(805 S. K. m. 1, 2) (1086 S. K. m. 284)
Dava Ve Karar: Taraflar arasındaki davadan dolayı, İstanbul Dördüncü Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 5.3.1986 tarih ve 25-105 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla; dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği konuşulup düşünüldü: YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ KARARI: Davacı vekili, müvekkili şirketin acentesi olduğu Dina Shiippıng Co. S.A. Firması'na ait M/V Storm adlı Gemi ile Mersin'den İskenderiye Limam'na 2000 ton kırmızı iç mercimeğin taşınması için davalı ile 10.7.1982 tarihinde bir sözleşme yapıldığım, geminin 25.8.1982 tarihinde yükü almak üzere Mersin Limanı'na gelmesine ve aynı gün hazırlık mektubu verilmesine ve 30.11.1982 tarihine kadar beklenilmesine rağmen yükleme yapılmadığını, 1.11.1982 tarihinde davalı ile yükü temin edecek şirket olduğu anlaşılan dava dışı ............ Yem San. A.Ş.'ne ihtarname keşide edilmiş ise de, yükleme ve kiralamada ilgililerinin bulunmadığını ve geminin serbest olduğunu belirten cevap verdiklerini, kanuni üç günlük sürenin de beklenilmesine rağmen yük verilmediğini ve böylece sözleşmenin sona erdiğini, pişmanlık navlunu ve sürestarya alacağının tahsili için icra takibine geçilmiş ise de, davalının itirazda bulunduğunu belirterek, itirazın kaldırılması ile transfer tarihindeki kur uygulamasına göre ödeme yapılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilleri cevabında, dava dilekçesinde kanuni noksanlar olduğunu, teminat gösterilmesi gerektiğini, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, zira dava dilekçesinde davacı olarak bir geminin gösterildiğini, oysa geminin tüzel kişiliği olmadığını, verilmiş olan vekaletnamede de geçerli bir temsil ilişkisinin bulunmadığını, takip de borçlu gösterilen diğer şirkete karşı dava açılmadığını, aynı konuda tahkim yoluna başvurulduğunu, navlun sözleşmesindeki imzaların müvekkili şirketi borç altına sokmaya yetkili temsilcilerine ait olmadığını, diğer tarafdan sözleşmede navlunun tamamının önceden ödendiği yazılı bulunmasına göre pişmanlık navlunu ve sürestarya ücreti talep edilemeyeceğini, taşıyanın kendi ihtiyarı ile fazla beklemesinin ücret hakkı bahşetmeyeceğini, ayrıca davacıya 30.000.000 lira ödeme yapılmış olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemişler, talepleri üzerine dava ............ Yem ve Gıda San. A.Ş, ............... Beynelminel Nakliyat A.Ş. ve Nihat'a ihbar edilmiştir.
Mahkemece; bilirkişi raporu ile ek rapor, sözleşmeler, icra dosyası ile toplanılan deliller dayanak yapılarak, davacının acenta olarak dava açma ve aktif husumet ehliyetine sahip bulunduğu geminin sözleşmeye uygun olarak yükleme için beklediği ve davalının acentasına hazırlık mektubunun da verilmesine rağmen, yüklemenin yapılmadığı ve bu suretle davacının pişmanlık navlunu ile sürestarya ücretine hak kazandığı gerekçesiyle, 19.687.325 lira davalının borçlu bulunduğunun kabulü ile bu miktar üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve 10.4.1926 gün ve 805 sayılı İktisadi Müesseselerde Mecburi, Türkçe kullanılması Hakkındaki Kanunun 1. maddesinde Türk tabiyetindeki her nevi şirket ve müesseseler için Türkiye dahilindeki her nevi muamele, mukavele, muhabere, hesap ve defterlerini Türkçe tutmaya mecbur olmalarının öngörülmüş olmasına karşılık, aynı Kanunun 2. maddesinde yabancı şirket ve müesseseler, için bu mecburiyet Türk müesseseleri ile Türkiye tebeasından olan fertlerle mukavele harp; sadece muhabere, muamele ve temaslar ile Devlet dairelerine ibraz mecburiyetinde bulundukları evrak ve defterlere hasredilmiş olmasına ve bu durumda Türk şirketleri ile müesseselerin yabancı şirket ve müesseselerle Türkçe dışında bir dil ile yapılan sözleşmelerin geçerliliğinin yasaklanmamış bulunmasına göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle yerel mahkeme kararının onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, oybirliği ile karar verildi. 07.10.1986 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy