(692 S. K. m. 692, 711, 712)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 4. Ticaret Mahkemesince verilen 21.6.1974 tarih ve 174/236 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı avukatı tarafından istenmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra için gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı vekili, müvekkillerinin murisi Osman'ın dava dışı "Günaydın İnşaat Şirketi" ne yaptıracağı apartman dairesinin dekorasyon işlerinde davalı tarafından yapılması hususunda davalı ile müvekkillerinin murisi Osman'ın anlaşma yapmış olduklarını ve muris Osman'ın davalıya avans olarak 31.1.1973 vade tarihli (50.000 lira) lık ve 28.2.1973 vade tarihli (100.000 lira) lık iki çek verdiğini ve apartmanın müteahhidi şirketin binayı ikmal etmemiş ve davalı da tahhüdüne başlıyamamış bulunduğunu ve binetice çeklerin karşılıksız kaldığını ve 13.2.1973 tarihinde Osman'ın vefat ettiğini ve müvekkillerinin davalıya keşide ettikleri ihtarname ile çeklerin iadesini istediklerini ve Türk Ticaret Kanununun 711 ve 712. maddeleri hükümlerine göre (100.000 lira) lık çekin karşılıksız olduğuna müvekkillerinin borçlu bulunmadıklarına karar verirlemisini iddia ve talep etmiştir.
Davalı vekili; çekin kayıtsız ve şartsız bir tediye vasıtası olup olayda Türk Ticaret Kanununun 711 ve 712. maddelerinin tatbik kabiliyeti bulunmadığını ve davacıların ileri sürdükleri iddia ve borcun doğuş tarzını kabul etmediklerini savunmuştur.
Mahkemece; davacıların murisi ile davalı arasında 15.6.1973 tarihli sözleşmede davacılar murisinin çek vesair suretlerle detiye bulunmayı ve davalının ise tarzı tanzim işini yüklendiğini ve 14.3.1973 tarihli tespiti delail raporda apartman dairesinin müteahhidi tarafından tamamlanmadığı ve dekorasyon işine ise hiç başlanmadığı tespit edilmiş olmasına ve tarafların defterlerinde çekin ödenmemiş olduğunun kayıtlı bulunmasına ve Türk Ticaret Kanununun 692. maddesi hükmüne göre, çek havale niteliğinde olduğundan davalının çek muhteviyatı oranında alacaklı olduğunu ispat etmesi gerekmesine ve murisin vefatından sonra verese davacılar vekili tarafından keşide edilen ihtarname ile çek bedelinin ödenmemesinin talep edildiğinin çekin arkasındaki meşruhatdan anlaşılmasına göre aynı Kanunun 711. maddesindeki çekten caymanın vaki olmasına ve çekin doğumunu gösterecek başka bir ilişki ve sebep davalı tarafından ileri sürülmemesine binaen 28.2.1973 vade tarihli (100.000) liralık çekin karşılıksız bulunduğunun ve davacıların bu miktar kadar davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir.
Hükmü davalı temyiz etmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve her ne kadar çekin keşide tarihi keşidecinin ölümünden sonra ise de ibraz müddetini uzatmak için ilerideki bir tarihi keşide günü olarak yazılabilir ve 10 günlük süre içinde ibraz edildiğinden cayma hakkı doğmamış ve mukaveledeki tek imza şirketi ilzam etmez ise de, çekin davacıların murisi ile davalı arasında yapılan istisna sözleşmesi ile ilgili olarak verildiğinin davacı tarafa teslim ve tebliğ hususlarının gerçekleştiği anlaşılmamakla beraber istisna aktinin konusunu teşkil eden dekorasyon işi ile ilgili olarak malzeme faturasının kesilmesi ve deftere kayıt edilmiş bulunması nedenlerile sabit olmasına ve bu itibarla başka bir iş zamnında verildiğini davalının ispat etmemiş bulunmasına göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2 - Ancak, davalı süresinde verdiği cevap dilekçesinde kanuni delillere de dayanmış olmasına göre HUMK.'nun 345. maddesi gereğince yemin yöneltme hakkının davalıya hatırlatılarak sonucuna uygun bir karar verilmemiş olması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentde açıklanan nedenlerden dolayı davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine ve ikinci bentte yazılı nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 19.12.1974 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy