(6762 S. K. m. 1279, 1304)
Dava: M.Ü. vs. ile İmtaş İttihadi Milli T.A.Ş. arasında çıkan davadan dolayı Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesince verilen 25.11.1983 gün ve 690/905 sayılı hükmü bozan dairenin 8.5.1984 gün ve 1950/2703 sayılı ilamı aleyhinde davalı avukatı tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar, davalı şirkete sigortalı dükkanlarının yandığından bahisle 742.739 lira hasar tazminatının TTK.nun 1461. maddesi gereğince iskonto haddi üzerinden dava tarihine kadar faiz tutarı 450.000 lira faizile birlikte tahsilini istemişler, mahkemece olayın anarşik olaylar sonucu doğduğu, bu halin de tazminat dışı kaldığı gerekçesiyle dava reddedilmiş, hüküm Dairemizin 84/1950-2703 sayı ve 8.5.1984 günlü kararıyle bozulmuştur.
Davalı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, davalının karar düzeltme isteğinin HUMK'nun 440. maddesi gereğince reddi gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davalının karar düzeltme isteğinin HUMK'nun 442. maddesi gereğince reddine, alınmadığı anlaşılan 1000 lira tashihi karar harcı ve 1500 lira para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınmasına 9.11.1984 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. *
KARŞI OY YAZISI
Davada, sigortalı dükkanın yanmış olması nedeniyle sigorta tazminatı istenmiş olmakla birlikte davanın bu döneminde uyuşmazlığın esasını, hasarın poliçenin genel şartlarında teminat dışı bırakılan kargaşılık ve halk hareketi sonucu olup olmadığının saptanması oluşturmaktadır.
Daire bozma kararında da belirtildiği gibi olayın bir halk hareketi sonucu meydana gelmediği açıktır.
Ancak kargaşa hali ile ne anlamak lazımdır? Kargaşa fransızca Anarchie= anarşi kelimesinin karşılığı olarak kabul edilmelidir. Türk Hukuk Lügatine sh. 17 göre anarşi:
"1 - Ferdin, hiçbir içtimai otoriteye boyun eğmeksizin serbestçe hareket etmesi lazım geldiğini iddia eyliyen siyasi telakki.
2 - Başında hiçbir otorite kalmamış veya mevcut otorite hükmünü yürütemiyecek kadar zayıf düşmüş bir topluluğun içinde bulunduğu durum".
Türkiye'nin yukarıda (2) numarada tarifini bulan durum içinde olduğu 7 Kasım 1982 tarihinde kabul edilen Anayasamızın (Resmi Gazete: 9.11.1982 T. 17863 mükerrer sayı) başlangıç bölümünün ilk cümlesinde de vurgulanmıştır: "Edebi Türk vatan ve milletinin bütünlüğüne ve kutsal Türk Devletinin varlğına karşı Cumhuriyet devrinde benzeri görülmemiş bölücü ve yıkıcı kanlı bir iç savaşın gerçekleşme noktasına yaklaştığı sırada.."
Fransıza (Noveau Petit Larousse) lügatında da (1968, sh. 43, 44), anarşinin Türk Hukuk Lügatındakine benzer tarifi yapıldıktan sonra bu kelimenin, geniş anlamda, kargaşa ve karışıklık anlamına geldiği de açıklanmıştır.
Bu durumda Türkiye'nin 12 Eylül 1980 tarihi öncesinde böyle bir kargaşa karışıklık içinde bulunduğu bilinmekte olduğundan bunun ayrıca ispatına da gerek yoktur (HUMK. md. 238/2).
Ancak anarşik dönemlerde bile olsa her hasarın anarşik olaydan doğduğunu kabul etmek de olanaksızdır.
Fakat olayda aynı gün aynı saatte (11.7.1980 günü saat 03.03) aynı sokakta, içinde davacılarınki de bulunan 5 dükkanın yandığı veya yakıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacıların 97/A nolu dükkanlarına ilişkin Ankara itfaiye Müdürlüğünün 14.7.1980 günlü raporunda yangının elektrik kontağından çıktığı yazılı ise de aynı sıradaki 93/A ve 93/C numaralı berber ve bakkal dükkanlarına ilişkin aynı tarihli itfaiye raporunda bu dükkanlara yanıcı madde atıldığı ifade edilmiştir. Diğer yandan 12.7.1980 günlü patlayıcı madde inceleme ve imha raporuna göre 93/A numaralı dükkana fitilleri tutuşturulmuş, ancak kendiliklerinden söndüğü için patlamamış olan iki elyapısı bomba atıldığı anlaşılmaktadır. Ancak diğer 87/C ve 87/D sayılı dükkanlara ait yangın raporları celbedilerek incelenmiş değildir. Kanaatimizce bu iki dükkana ait raporlar da getirtilerek gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılarak tüm deliller bir arada değerlendirilip dava konusu dükkanın anarşik olaylar kargaşa nedeniyle yanıp yanmadığı sonucuna ondan sonra varılması gerektiği görüşüyle, gerekçe yönünden karar düzeltme isteminin kabulü gerekirdi. Bu nedenlerle karar düzeltmenin reddine ilişkin çoğunluk görüşüne karşıyım.
Full & Egal Universal Law Academy