(2004 S. K. m. 67)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 6. Ticaret Mahkemesince verilen 17.7.1985 tarih ve 731-523 sayılı hükmün teyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin kanuni selefi olan İstanbul bankası T.A.Ş.'nin Taksim şubesi tarafından Ereğli Demir Çelik Fabrikaları T.A.Ş.'ne lehine ve 16.4.1981 tarihli (1000.000) liralık kat'i teminat mektubu verildiğini, davalıların da maliki bulundukları taşınmazları (D.) A.Ş. lehine açılmış ve açılacak kredilerin teminatını oluşturmak üzere banka lehine ipotek ettiklerini, bilahare teminat mektubunun tazmin edildiğini, bu tazminin dolayısıyla faiz, komisyon, gider vergisiyle birlikte tahakkuk eden (1.482.454) lira alacağın takip tarihinden itibaren % 43 faiz, gider vergisiyle birlikte tahsili için davalılar aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptalini ve icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevabında mezkur teminat mektubunun dava dışı (O.) Madencilik Ltd. Şirketi'nin kredi hesabından ve o firmanın riskiyle verildğini, müvekkillerine husumet düşmeyeceğini, kaldı ki (1.000.000) liralık bir teminat mektubunun tazmini sonucu davacı lehine bu miktar alacak doğmayacağını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece mezkur teminat mektubunu da kapsar şekilde davalıların mektup lehdarı (D.) Madencilik San. ve Tic. A.Ş. lehine açılmış ve açılacak kredilere karşılık ipotek verdikleri, teminat mektubunun muhatabın talebi üzerine usulüne uygun olarak tazmin edildiği, mübrez belgeler ve bankanın ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu istihsal edilen rapora göre takip miktarının haklı ve olaya uygun olduğunun saptandığı gerekçesiyle davalıların itirazının iptaline, % 15 inkar tazminatının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı bankanın iddia ettiği alacak, davacının halef olduğu İstanbul bankası T.A.Ş. tarafından dava dışı (D.) Madencilik A.Ş. lehine verilen 16.4.1981 tarihli (1.000.000) liralık teminat mektubunun tazmininden kaynaklanmaktadır. Davalıların böyle bir teminat mektubunun verilmesine ilişkin herhangi bir kredi taahhütnamesi imzalamadıkları tartışmasızdır. Nitekim davacı banka davalılara karşı talebini kredi sözleşmesine değil davalıların gösterdiği teminat ipoteklerine dayandırmaktadır. Dava dosyasına ibraz edilen ipotek akit tablolarından 11.6.1981 tarihli resmi senette davalı (Y.G.)'ın maliki bulunduğu taşınmazları (D.) Madencilik A.Ş.'nin tevdi ettiği 5.6.1981 tarihli (5.000.000) liralık kredi taahhütnamesine istinaden açılmış veya ilerde tanzim edilecek Kredi Taahhütnamalerine istinaden açılacak kredilerin ve verilecek teminat mektuplarının teminatını oluşturmak üzere ipotek gösterdiği belirtilmektedir. Dava konusu 16.4.1981 tarihli teminat mektubunun kendisinden takriben 2 ay sonra düzenlenen 5.6.1981 tarihli Kredi Taahhütnamesiyle ilgisi olmadığı ve bu taahhütnameye istinaden açılmış veya açılacak kredileri kapsamına almadığı mezkur belgelerin tanzim tarihlerinden ve Akit Tablosu içeriğinden açıkça anlaşılmaktadır. 17.7.1981 tarihli diğer ipotek akit tablosundan da davalı (F.A.)'nun maliki bulunduğu taşınmazı (D.) Madencilik A.Ş. nin devdi ettiği 13.7.1981 tarihli (6.500.000) liraya kadar ipotek ettiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık konusu 16.4.1981 tarihli teminat mektubunun kendisinden 3 ay sonra düzenlenen kredi taahhütnamesini istinaden verilmeyeceği ve dolayısıyla 17.7.1981 tarihli ipotek akdinin kapsamına girmediği keza aşikar bulunmaktadır. Nitekim dosyada mevcut bulunan ve İstanbul 6. İcra Memurluğu'nun 982/1861 sayılı dosyasında davacının selefi İstanbul Bankası T.A.Ş. tarafından davalılara karşı (11.500.000) lira asıl alacak ve ferileri üzerinden yürütülen icra takibine ilişkin ödeme emrinden yukarıda sözü edilen 11.6.1981 ve 17.7.1981 tarihli ipotek akitlerine ve bunlara ilişkin kredi taahhütnamelerine dayanılarak (D.) Madencilik A.Ş. lehine 15.6.1981 tarihinde (5.00.000) lik, 17.7.1981 tarihinde de (6.500.000) liralık teminat mektupları verildiği ve bedellerinin tazmini nedeniyle davalılar hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında davalıların gösterdikleri ipoteklerin kapsamına girmeyen 16.4.1981 tarihli teminat mektubunun tazmini nedeniyle herhangi bir sorumlulukları bulunmadığından davanın reddi gerekirken yazılı olduğu şekilde itirazın iptaline karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin haklı bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 6.2.1986 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy