(2004 S. K. m. 67, 150)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Hatay/Antakya 1. Asliye Hukuk hakimliğince verilen 9.11.1987 tarih ve 643-963 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki taraflar vekilleri tarafından istenmiş olmakla işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan Mahmut arasındaki kredi ilişkisi nedeniyle bu davalının müvekkiline kredi borcu bulunduğunu ve kredi sözleşmesi feshedilerek ipotek borçlusu diğer davalı ile birlikte haklarında 144.000.000 lira alacak ve fer'ileri için girişilen ve ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan icra takibine borçlu olmadıklarını öne sürerek itiraz ettiklerini belirterek, itirazın iptaliyle takibin devamına, inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri borcun 1.180.245 Amerikan Dolarlık ve 450.000 DM.lık çeklerle ödenmiş olup borçlu olunmadığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece toplanan delillere, icra dosyası, ipotek belgesi, davacı bankanın kayıt ve belgeleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi ve alınan rapor ve ek rapor ile tüm dosya içeriğine dayanılarak davanın sabit olduğu sonucuna varılıp itirazların iptaline, takibin devamına, inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. Kararı her iki taraf vekili de temyiz etmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve 27.5.1987 tarihli ek bilirkişi raporu içeriğine göre 180.246.34 Amerikan Dolarlık ve 450.000 Marklık çeklerin bedellerinin bankaca tahsil edilip davalı borcundan indirilmiş olduğunun anlaşılmasına ve bu duruma nazarın netice itibariyle davalı taraf borcunun ilk raporda gösterildiği üzere takip tarihi itibariyle 825.821.921.18 TL. olduğunun bildirilmesine, karşılıksız çıktığı ve davalının kendisine iade edilmediğini savunduğu 216.426.41. Dolarlık çeklerin karşılığı 41.001.36 TL. bu alacaktan indirilse dahi geriye kalan tutarın müddeabihi aşmakta olmasına göre davalı Mahmut'un tüm ve davalı Talip'in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair itirazlarının reddi gerekmiştir.
2 - Mümeyyiz davalılardan Talip Ü. kredi borçlusu değildir. Adı geçen davalı ipotek akit tablosunda belirtilen taşınmazın maliki 3. kişi sıfatıyla davacı banka lehine ipotek tesis etmiş olup borçtan şahsen sorumlu değildir. Dairemizin uygulamasına göre de 3. kişi sıfatıyla verilen ipotekte, ipotek borçlusu şahsen temerrüde düşmesi mümkün bulunmadığından bu davalı hakkında itirazın iptaline karar verilirken sadece ipotek akit tablosunda gösterilen miktar bakımından itirazın iptaline, bunun dışındaki temerrüt faizi, komisyon ve diğer giderler hakkında ise itirazın iptali isteminin reddine karar verilmesi gerekirken (11. Hukuk Dairesi 9.2.1988 gün, 987/7882-988/1037 S. Karar) aksi yönde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
3 - Davacının inkar tazminatına gelince; dava bir itirazın iptali davasıdır. İİK.nun 67/2. maddesi hükmü gereğince borçlunun itirazının haksızlığına karar verildiği takdirde borçlunun inkar tazminatına da mahkum edilmesi gerekir. Bu inkar tazminatının ihtiyati tedbir kararı alınması ile bir ilgisi yoktur. İpotek borçlusuna gelince, İİK.nun 150/2. maddesinin ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibe itiraz edilmesi halinde İİK.nun 62-72 md. hükümlerinin uygulanacağı şeklindeki hükmü karşısında ve 67. maddesinin de bu hükümler arasında bulunması nedeniyle ipotek borçlusu Talip Ü'ın dahi inkar tazminatıyla sorumlu tutulması gerekirken, bu davalı hakkında dahi inkar tazminatına hükmedilmemesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 2 no.lu bentte gösterilen nedenlerle temyiz olunan hükmün davalı Talip yararına, 8 no.lu bentte gösterilen nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, ve 1 no.lu bentte gösterilen nedenlerle davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, 20.9.1988 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy