(6762 S. K. m. 1283, 1336)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı (Eskişehir Birinci Asliye Hukuk Hakimliği)nce verilen 6.6.1979 tarih ve 401/265 sayılı hükmün temyizen tekiki davacılar avukatı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı şirkete ihtiyari mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı otobüste yolcu olarak bulunan müvekkillerini ortak çocukları Cengiz'in trafik kazası sonucu öldüğünü bildirerek poliçe uyarınca (25.000) liranın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili savunmasında, poliçede kaza başına en yüksek sorumluluk miktarının (75.000) lira olduğunu olayda davacıların miras bırakanı dışında 7 ölü 43 yaralının daha bulunduğunu istemin tümünün ödenmesi halinde diğerlerinin zararını karşılama olanağı bulunmadığından ödeme yapılamadığını ödeme için diğer hak sahiplerinin başvurusunun beklenmesi gerektiğini bildirmiştir.
Mahkemece, ağır ceza dosyasına göre olayda ölü ve yaralı sayısının 47 olduğunun anlaşıldığı, davacıların, zararlarının varlığını ve miktarını kanıtlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
1 - Yukarıdaki açıklamadan da anlaşılacağı gibi dava (ihtiyari mali sorumluluk sigorta) poliçesine dayanılarak açılmış bir tazminat (destekden yoksun kalma) davasıdır. Anılan bu poliçe ile güvence altına alınan şey araç sahibinin aracın kullanılmasında doğan hukuki sorumluluğundan (poliçe genel şartları madde 1) daha açık bir anlatımla araç sahibi bu sigorta ile üçüncü kişilere ödemek zorunda kalacağı tazminattan (maddi) dolayı mamelekinden meydana gelecek eksilmeyi güvence altına almış olmaktadır. Öyleyse uyuşmazlığın can şahıs sigortasının çeşidi olan kaza sigortası hükümlerine göre değil tazminat ilkelerine göre çözümlenmesi gerekir. Bilindiği üzere şahıs sigortası ile sorumluluk sigortaları ayrı hukuki esaslara tabiidir. Şahıs sigortaları ayrı hukuki esaslara tabiidir. Şahıs sigortaları meblağ sigortası olduğu için bunda zararın giderilmesi diye birşey söz konusu değildir. Önemli olan poliçede belirlenen paranın ödenmesidir. Oysa sorumluluk sigortasında amaç, gerçek zararın sigortası tarafından tazmin edilmesidir. Bu itibarla, davacılar vekilinin, olaya TTK. nun 1336. maddesinin uygulanması lazım geldiği yolundaki temyiz itirazlarının reddi gerekmektedir.
2 - Ancak davacıların müşterek çocukları 9.11.1967 doğumlu Cengiz sigorta poliçesinde yazılı, otobüste yolcu iken trafik kazası sonunda vefat etmiştir. Bu husus uyuşmazlık konusu olmadığı gibi otobüsün şöförünün kusurlu olduğu hususu da çekişmeli değildir. Kaldı ki kusurla ilgili olarak, İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim üyelerinden alınan 24.1.1977 tarihli bilirkişi raporu mahkemeye ibraz edilmiş olmasına karşın itiraza uğramamıştır. Şu durumda saptanması gereken bir husus varsa oda zararın miktarının neden ibaret olduğudur. Ne var ki, talep edilen destekten yoksun kalma tazminatının miktarı ve davacıların ölüye olan yakınlık dereceleri ile yaş durumları gözönünde tutulacak olursa, bu hususta ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek kalmadan, davanın olumlu bir şekilde hükme bağlanabileceğinin kabulü gerekir. Çünkü yaşam koşullarını gittikçe ağırlaştığı ve paranın satın alma gücünün ise her gün daha da düştüğü dikkate alındığı takdirde davacıların yaşayış biçimleri ile sosyal ve ekonomik durumları ne olursa olsun ölenin davacılara yaşamları boyunca yapacağı yardım her halde (25.000) liradan daha az olmayacağı sonucuna varılır.
Bu itibarla, Mahkemece, olayın bu özelliği gözönünde tutularak davanın kabulüne karar vermek gerekirken, iddianın kanıtlanmadığından bahisle reddine karar verilmesi doğru değildir.
Sonuç: Yukarıda Birinci maddede yazılı nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazının reddine, ancak hükmün 2.maddesinde yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, ödediği peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine 27.9.1979 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy