(1086 S.K. m. 290)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Kırıkkale Asliye 2. Hukuk Hakimliğince hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gireği konuşulup düşünüldü :
Davacılar vekili bu vekillerin davalıya ait bakkal dükkanın satın aldıklarını tamamı 600.000 lira olan satış bedeline karşılık 100.000 lira nakit verdiklerini ayrıca davalının 60.0000 lira borçlarını ödediklerini ayrıca herbir 25.000 lira tutarındaki 6.7.1981 , 6.8.1981, 6.9.1981 ,6.10.1981 ve 6.11.1981 vadeli 5 kıta bona imzalayıp davayı verdiklerini ancak tarafların bilahare bir protokol düzenleyerek bonolarda yer alan 125.000 lira alacağın müvekkileri tarafından 100.000 lira karşılığında bir buzdolabı 12.000 lira karşığında bir hesap makinası 20.000 lira karşılığında bir havlu takımı 4.500 lira karşılığında bir terazi verilmek suretiyle itfa edildiğini davalının elinde bedelsiz kalan bonoları iade etmesi gerekirken icra takibine koyduğunu sözü geçen toplam 125.000 liralık bonoların iptalini talep etmiştir.
Davalı vekili cevabında müvekkilin davacılardan bonolara dayalı alacaklarına mahsuben 75.000 lira karşığında bir buzdolabı 2000 lira karşılığında bir hesap makinası 1500 lira karşılığında bir terazi 10.000 lira karşılığında meşrubat şişeleri 5000 lira karşılığında lastik ayakkabılar aldığını ayrıca devirden sonra davacılara ait olması gereken 5075 lira paranın müvekkilince tahsil edildiğini davalının böylece nakden ve aynen aldığı 98.575 liraya karşılık elinde bulunan bonolardan 6.7.1981 vadeli 25.000 lira 6.8.1981 vadeli 25.000 lira ve 6.11.1981 vadeli 35.000 liralık senetleri davacılara iade ettiğini 98.575 liraya mukabil toplam 85.000 liralık bono iade edildiğine göre müvekkilin davacılara bakiye 13.575 lira borcu kaldığını kabul ederek fazlaya dair talebin reddini dilemiştir.
Mahkemce nizalı bonoların davalıya dükkan devri nedeniyle verildiği hususunda bir ihtilaf bulunmadığı senetler verilmesinden sonra düzenlenen 13.7.1981 tarihli sözleşme gereğine ve davalının aldığı mallar karşılığında elindeki bonoları iade etmiş yükümlendiği diğer bir belgede de iadesi kararlaştırılan bonoların davacılara geri verilmediğinin yazılı bulunduğu ancak bu belgeye rağmen senetlerin davacılara gerçekten iade edilmediğinin dava konusu bonoların icra takibine konulmuş olmasından anlaşılmadığı gerekçesiyle dava konusu toplam 125.000 lira tutarındaki senetlerin iptaline dava konusu senetler dayalı takip sırasında davacılardan icraen tahsil edilen 86.700 liranın davalıdan geri alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar imzasını taşıyan 13.7.1981 tarihli sözleşmede davacının cinsi miktarı ve değeri belirtilen bir kısım demirbaşları ve emtiayı davalıya borçlarına karşılık verdikleri, davalının da aldığı şeylere tekabül eden tutarak senetleri iade etmeyi üstlendiği anlaşılmaktadır. "senettir" başlıklı ve diğer bir belgede ise davası (İ)(anlaştığımız üzere (K.T.) den senetlerimizi aldım) demek suretiyle 13.7.1981 tarihli sözleşmenin davalıya yüklediği senetler iade mükellefiyetinin yerine getirildiğini ikrar etmiş durumdadır. Şu hade davalın iade etmeyi yükümlendiği senetler iade etmeyip icra takibine koyduğu iddiası senede karşı bir iddia olup HUMK.nun 290 . maddesi uyarınca yazılı delille ispatı gerekmekte davacılar ise böyle bir delil ikame edememiş bulunmaktadır.
Bu durumda takip konusu bonoların esasen davacılar iadesi gerekmeyen senetler olduğunun kabulü zorunludur.
Öte yandan dava konusu senetlerden 6.7.1981 ve 6.11.1981 vade tarihli olanların evvelce kendilerine iade edildiğini davacılar 4.7.1984 günlü celsede ikrar etmişlerdir. Şu halde davalın elinde kalan ve icra takibine konulan bonolardan sadece 6.9.1981 ve 6.10.1981 vadeli senetlerin bedelsiz kalıp kalmadığının uyuşmazlık konusu olup yukarda açıklandığı üzere davacılar bu senetlerin bedelsizliğini ve dolayısıyla iadesi gereken senetlerden olduğunu ispat edememişlerdir.
Bu durumda davalı vekilinin 13.575 liralık kabul beyanı nazara alınarak davacıların takip konusu 6.9.1981 ve 6.10.1981 vadeli bonolar turarının sadece 13.575 liralık kısmı ile borçlu olmadığının tespitine ve fazlaya ilişkin menfi tespit istemin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde toplam 125.000 liralık senetlerin iptaline ve icraen tahsil edilen 86.700 liranın istirdadı cihetine gidilmiş olması doğru görülmemiştir.
Sonuç: yukarda yazı nedenlerle davalı vekilinin haklı bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 12.6.1985 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy