(6762 S. K. m. 299, 392)
Dava: Yılmaz vs. ile...Nişasta Gilikoz San. ve Tic A.Ş. arasında çıkan davadan dolayı, (Samsun Üçüncü Asliye Hukuk Hakimliği)'nce verilen 22.11.1984 gün ve 732-557 sayılı hükmü onayan dairenin 3.7.1985 gün ve 3074-4156 sayılı ilamı aleyhinde davacılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla; dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin de ortağı bulundukları davalı şirketin sermaye artırma karar ve işlemlerinin yasaya aykırı bir şekilde gerçekleştirildiğini ileri sürerek sermaye artırım karar ve işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirket vekili davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davanın TTK.nun 299/son fıkrasında belirtilen 1 aylık hak düşürücü süre içinde açılmadığı düşüncesiyle reddine dair tesis edilen karar Dairemizce onanması üzerine davacılar vekili bu defa karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve T. Ticaret Kanunun anonim şirketlerde esas sermaye artırımına ilişkin işlemleri düzenleyen 392. maddesinin ilk cümlesinde "Umumi heyet yeni hisse senetleri çıkarmak suretiyle esas sermayenin çoğaltılmasına karar verdiği takdirde, anonim şirketin kuruluşuna ait hükümler cari olur" hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır. Maddenin yollamada bulunduğu TTK.nun 299. maddesinin son fıkrasında ise bir önceki fıkraya göre açılacak kuruluşla ilgili davanın 1 aylık hak düşürücü süreye tabi olacağı hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Her ne kadar doktrinde bir kısım yazarlar tarafından TTK.nun 392/2. maddesindeki butlan müeyyidesinin hiçbir süreye tabi olmadığı ve bu hukuki nedene dayalı davaların TTK.nun 299. maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olmadığı ileri sürülüp, savunulmuş ise de (Bkz. Dr. E. Moroğlu, A. Ortaklıkta Esas Sermaye Artırımı, İst. 1972, S. 90 vd. Dr. ü. Tekinalp, Ortaklıklar Hukuku, Cilt 2, İst. 1976, S. 40 vd.) Dairemizin yerleşmiş içtihatları ile TTK. 392/2'ye dayalı davalıların da aynı Yasa'nın 299. maddesinin son fıkrasındaki 1 aylık hak düşürücü süreye tabi olduğu kabul edilmiş bulunmaktadır (Örneğin, Yargıtay 11. HD., 4.6.1979 gün ve 1979/1281-2951 sayılı kararı) Zira, kuruluştan daha ağır sonuçları taşımayan esas sermaye artırımında alınan karar ve yapılan işlemleri süresiz olarak butlan davası tehlikesi ile karşı karşıya bırakmak ticaret hayatı güvenliğini tehlikeye sokacağı gibi, şirketi ve şirketten yeni pay senedi alanları da ticaret hayatında aranan güvenlik ve istikrar unsurlarından yoksun bırakacaktır. Nitekim, doktrinde de büyük bir çoğunluk Dairemiz kararında benimsenen görüşe sahip bulunmaktadır (Bkz. Dr. H. Arslanlı, Anonim Şirketler, Cilt: 1, S. 114; Dr. O. İmregün, A. Ortaklıklar, İst. 1974, S. 341 vd., Dr. T. Ansağ, A. Şirketler Hukuku, Ank. 1975, S. 205; Dr. H Domaniç, A. Şirketleri İst. 1978, S. 1073). Kaldı ki aksi görüşü savunan bir kısım yazarlar dahi bu sakıncaları kabul ederek yapılacak yasa bakımından (de lege feranda) hukuk güvenliğini sarsmamak için TTK.nun 392'ye dayalı davalarında hak düşürücü süreye tabi olması gerektiğini belirtmektedirler (Bkz. Dr. E. Moroğlu, age. s. 905 vd.)
Dava konusu olayda da, 28.2.1980 tarihli genel kurul kararına dayalı olarak ve yeni hise senedi çıkarılması yoluyla gerçekleştirilen sermaye artırımı işlemleri 22.6.1982 tarihli mahkeme kararı ile onanmasını müteakip 5.7.1982 tarihinde T. Ticaret Sicili Gazetesi ile ilan edilmiş bulunmaktadır. Bu tarihten itibaren aylık hak düşürücü süre içerisinde bu dava açılmadığına göre, mahkemece davanın bu yönden reddine karar verilmesinde usulsüzlük bulunmadığından davacılar vekilinin yerinde görülmeyen karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklnan nedenlerle davacılar vekilinin yerinde görülmeyen karar düzeltme istemlerinin HUMK.nun 440. maddesi uyarınca (REDDİNE), alınmadığı anlaşılan 100 lira kaar düzeltme harcının ve 1500 lira para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 29.11.1985 tarihinde oybirliği ile karar verildi. ***
Full & Egal Universal Law Academy