(1163 S. K. m. 16, 46) (818 S. K. m. 24)
Dava: Davacı vekili, müvekkilesinin kooperatif yöneticilerini bazı usulsüzlükler nedeniyle şikayet ettiğini, 14.4.1985 günü yapılan ikinci genel kurul toplantısında gündemde olmadığı halde müvekkilinin ihracına karar verildiğini, müvekkiline tebliğ edilen ihraç kararında da açık bir gerekçe bulunmadığını, şikayet hakkının Anayasa'dan kaynaklandığını ve ihraç nedeni olamayacağını belirterek, ana sözleşme ve yasaya aykırı olduğunu öne sürdüğü genel kurul ihraç kararının iptalini talep ve dava edmiştir.
Davalı vekili cevabında, önerge verilip kabul edilerek gündeme madde eklenerek davacının durumunun görüşülüp kooperatif aleyhine devam ede gelen faaliyetleri nedeniyle ana sözleşmenin 7/e. maddesine göre ihraç edildiğinidavacının şikayetlerinin takipsizlik kararı ve beraatle sonuçlandığını, ihraç kararının ana sözleşme ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.Mahmece toplanan delillere, genel kurul tutanağına C.Savcılığının takipsizlik kararlarına, Bolu Ağır Ceza Mahkemesinin beraat kararına ve tanık beyanlarına dayanılarak, davacının şikayetlerinin her defasında takipsizlik ve beraatle sonuçlandığı halde şikayetlerini ısrarla sürdürüğü, bu halin ne şikayet hakkının suistimali olduğu ve davacının vekili sıfatiyle kocasının genel kurallardaki konuşmaları ile üyelerde bir takım şühpeler ve istifhamlar yarattığı, tüm bu durum ile davacının ana sözleşmenin 7/e maddesine göre kooperatif aleyhine çalışmada bulunmama yükümlülüğünü ihlal ettiği, davacının durumunun genel kurulda tartışılması yolundaki gündeme madde ilavesinde de bir usulsüzlük olmadığı ve davanın sabit bulunmadığı sonucuna varılarak, reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Yasası gündeme sadakat ilkesini kabul etmiş ve ancak 46. maddesinin 2. fıkrasında hangi konuların genel kurulda gündem dışı görüşülebileceğini sınırlı bir şekilde saymış bulunmaktadır. Anılan fıkra metninde yazılı olan hususların dışında kalan işlerin gündem dışı müzakere edilip karara bağlanması mümkün değildir. Diğer bir deyişle, anılan maddenin
2. fıkrasındaki gündeme bağlı olmaksızın görüşülebilecek konular sınırlı olarak sayılmış olup, benzetme yolu ile bu madde kapsamının genişletilmesi düşünülemez. Aksi takdirde alınan karar yasanın emredici hükümlerine aykırı bir yöntemle alınmış olduğu için geçersiz sayılır.
Davacı ortak kooperatif genel Kurulunun 14.4.1985 günlü toplantısında gündem dışı açılan bir müzakere neticeside ortaklıktan ihraç edilmiştir. Oysa yukarıda zikri geçen Yasa hükmüne göre (çıkan veya çıkarılan) ortaklar hakkında ancak gündem dışı karar almak mümkün bulunmaktadır. Olayımızda ise davacı ortağın ortaklıktan çıkma isteği sözkonusu olmadığı gibi, hakkında yönetim kurulunca alınmış çıkarma kararı da yoktur. Hernekadar Kooperatif genel kurulu bir irade organı olması itibariyle en yetkili organ ise de, yasa koyucu ortaklıktan ihraç gibi önemli konuyu kooperatifler yasasının 16. maddesi ile ayrı bir prosedüre tabi tutmuş ve ortaklıktan ihraç edilen kişiye genel kurulda itiraz etmek hakkı yanında yönetim kurulunun bu kararı aleyhine doğrudan doğruya dava açma hak ve yetkisini de tanımış bulunmaktadır. Yukarıda da açıklandığı gibi ortak hakkında yönetim kurulunca alınmış bir çıkarma kararı olmadığına göre 46. maddenin 2. fıkrasındaki (çıkarılan ortaklar) deyiminin olayımızda uygulama yeri bulunmamaktadır. Davacı ortak genel kurul toplantısı tarihine kadar ne ortaklıktan çıkmış, ne de çıkarılmıştır. Aynı fıkrada yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli konusunun karara bağlanmasına cevaz verilmiş olduğu halde, ortağın çıkarılmasından söz edilmemiştir. Şayet yasa koyucu bir ortağın çıkarılması konusunun gündem dışı görüşülmesine imkan tanımak isteseydi (yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ibarenisine uygun düşecek şekilde, ortakların çıkarılması) deyimini kullanırdı. Oysa maddede (çıkarılan ortaklar) deyimi kullanılmıştır.
İşte bütün bu hususlar dikkate alındığında davacı ortak hakkında gündem dışı alınan bu kararın geçersiz olduğu sonucuna varılır.
Kaldı ki bir ortağın yönetim kurulunun faaliyetlerini yakından izlemek ortaklık işleri hakkında bilgi edinmek hakları BK.nun 24. maddesinde de yazılı olduğu şekilde mutlak haklardan olup, ana sözleşme ile veya kooperatif organlarından birinin kararıyla bertaraf edilmesi veya sınırlandırılması mümkün değildir. Ortaklardan birinin şüphe ve tereddütüne yol açan bir konuda yöneticiler aleyhinde ihbar ve şikayette bulunması onun ihracını gerektirecek haklı bir sebep olarak kabul edilemez.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle mümeyyiz davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 11.2.1987 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy