(6762 S. K. m. 381, 385, 388) (743 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul As. 3. Ticaret Mahkemesince verilen 7.12.1981 tarih ve 377/504 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı Germi Çapa avukatı tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 4.5.1982 gününde davacı avukatı Deniz Çamlıbel ile davalı avukatı Yavuz Fındıkgil gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, vekilendenlerinin davalı Anonim Şirketin % 30 payına sahip olduklarını, 4.6.1980 günü yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında T.T.K.nun 385. maddesine aykırı biçimde ana sözleşmesinin; pay devri halinde diğer ortakların, kazanılmış hak niteliğindeki önalım (rüchan) hakları bulunduğuna ilişkin 10. maddesinin, sayılan yakın akrabalara devir olanağı verir biçimde değiştirildiğini, ayrıca ilk toplantıda, ana sözleşmenin 33. maddesinde öngörülen 3/4 oranındaki pay sahipleri bulunmadığını bildirerek, sözkonusu ana sözleşme değişikliğine ilişkin genel kurul kararının iptalini istemiştir.
Yargılama aşamasında davalı Cezmi Çapa davasından vazgeçmiştir.
Davalı şirket vekili, ikinci toplantıda 3/4 çoğunluk aranmadığı gibi dava konusu toplantıya tüm paydaşların katıldığını, aile şirketi niteliği ve yönetiminde ortaklar arasında süregelen çekişme nedeniyle eş, usul, füru, kardeş ve kardeş çocuklarına pay devri olanağı sağlandığını, devredilecek payın önalımına ilişkin hükmün T.T.K. 385. maddesinde öngörülen kazanılmış hak niteliği bulunmadığını, ortada yasanın amaçladığı biçimde; hakkın kötüye kullanılması ya da nesnel (afaki) iyiniyet kurallarına aykırı davranış da bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, ikinci toplantıda % 75 oranında pay sahipinin hazır bulunması gereği olmamasına karşın, tüm paydaşların katılmasına göre toplantı yeter sayısının bulunduğunun kabulü gerekeceği, kural olarak şirket genel kurulunca T.T.K.nun 385. maddesinde öngörülen kazanılmış hakları bozmamak koşuluyla ana sözleşmede her türülü değişikliğin yapılabileceği, bir ortağın şirketteki payını devretmesi halinde diğer paydaşın önalım hakkının yasada öngörülen kazanılmış hak niteliğinde bulunmadığından genel kurulca her zaman ortadan kaldırılabileceği gerekçesiyle davalı Cezmi açısından, vazgeçme nedeniyle diğer davalı yönünden ise istemin haklı görülmediği dayanak yapılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacı Germi Çapa vekilince temyiz edilmiştir.
Davalı şirket anasözleşmesinin 10. maddesinde öngörülen ve pay devri halinde diğer ortakların önalım hakkı bulunduğuna ilişkin hüküm; T.T.K.nun 385/2. maddesinde tanımlanan ve örnekleri sayılan kazanılmış (müktesep) hak niteliğinde değildir. Sözleşmenin anılan hükmünün, yakın akrabalar yönünden değiştirilmesinin, ortak çıkarlara zarar verdiği öne sürülemiyeceği gibi; hakkın kötüye kullanılması ya da objektif iyiniyet-dürüstlük kurallarına aykırılığı da söz konusu edilemez.
Anonim ortaklık sözleşmesinin hangi hükümlerinin değişitirilebilceği sorunu; o hükmün niteliğine, onunla güdülen amaç ve korunan çıkara göre çözümlenmelidir. Ayrıca, bu konuda Ticaret Yasasının 381. ve Medeni Yasasının 2. maddelerinde öngörülen objektif iyiniyet ve dürüstlük kurallarına da gözetilmelidir. Bilimsel öğretinin yaklaşımı da bu doğrultudadır. (P:rof. Reha Poroy-Prof.Ünal Tekinalp, Prof.Ersin Çamoğlu, "ortaklıklar Hukuku" İstanbul 1975 C.1. Sh. 467; Prof. Dr.Oğuz İmregün "Anonim Ortaklıklar" İstanbul 1974, Sh.260-263; Doç.Dr. Fehiman Tekil "Şirketler Hukuku" Anonim Şirketler" İstanbul 1976 Sh.476) Dava konusu değişikliğin, objektif ölçü ve nedenlere dayalı olduğu ve haklı nitelik taşıdığı da açıktır.
Ayrıca, dava konusu genel kurul kararının ikinci toplantıda alınmış olmasına, toplantıya tüm paydaşların katılıp, davacılar dışındaki % 70 payın olumlu oy kullanmış bulunmasına göre T.T.K.nun 388. maddesinde öngörülen yeter sayının da bulunduğunun kabulü gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Germi Çapa vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA- davalı vekili geldiğinden 5000 lira duruşma vekillik ücretinin davacı Germi Çapa'dan alınarak davalı şirkete verilmesine, 500 lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile davacıdahn alınmasına 6.5.1982 tarihinden oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy