(2004 S. K. m. 194) (1086 S. K. m. 177)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Karabük Asliye 1. Hukuk Hakimliğince verilen 6.12.1984 tarih ve 318 - 294 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı İflas İdaresi vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı nevakısın ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu kerre ikmalen gelmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili müvekkilinin toplam (59.800.000) lira limitli kredi sözleşmelerine dayanarak davalıya (3.650.000) liralık senet karşılığı kredi kullandırıldığını; ayrıca davalı lehine üçüncü şahıslara hitaben toplam (50.000.000) lira limitli teminat mektupları verildiğini ve bu mektup bedellerinin tazmin edildiğini, davalının bu kredilerin teminatı olarak davacı yararına (17.680.000) lira limitli üst sınır ipoteği ve (65.000.000) lira limitli ticari işletme rehni kurulduğunu, davalının borçlarını ödememesi üzerine hesabın kesildiğini, ve 7.9.1983 tarihi itibariyle tahakkuk eden (57.145.399,81) lira alacağın tahsili için 1983/1555 sayılı icra dosyasında (10.000.000) liralık ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip, 1983/1556 sayılı icra dosyasında (46.145.399,18) liralık menkul rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığını, davalının haksız itirazları sonucu takiplerin durduğunu ileri sürerek davalının sözü geçen takiplere vaki itirazlarının iptalini ve % 15 inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevabında dava konusu takiplere itiraz edildikten sonra fakat itirazın iptali davasının açılmasından önce taraflar arasında imzalanan 25.9.1983 tarihli protokolde senet karşılığı avans kredilerinden doğan borcun tamamen ödendiğini; nakde çevrilen teminat mektuplarından doğan (50.000.000) liralık borcun da aynı protolde kabul edildiğini, bu durumda müvekkili dava açılmasına sebebiyet vermediğinden inkar tazminatı, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın (50.000.000) liralık kısmının kabulünü, fazlaya dair talebin reddini istemiştir.
Mahkemece (53.495.399,81) lira alacak miktarı ile bunun takipten itibaren yıllık % 48 nisbetinde temerrüt faizi ve faizin % 15'i nisbetinde gider vergisi bakımından itirazın iptaline, kabul edilen alacağın % 15'i nisbetinde gider vergisi bakımından itirazın iptaline, kabul edilen alacağın % 15'ini oluşturan /8.024.310) lira inkar tazminatının tahsiline karar verilmiştir. Hüküm dava sonra iflas eden davalı yerine iflas idaresince temyiz edilmiştir.
Yerel mahkeme yasal süre geçtikten sonra temyiz yoluna gidildiği gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmiştir. Davalı iflas idaresi bu kararı da temyiz etmiştir.
1 - Davalının ödeme emrine vaki itirazının iptaline dair hüküm 6.12.1984 tarihinde kurulmuş, daha sonra 18.12.1984 tarihinde davalının iflasının açılmasına karar verilmiş, itirazın iptaline ilişkin ilam 13.2.1985 tarihinde iflas dairesine tebliğ edilmiştir. İ.İ.K.nun 194. maddesi hükmüne göre iflasın açılmasıyle müflisin taraf olduğu hukuk davaları durduğu gibi bu davalarrın sonunda ve iflastan önce verilmiş bulunan hükümlere ilişkin temyiz süreleri de ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar işlemez (Prof. Dr. Baki KURU/İflas ve Konkordato Hukuku; 1971, sh. 195) Olayımızda hükmün tebliği davalının iflasından sonraki bir tarihte vuku bulduğundan temyiz süresinin bu tebliğ ile işlemeye başlaması mümkün değildir. Davalının iflasının tasfiyesiyle ilgili ikinci alacaklılar toplantısı 30.7.1986'da yapıldığından temyiz süresi bu tarihi izleyen on günden sonra yani 10.8.1986 tarihinden itibaren başlamış ve onbeş günlük süresinin sonu adli tatile rastladığından bu süre H.U.M.K.nun 177. maddesi uyarınca adli tatilin bitiminden itibaren yedi gün uzatılmış addolunmalıdır. Şu halde davalıyı temsilen iflas idaresinin 12.9.1986 tarihinde vaki temyiz talebi süresinde olduğundan temyiz talebinin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin 13.10.1986 tarihli mahkeme kararının bozulup kaldırılmasına ve işin esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine karar verilmiştir.
2 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
3 - Hükme dayanak yapılan 11.6.1984 tarihli bilirkişi raporunda davacının takipte haklı olduğu alacak miktarı (53.423.855,81) lira olarak belirtildiği halde yazılı olduğu şekilde (53.495.399,81) lira alacak üzerinden itirazın iptaline verilmesi doğru görülmemiştir.
4 - Sözü edilen bilirkişi raporunda takip konusu alacağa % 34 nisbetinde temerrüt faizi yürütülebileceği öngörüldüğü halde mahkemece gerekçe gösterilmeksizin takipten sonrası için alacağa % 48 faiz yürütülmesi cihetine gidilmiş olması keza bozmayı gerektirmiştir.
5 - Davalı vekili müddeahihin (50.000.000) liralık kısmını ilk celsede kabul etmiş bulunmaktadır. Bu durum karşısında hüküm altına alınan meblağın (50.000.000) liralık kısmına isabet eden nisbi vekalet ücretinin yarısına hükmolunmak gerekirken bu gereğe uyulmamış olması Avukatlık Asgari Ücret Tariflerinin 7. maddesine aykırıdır.
6 - Yine davalı vekilinin sözü geçen kabulü nedeniyle (50.000.000) liraya ilişkin karar ve ilam harcının 1/3'ünün tahsiline karar verilmesi gerekirken bu hususun da nazarı itibare alınmamış olması Harçlar Kanunun 22. maddesi hükmüne aykırı görülmüştür.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenle davalının temyiz talebinin reddine ilişkin 13.10.1986 günlü kararın bozulup kaldırılmasına; (2) numaralı bentte gösterilen nedenle davalının esas hükme ilişkin sair temyiz itirazlarının reddine; (3), (4), (6) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına 16.6.1987 tarihinde (BOZULMASINA), oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy