(6762 S. K. m. 43, 52, 56, 57, 58) (818 S. K. m. 48)
Davacılar vekili, müvekkillerinden İ. ve A.'a ait Altıntaş halı mobilya mağazası, M.P. ve yine A.A.'nda ayrıca Özaltıntaş halı mobilya mağazası unvanlarıyla tescilli iki ayrı ticari işletmeleri bulunduğunu, buna rağmen davalıların sonradan Özaltıntaşlar halı mobilya mağazası unvanıyla istigal konusu aynı olan ve onlarınkine yakın bir yerde işletme açmış olduklarını ve böylece müvekkillerinin anılan ticari unvanları ile iltibasa sebebiyet verip zarar tehlikesine maruz bıraktıklarını ve ihtar edildiği halde davaların işbu unvanlarını düzeltmediklerini öne sürerek tazminata ilişkin istem hakları saklı kalmak üzere davalılarca Özaltıntaşlar halı Mobilya mağazası adlı ticaret unvanının kullanılmasının ve bu yolda yaratılan haksız rekabetin önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, müvekkillerinin soyadlarının Altıntaş olup bu soyadlarına uygun olarak Özaltıntaşlar unvanını alıp daha evvel tescil ettirdiklerini, bir kısım davacıların bundan sonra kısmen farklı bulunan Özaltıntaş unvanını kullanmaya başladıklarını ve bu suretle haksız rekabet ve unvan gasbı yoluna esasen onların gitmiş olduğunu ve öte yandan davacıların iki ayrı unvanda kullandıklarını, buna ise yasal olanak bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre sübuta ermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
Davacılar Altıntaş ve Özaltıntaş adlarını ticari unvan (firma) olarak eskiden beri kullandıklarını davalılarında Özaltıntaşlar Ticaret unvanı altında aynı iştigal konusunda faaliyete geçtiklerini bildirerek TTK. 57/5 ve 58/1-b maddeleri gereğince haksız rekabetin menini istemişler, davalılar kendi soyadlarının da Altıntaş olduğunu, kendi unvanlarının "Özaltıntaşlar" olduğunu bu unvanı davacılardan önce kullandıklarını savunmuşlardır.
Vergi dairesinden gelen yazıya göre davacılar Altıntaş unvanını 1969'dan, Özaltıntaş firmasında 1976'dan itibaren kullanmakta olup bu unvanları tescil de ettirdikleri anlaşılmaktadır. (Ticaret Odası yazısı) davalılar aksini kanıtlayamamışlardır.
Ancak mahkeme tarafların aynı soyadını taşıdıklarını soyadını ticari unvan olarak kullanmasının yasal hakları olduğunu BK. 48'e göre haksız rekabetin mevcut olmadığını kendi adlarını da yazdıklarına göre müşterileri hataya düşürecek nitelikte bir iltibasın söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.
Bu kere ilk önce şunu belirtmek gerekir ki, taraflar tacirdir T. Ticaret Kanunun Meriyet ve Tatbik Şekli Hakkındaki 6763 sayılı Yasanın 41/II-a maddesi hükmü gereğince ticari işlere ait olan haksız rekabet hakkında Ticaret Kanunu hükümleri mahfuz tutulmuştur. O halde ve taraflar tacir olduğuna göre olaya BK.nun 48 değil TTK.nun 56 ve devamı maddeleri hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Diğer yandan TTK.nun 52. maddesi hükmüne göre, tescil ve ilan edilmiş Ticaret unvanını kullanmak hakkı yalnızca bu unvan sahibine aittir. Bu tekel, aynı ticaret sicili çevresi ile sınırlı ise de (Olay aynı ticaret sicili çevresindedir). Aynı ad ve soyadını taşıyan kişilere karşıda ileri sürülebilir. (Prof. Yaşar Karayalçın Ticaret Hukuku, 1 Giriş Ticareti İşletme, 1968 s. 391; İsmail Doğanay T.T. Kanunu Şerhi Birinci Cilt 1974 s. 233)
Bu hususu TTK.nun 43/2. maddesinde de görmekteyiz. Gerçekten bu maddeye göre Ticaret unvanına aynı sicil dairesinde daha evvel tescil edilmiş olan unvanlardan açıkça ayırt etmeye yarayacak ilavelerin yapılması zorunludur. Davacıların Ticaret unvanı "Altıntaş" davalıların ki ise savunmaya göre "Öz Altıntaşlar" dır. Bu durumda yukarıda anılan TTK.nun 43/2. maddesi gereğince davalıların Ticaret Unvanının davacıların Ticaret unvanından açıkça ayırt etmeye yarayacak ilaveleri taşıyıp taşımadığı ve bu hali ile iltibasa meydan verecek nitelikte (TTK. 57/5) olup olmadığı hususlarında bu konuda uzman bilirkişilerin fikirlerine başvurarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 14/11/1979 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy