(6762 S. K. m. 1291)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Ankara As. 3. Ticaret Mahkemesinde verilen 15.10.1980 tarih ve 327/325 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı avukatı tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 24.2.1981 gününde davacı avukatı T.S. ile davalı avukatı A.E. gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, vekillerine ait Karınca Çarşısındaki "Göknur Butik" mağazasındaki malların, davalı sigortaca hırsızlığa karşı sigortalandığını, davacının İstanbul'a gittiği ve bunu belirten yazının işyerinde asılı olduğu bir sırada, dükkandaki mallardan 748.308 liralık bölümünün anahtar uydurmak suretiyle çalındığının dönüşte saptandığını, davalı şirketçe zarar saptanıp, 542.307 liranın ödenmesi konusunda belge düzenlenmesine karşın ödemeğe yanaşılmadığını bildirerek 542.307 liranın tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili savunmasında, yetki itirazıyla birlikte, sigorta teklifnamesinde geceleri kapanan ve özel bekçiyle korunduğu bildirilen, çarşıda belirttiği biçimde hırsızlık yapılması olanağı bulunmadığını, davacının bu konudaki davranışlarının kuşku uyandırdığını, olay ve zararın kanıtlanması gerektiğini, sigorta yetkililerinin imzasını taşımayan "mutabakatname" nin ödeme yükümlülüğü doğuramayacağını, sigorta tazminatının ancak hakem bilirkişi kararıyla muaccel olabileceğini içeren poliçe genel şartlarının 14/h. maddesi hükmü uyarınca faizde istenemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davalı sigortanın, uyarıya karşın tahkim koşulunun oluşumuna yanaşmadığının anlaşıldığı, çarşı bekçi ücreti ortak giderlerini ödediği saptanan davacının, sigorta teklifnamesindeki bildirim dışında davrandığı savının kabul edilemeyeceği, hırsızlık olgusunun, tespit bilirkişi raporu tanık anlatımı gibi kanıtlarla belirlendiği, ayrıca olayın oluşumunun, halin icabına uygun bir görünüm ve gelişim içinde bulunduğu inancına ulaşıldığı, ihbar üzerine yetkili görevlisiyle zararı saptatıp, belirlenen değer üzerinden davacının olurunu alan davalı sigortanın kendini sağlayıcı ve hukuki sonuç doğrucu nitelikte bir işlem yaptığının kabulü gerektiği, tahkim koşulunu işletmeyen ve yetkilisiyle saptattığı gerçek değerin altındaki zararı ikna yoluyla davacı sigortalıya kabul ettiren davalının, ekspertiz yapılıp mutabakatname alınan tarihte direnime düştüğünün kabulü gerektiği gerekçesiyle 542.307 liranın tahsiline karar verilmiştir.
Hüküm davalı sigorta vekilince temyiz edilmiştir.
Sigorta teklifnamesinde, sigortalı malların bulunduğu işyerine ait pasajın kapılarının geceleri kapandığı ve özel bir bekçiyle korunmakta olduğu belirtilmektedir. Bu olgu gözetilerek bağıtlanan sigorta sözleşmesine ilişkin poliçe özel şartlarının 2/1-a. bendi ile: sözleşme yapımı sırasında söz konusu edilen bu güvenlik önlemlerinin, sigorta süresi boyunca aynen sürdürüleceği kararlaştırılmıştır. Dosyo içeriğinden, rizikonun gerçekleşmesi anında, işyerinin bulunduğu pasajda özel gece bekçisi görevlisinin olmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, tespit bilirkişilerince, pasaj kapılarının sabit kanatlarına ilişkin demir sürgülerinin rahatlıkla açılabilecek nitelikte olduğu saptanmıştır. Bu durum; TTK.nun 1291. maddesi ile poliçe genel şartlarının 8. maddesinde öngörülen ve sigorta ettirenin bildirim yükümlülüğüne ilişkin, sigortalı malın teklifnamedeki halinin değişikliği, niteliğindedir. Davacı sigortalının bu uyarı yükümünü yerine getirmediği de tartışmasızdır.
Bu durumda, yukarıda anılan hükümler gözetilerek, pasaj özel bekçisinin görevden ayrılış tarihinin ya da pasajın ne zamandan beri bekçisiz olduğunun, gerekirse Sosyal Sigortalar Kurumu ile bina yöneticisinden de sorulmak suretiyle saptanması gerekir. Belirlenecek bu tarihe göre, poliçe genel şartlarının 8. maddesi hükmü de gözetilerek, ihbar yapılış olsaydı objektif ölçülere, gelmiş geçmiş uygulama ve teamüle göre, bu değişikliğin sözleşme yapılmamasını ya da daha ağır koşullarda yapılması gerektireceği konuları gözetilip, tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, noksan soruşturma ile ve yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ve davalı sigorta vekilinin buna yönelik temyizen itirazlarının kabulü gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle hükmün davalı sigorta yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin incelenmesine şimdilik gerek bulunmadığına, yan vekilleri geldiklerinden 3000 lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalı sigortaya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine 2.4.1981 tarihinde oybirliği ile karar verildi. *
Full & Egal Universal Law Academy