(6762 S. K. m. 30, 34, 312, 372) (1086 S. K. m. 440) (Ticaret Sicil Tüzüğü m. 28, 31)
Dava: B.AŞ. ile Bursa Ticaret Sicili Memurluğu arasında çıkan davadan dolayı Bursa Asliye 1. Hukuk Hakimliğince verilen 1.6.1982 gün ve 203/436 sayılı hükmü bozan dairenin 13.10.1982 gün ve 3701/3867 sayılı ilamı aleyhinde davacı avukatları tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin seçiminin ve şirketin temsil şeklinin tescil ve ilanı hakkındaki isteklerinin Ticaret Sicili Memurluğunca haksız olarak reddedildiğini ileri sürmüş ve Ticaret Sicili Memurunun bu kararının iptali ile 22.2.1982 günlü genel kurul toplantısında seçilmiş olan yönetim kurulu üyelerinin tescili ile aralarında yapılmış olan işbölümünün ve şirketin tescil ve ilanına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, yönetim kurulu üyeleri seçiminin ana sözleşmenin 22. maddesine uygun olarak % 67 çoğunlukla yapılmadığını savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı tarafın ve ona katılmak isteyenlerin temyizi üzerine kararıDairemizce bozulmuştur.
Davacılar vekili karar düzeltilmesi isteminde bulunmuştur.
1 - Dairemizin 19.10.1982 tarihli bozma kararında şirket idare heyeti üyeleri M.G. vae F.Y.'nin ticaret sicili memurunun kararına karşı, neden şahsen itiraz edemeyeceklerinin gerekçesi açıklanmıştır.
TTK. 30 ve Ticaret Sicil Nizamnamesinin 31. maddesi hükümlerine göre, tescil talebinde bulunacak tacirin hükmi şahıs olması halinde onun selahiyetli uzuvları veya selahiyetli temsilcileri ilgili kişi kabul edilmiştir. Yine Nizamnamenin 31/4. maddesinde tescil istemeğe bir kaç kişi mecbur veya selahiyetli olduğu takdirde kanunda aksine hüküm bulunmadıkça bunlardan birisinin istekte bulunması kafidir.
Davacı hakiki şahıslar, B. AŞ. adına ve onu temsilen tescil talebinde bulunduklarına göre, bu istek yeterli olup, ayrıca şahısları adına talepte bulunmaları hukuken gereksiz ve fuzuli bir işlem teşkil etmiştir. Bu yöne ilişkin karar düzeltilmesi itirazı yerinde görülmemiştir.
2 - Ticaret Sicil Memurları, TTK. 34. maddesinin amir hükmüne göre tescil için aranılan kanuni şartların mevcut olup olmadığını tetkikle mükelleftir.
Ticaret Sicil Nizamnamesinin 28. maddesi hükmüne göre, sicil memurları, kanun ve nizamnamenin derpiş ettiği bütün şartların yerine getirilmiş olup olmadığını re'sen araştırır. Bu hükümler karşısında ticaret sicil memurunun, anonim şirket genel kurulunda toplantı ve karar nisabına uyulup uyulmadığını re'sen araştırması görev ve yetkisinin icabı olduğundan bu hususa yönelik karar düzeltilmesi itirazı da isabetli bulunmamıştır.
3 - Şirker ana sözleşmesinin 22. maddesinde, idare meclisi seçimlerinde dahi karar nisabı % 67 olarak kabul edilmiş bulunmaktadır. Ana sözleşme, ortaklar arasında yapılmış bir mukavele niteliğinde olup, uyulması zorunlu olduğundan ve bu sözleşme hükme geçersiz kılacak kanuni ve hukuki bir hal ve sebep de mevcut bulunmadığından bu açık hükmün uygulanması icap etmektedir. Ana sözleşmede yazılı karar nisabının oluşmaması ve seçimlerin yapılamaması sonucu şirketin fesih ve tasfiyeye maruz kalması tehlikesinin baş göstermesi dahi bu hükmün uygulanmasından vazgeçilmesini gerektirmiştir. Zira ana sözleşmenin değiştirilmesi yolu ve imkanı henüz açık bulunmaktadır.
4 - Doktrinde bazı müellifler, ana mukavelede karar nisabının ağırlaştırılmış olması halinde, ilk toplantıda bu nisap hasıl olmadığı takdirde toplantıda artık normal kanuni nisabın uygulanması gerekeceğini ileri sürmüş olduklarından davacı taraf bu görüşe dayanmak istemiştir. Yukarıda üçüncü bentte açıklandığı üzere, şirket ana mukavelesinde seçimlerde dahi ağırlaştırılmış nisabın uygulanması öngörülmüş olduğundan yorum sureti ile sonuca gitmek mümkün değildir.
Olayımızda tescili istenen kararların alınmış olduğu toplantı, seçim yapılması için düzenlenmiş olağanüstü toplantının ilk birleşimi olup, ikinci toplantı sayılamıyacağından, ikinci toplantıda ağırlaştırılmış karar nisabının uygulanması gerekmiyeceği yolundaki görüşlerin tartışılmasına girilmemiştir.
Bu açıklamalar karşısında davacı tarafın karar düzeltilmesi isteminin reddi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafın karar düzeltilmesi istemlerinin reddine, alınması gereken 1000 lira karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan,bu harcın ve 1500 lira para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine 04.02.1983 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy