(6762 S. K. m. 20, 621)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı (Samsun Üçüncü Asliye Hukuk Hakimliği)nce verilen 17.9.1980 tarih ve 48/834 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı avukatı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin lehtarı olduğu bir dizi bonoyu dava dışı Öğretmenler Bankası'na teminat hesabı karşılığı ciro ettiğini ancak bonoların vadelerinde (Ladik) İlçesi'nde bulunan senet borçlusu tarafından ödenmemesi nedeniyle müvekkilinin protesto masraflarından ve mezkur bankaya borçlu durumdan kurtulmak için 30.7.1978 vadeli bono bedeli olan 30.000 liranın davalı Ziraat Bankası'nın (Ladik) Şubesi'ne gönderilmek üzere aynı Bankanın (Salhane) Şubesi'ne yatırıldığını ancak pranın gönderildiği bu bankanın (Ladik Şubesi'nce söz konusu bono yerine müvekkiliyle bir ilgisi bulunmayan bir başka bononun ödenerek geri alındığını ve keyfiyetin müvekkiline geç intikal ettirilmesi sonucu müvekkilinin 30.000 lira zarara uğramasına neden olduğunu havale sözleşmesine aykırı hareket eden davalıdan bu zararın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, davacının talimatı üzerine müvekkili bankanın (Ladik) Şubesi'ne talimat dairesinde paranın gönderildiğini, ancak o şubede mezkür senet bulunmadığı için diğer bankalardan yapılan soruşturma sonucu aynı vade tarihli ve miktarlı davacının borçlusu olduğu bir senedin İş Bankası'nda bulunduğu bildirildiğinden gerekli ödeme yapılarak bononun davacıya gönderildiğini, müvekkilinin yapılan işlemde bir kusuru bulunmadığını, eksik talimat talimat veren davacının kendi kusuruna dayanarak tazminat isteyemeyeceği görüşüyle davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanılan delillere ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davacının eksik talimat vererek yanlışlığa kendisi sebebiyet verdiği görüşüyle reddine karar verilmiştir. Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dosya içerisindeki belgeler ve yargılama sırasında toplanılan delillerle davacı şirket tarafından lehtarının kendisi olduğu, ancak dava dışı Öğretmenler Bankasına aradaki hesap ilişkisinden dolayı (teminat) amacı ile ciro edilen 30.7.1978 vade tarihli emre muharrer senedin asıl borçlusu tarafından ödenmemesi nedeniyle, bu senedin protesto olmaması ve dava dışı Öğretmenler Bankası'na karşı itimat ve kredisinin bozulmaması amacı ile senet bedelinin (ladik) İlçesi'nde ödenerek geri alınması ve kendisine gönderilmesi için davalı Ziraat Bankası'nın (Samsun-Salhane) Şubesi aracılığı ile aynı bankanın (Ladik) Şubesinde sözkonusu senedin bulunmaması üzerine, aynı yer İş Bankası Şubesi'nde aynı miktar ve vade tarihli ve aynı keşideci tarafından düzenlenen ve fakat lehtarı davacı olmayan bir başka senet bulunması üzerine bu senet bedelinin ödenerek geri alındığı ve davacıya gönderildiği hususları çelişmesizdir.
Herne kadar davalı banka vekili savunmasında, bu yanlışlığın davacının havale çıkarırken verdiği eksik talimattan doğduğunu ileri sürüyorsa da, TTK.nun 20/2. maddesi gereğince basiretli bir tacir gibi hareket etmesi zorunlu olan bir bankanın yaptığı araştırmada İş Bankası'nın (Ladik) Şubesi'nde çıkan aynı miktarlı bononun lehtar veya cirantasının davacı şirket ile ilişkisini araştırması gerekirdi. Davacı tarafından söz konusu senedin lehtarının gösterilmemesi nedeniyle eksik talimat vermesi karşısında davalı bankanın bu konuda davacı şirket ile temasa geçerek yeni bir talimat almadan davacı ile hiçbir ilişkisi olmayan bir senet bedelini ödemekle davalı banka kusurlu bir davranışta bulunmuş olup, bunun sonucuna katlanmak zorundadır.
Ne var ki, davacı şirket yukarıda değinildiği gibi mezkür havaleyi çıkarırken ödenmesi gereken emre yazılı senedin lehtarını ve hangi bankada bulunduğunu açıkça bildirmeyerek eksik talimat vermiş olmakla zararın oluşmasına yardımcı olduğu da sabit bulunduğuna göre BK.nun 98/2. maddesi yollaması ile aynı Kanunun 44/1. maddesi gereğince tazminat miktarından takdir edilecek gerekli indirim yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilmek suretiyle, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.12.1980 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy