(6762 S. K. m. 787, 781)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Bornova As. 2. Hukuk Hakimliğince verilen 14.10.1981 tarih ve 187/289 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı avukatı tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 16.2.1982 gününde davalılar avukatı Nuri Yılmaz gelip davacı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştır. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuluşup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkiline ait boya maddesinin davalılar Rıza ve Osman'a ait ve diğer davalı Şark Sigortaya sigortalı kamyonla taşınırken kamyonun devrildiğini ve emtianın hasar ve zayiine neden olduğunu ileri sürerek zarar ziyan miktarı olan 1.300.000 liranın davalılardan sigorta şirketinin poliçedeki limitiyle sınırlı olarak müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar Rıza ve Osman vekili cevap dilekçesinde, kazanın teknik arız nedeniyle oluştuğunu, müvekkillerinin kusurlu olmadıklarını, ayrıca malın sigortalı olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı sigorta vekili ise araçtaki malın mecburi mali mesuliyet sigortası teminatı dışında bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanılan delillere ve trafik kaza raporuna göre her ne kadar davacının malı hasar görenlere dava tarihine kadar ödediği 108.774 lira için dava hakkı mevcut olduğu kabul edilmiş ancak, olayın tamamen teknik kusurdan ileri geldiği taşıyıcı davalıya TTK. 781/2. maddesine göre atfı kabil bir kusur bulunmadığını, davacının kusur iddiasını ispatlayamadığı görüşüyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1 Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve davacı ilk taşıyıcı olup, son taşıyıcı olan davalı aleyhine tazminat rücu davası açabilmesi için TTK. nun 787/2. maddesi hükmü uyarınca ancak kendisi tazminat ödemiş olması veya aleyhinde dava açılmış olması şartına bağlı bulunmasına nazaran davacı vekilinin mahkemenin bu yöne ilişkin gerekçesine vaki temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.
2 - Ancak, uyuşmazlık taşıma sözleşmesinden kaynaklanmış olmasına göre, davalı taşıyıcının TTK.nun 781/2. maddesinde gösterilen kurtuluş beylinesinden yararlanabilmesi için ziya ve hasarın bu fıkradra 3 bent halinde sayılan hususlardan doğduğunu ileri sürüp, ispatlaması gerekir. Dava konusu olayda ise davalı taşıyıcı hasar ve ziyan fren patlaması sonucu teknik kusur oluştuğnuu savunduğuna nazaran, bu yöndeki savunmasının ispat külfeti kendisine yükletilerek, bu konudaki delilleri toplanıp gerekirse bilirkişi kurulu aracalığı araştırıldıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken Dairemizini kökleşmiş ictihatları uyarınca 11.H.D. 1980 gün E. 1609 K.1474 Y.K.D. Haziran 1980 sayı 6 Sh. 824 hiçbir hukuki bağlayıcılığı bulunmayan ve trafik polisince düzenlenmiş 3.4.1980 günlü kaza teknik raporundaki kazanın tamamen fren patlaması sonucu teknik arıza dan oluştuğuna dair mütalaaya itibar edilmek suretiyle ve noksan incelemeyle yazılı şekilde hüküm verilmesi yerinde görülmediğinden hükmün bu yönden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bendde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, ancak 2 numaralı bendde açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA davacı vekili duruşmaya gelmediğinden lehine dururuşma-vekillik ücerti tayinine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine 16.2.1982 tarihinde oybirhliğiyle karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Kooperatifler Yasası ve Kooperatif ana sözleşmesi ile düzenlenen ortaklık ilişkisinden doğmaktadır. Zaten meselenin genel kurula götürülmesinin nedeni de budur. Genel Kurulca yapılan görüşme sonunda davacılara ait dairelerin onanılmasına karar verilmekle beraber, onarım süresince kira parası ödenmemesi de karar altına alınmıştır.
Kooperatiflerin en yüksek organı tarafından ittihaz edilen bu karar, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 98. maddesi yollaması ile TTK'nun 379. maddesi hükmüne göre toplantıda hazır bulunmayan veyahut muhalif oy kullanan ortaklar dahil tüm ortaklar hakkında geçerli olacağından, davacıların evvelemirde anılan kararı iptal ettirmeleri gerekirdi.
Genel kurul kararı iptal ettirilmeden ortaklara dava açma hakkı tanındığı takdirde kooperatifin iç işlerine müdahale edilmiş ve yargı denetiminin bu şekilde tecelli etmesine imkan verilmiş olur ki, bu hal yasa koyucunun amacına ters düşer. Türk Kooperatifler hukukunun kabul ettiği sisteme göre, ortakla kooperatif arasındaki sorunların önce kooperatif yetkili organlarınca ele alınıp karara bağlanması lazım gelmekte ve ancak ondan sonra bu kararlar aleyhine (itiraz) veya (iptal) istemi ile mahkemece müracaat edilmesi mümkün olmaktadır. (1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16 ve 53. maddeleri).
Sistem bu olduğuna göre, yani ortakların herhangi bir uyuşmazlığı doğrudan doğruya dava konusu yapmalarına imkan verilmediğine göre, davacıların genel kurulun kendileri için olumsuz yönde karara bağladığı bir konuyu, kararın iptalini istemeden mahkeme önüne getirmeleri elbette ki, mümkün olamaz.
Yukarıda gösterilen nedenlerle hükmün bozulması reyinde olarak çoğunluk kararına karşıyız.
Full & Egal Universal Law Academy