(818 S. K. m. 107, 108)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Giresun Asliye 1. Hukuk Hakimliğince verilen 25.5.1983 tarih ve 83/135 sayılı hükmün temyizen tetkiki taraf avukatları tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili müvekkili ile davalı arasında mevcut satış sözleşmesiyle davalının tonu 400 lira fiyat üzerinden 300 ton odunu sözleşmeden itibaren 5 ay içinde satıp teslim etmeyi üstlendiği halde sadece 143.409 kg. odun teslim ettiğini, daha sonradan odunun tonunun 1700 liraya yükseldiğini, ayrıca davalıya akdi müteakip 100.000 lira avans ödendiğini iddia ederek gerek fiyat farkından, gerek ödenen avanstan doğan alacakları toplam (266.204,70) liranın kanuni faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.
Davalı vekili evvelemirde mahkemenin bu davaya ticaret mahkemesi olarak bakıldığının belirtilmesini istemiş, bilahare olayın B.K. nun 187. ve 188. maddelerinin uygulanmasını savunmuştur.
Mahkemece (162.636,40) liranın % 5 kanuni faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.
Hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentler dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2 - Davalı 7.7.1976 günlü sözleşme gereğince tonu 400 liradan 300 ton odunu 5 ay içinde teslimini taahhüt etmiş, 100.000 lira avans almış ve ancak süresinde 143 ton odun teslim etmiştir. Sözleşmenin 3. maddesi hükmüne göre davalı taahhüdünü en geç 5. ayın sonuna kadar ifa edebilecektir. Bu süre kesin olduğu cihetle sürenin geçmesi ile B.K.nun 107/3. maddesi gereğince borçlu davalı temerrüde düşmüş bulunmaktadır.
Davacı davalının teslim etmediği mal yerine dışarıdan mal aldığını iddia etmemiş, ancak mal fiyatının arttığından bahisle fark istemiştir. B.K.nun 188/111. maddesi hükmüne göre, borsaya kayıtlı veya cari fiyatı bulunan mal satışlarında alıcı başka mal almaya gerek olmadan satılan malın fiyatı ile borsa fiyatı veya cari fiyatı olan bir mal olup olmadığını araştırmak, borsaya kayıtlı veya cari fiyatı bulunan bir mal ise, en son teslim tarihi olan 7.12.1976 tarihindeki borsa veya cari fiyatını saptamak, bu fiyatla satış fiyatı arasında bir fark olduğu takdirde teslim edilmeyen 157 ton odun bakımından bu fark tutarına hükmetmekten ibarettir. Mahkemece bu şekilde hareket edilmeyip teslim edilmeyen odunların sözleşme fiyatından tutarına hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.
3 - Davacı verdiği 100.000 lira avanstan teslim edilen mala göre bedeli düşüldükten sonra geriye kalan paranın da iadesini istemiştir. Teslim edilen malın 143.409 ton olduğundan uyuşmazlık bulunmadığına göre, bu miktar odun bedeli 57.364. liranın tenzili ile avanstan bakiye 43.636 liranın da iadeten tahsiline karar verilmesi de gerekirken ne şekilde hesaplandığı anlaşılmayan bir tutara hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 2 ve 3 nolu bentlerde gösterilen nedenlerle hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, 1 nolu bentte yazılı nedenlerle sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 14.12.1983 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy