(6762 S. K. m. 873, 951, 962, 964, 967)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı (Erdek Asliye Hukuk Hakimliliği)nce verilen 18.3.1982 tarih ve 231/57 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkik davalı ve müdahale talebinde bulunan Hilmi avukatı tarafından istenilmiş olmakla; dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili (Karadeniz) adlı deniz motorunun müvekkillerinin murisi Ali Osman ile davalı arasında ortaklaşa işletildiğini, 10.1.1987 tarihinde meydana gelen deniz kazasında murisin ölümünden sonra davalının motoru kullandığı halde müvekkillerine düşen kar payını ödemediğini ileri sürerek dava tarihinden itibaren geriye doğru 10 yıllık tahakkuk eden kar payından şimdilik 200.000 liranın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında davacıların murisinin gerçekte ortak olmadığını, müvekkilinin rızasıyla o şekilde gösterildiğini, esasen motorun denizde kurtarılmasıyla ortaklık mülkiyet hakkının da sona erdiğini, bundan sonra müvekkilince geminin ahşap kısmının onarıldığını, gemi motorunu ise Hilmi isimli kişice yenilendiğini talep edilen tazminatın da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir ve ayrıca zaman aşımı def'inde bulunmuştur.
Mahkemece, toplanılan delillere göre ve zamanaşımı defi de yerinde görülmeyerek, 10 yıllık kazanç payı olan 90.000 liranın ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla talebin ise reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı ile müdahale isteminde bulunan Hilmi temyiz etmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve dava konusu geminin Erdek Liman Dairesi Başkanlığı Bağlama Defterine, davacılar miras bırakana Ali Osman ile davalı Ahmet adlarına (müşterek donatan) sıfatıyle kayıt ettirmiş bulunmasına, TTK. nun 951. maddesinde belirtilmiş bulunan (donatma iştiraki) sözleşmesinin yazılı bir şekle bağlı olmadığı gibi aynı maddenin 2. fıkrasında belirtilen ticaret siciline tescil şartının da bir geçerlilik şartı bulunmamasına müşterek donatanlardan birinin dava konusu batık gemiyi yüzdürerek kullanması halinde TTK.nun 873. maddesi hükmüne göre, sadece kurtaran paydaşın mülkiyet iddiasında bulunması mümkün olmasına, donatma iştirakinde, donatanlardan birinin ölümü TTK.nun 967/2. maddesi hükmü gereğince donatma iştirakinin son bulmasını gerektirmemesine ve nihayet aynı Yasanın 964. maddesi uyarınca kar ve zararın müşterek donatanların pay oranlarına göre dağıtılması icab ettiğine nazaran davalı vekilinin bu yöne ilişen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2 - Ancak, dava konusu geminin batık halden kurtarılarak yeniden sefere konulması denize ve yola elverişli bir hale getirilebilmesi için davalı taraf bu konuda onarım masrafı yaptığını ileri sürerek, bu konuda makbuz ve belgelere ibraz etmiş bulunmaktadır. Donatma iştirakinde, donatanlar kar ve zarar payları nisbetinde iştirak etmeleri gerektiğine göre, gemi için yapılan masraflara da TTK.nun 962. maddesi uyarınca müştereken ve payları oranında katılmaları icap etmektedir. Davalı tarafın bu savunması ve defi üzerinde durulmadan davacı tarafa sadece (kar payı) verilmesi yerinde görülmemiştir.
Öte yandan, (donatma iştiraki) ticari bir ortaklık türüdür. Bu nedenle davadaki talep konusu alacak değişik BK.nun 126/4. madde ve bendine göre 5 yıllık zamanaşımı süresine tabii bulunmaktadır. O halde,davacı tarafın sadece 5 yıllık alacak talebine hakkı olduğu kabulü gerekirken, 10 yıllık kar payı alacağının tamamına hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.
3 - Müdahale talebinde bulunan Hilmi vekilinin temyizine gelince; adı geçenin (asli müdahale) talebi reddolunduktan sonra, vekili tarafından 20.10.1981 tarihli dilekçeyle bu defa feri müdahil) sıfatıyla davaya katılma isteminde bulunmuşsa da mahkemece bu talep 26.11.1981 tarihli oturumda incelemeye alınmış olmasına rağmen bu konuda müsbet veya menfi bir karar verilmemiş olması da yerinde görülmemiş hükmün bu yönden de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda bir numaralı bentde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine ancak iki numaralı bentde açıklanan sebeplerle hükmün davalı yararına, üç numaralı bentde gösterilen nedenle de müdahale isteminde bulunan Hilmi yararına BOZULMASINA, 5.000 lira duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine ve ödediği temyiz peşin harçlarının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine 14.9.1982 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy