Ayancık'taki satış fiyatı bulunmakta ve davacıya bir borçlarının olmadığı bildirilmektedir.
Akaryakıt satış fiyatı hükümet kararı ile taayyün ettiğine ve Ayancık'taki fiyatlar da belli olduğuna göre, taşıma ücretinin fazlalığından bahisle Ayancık'taki fiyatın değişmesine müncer olacak bir sonuca gidilemez. Bu husustaki kararın iptali için açılan dava Danıştay tarafından reddolunmuştur. Davalının Danıştay'daki dava sırasında verdiği cevaba müsteniden hüküm tesis edilemez.
O halde hükümet kararındaki fiyat unsurları göz önünde bulundurulmak suretiyle Samsun teslimi akaryakıtın Ayancık'ta perakende fiyatı üzerinden satışında taşıma ücretinin hesap edilmesi davalı tarafından Sinop yerine Samsun'da teslim sebebiyle gerçekten kiloda (5.46) kuruş bir tenzilat yapılıp yapılmadığının araştırılması, yapılmış ise davacının istediği kiloda 3 kuruş fark, sözü edilen kiloda (5.46) kuruşa dahil olacağından, davanın reddedilmesi gerekir.
Bu esaslar gözönünde tutulmadan ve davalı ofis vekilinin bilirkişi raporuna vaki 28.12.1973 tarihli itiraz dilekçesi, reddedilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan nedenlerden dolayı davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (1000) lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine ve ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine 03.12.1974 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy