(6762 S. K. m. 1)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Adana 4. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 8.2.1988 tarih ve 477-108 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin adilen 11.10.1988 gününde davacı avukatı Servet Özoroğlu ile davalı avukatı Zafer Saka gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili; davalı Fatih'in müvekkili şirketin yönetim kurulu başkanlığını yaptığı dönemde, bastırılmış olan imzaları tamamlanan ve gerçek sahiplerine dağıtılmak üzere bekletilen (8.730.000) lira değerindeki hamiline yazılı hisse senetlerine şirketten alacak bir kısmını kendi uhdesinde tutup diğerlerini davalılar Hatice ve Y.Üla'ya teslim ettiğini, bu kişilerin anılan hisse senetlerinin gerçek hamili olmadıklarını, gerçek hak sahiplerinin başkaları bulunduğunu, buna rağmen davalıların senetler üzerinde hak iddia etmeye başladıklarını ileri sürerek senetlerin istirdadını, mümkün olmadığı takdirde yenileriyle değiştirilmek üzere iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevabında, yetki itirazıyla birlikte, davacı şirket anılan hisselerin sahibi olmadığını ve olamayacağını, hisse senetlerinin başkalarına ait olduğu bildirildiğine göre davacının iptal ve istirdat davası açma hakkının bulunmadığını, hisse senetlerinin çıkartıldığı tarihten itibaren suçun zamanaşamının gerçekleştiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece yetki itirazının reddiyle toplanan delillere göre, şirket iptalini istediği hisse senetlerinin sahibi bulunmadığını, hisse senetlerini üçüncü kişilere ait olduğunu kabul ettiğine göre istirdat ve iptal davası olamayacağı görüşüyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davacı vekili müvekkili anonim şirketçe ortakları dağıtılmak üzere bastırılmış ve imzalanmış hamiline yazılı şirket pay senetlerinin davalı fatih tarafından şirket kasasından bir nedene dayanmadan fiilen alınarak, bir kısmının onun tarafındandiğer davalılara intikal ettirildiğini ileri sürerek ve özellikle 9.3.1987 tarihli layihasında açıklaması ile bu davadan zilyetlik hükümlerine dayanılarak açıldığını bildirmemiş bulunmaktadır.
Gerçekten de mahkemenin de kabul ettiği gibi bu konuda Ticaret Kanununda yasal bir düzenleme yok ise de, TTK.nun 1. maddesi yollaması uyarınca olayı uygulanması mümkün bulunan Türk Medeni Kanunun 894 ve mütaakip maddelerinde ve özellikle 903 ve 904. maddelerinde bu konu düzenlenmiş bulunmaktadır. Anılan maddelerdeki düzenlemeye göre, bir menkul niteliğinde olan hamiline yazılı hisse senedine zilyet bulunan kimse sonraki kötü niyetli zilyede karşı istirdat davası açması mümkündür. Yeterki, davacı taraf öncelikle önceki meşru zilyedin kendisi olduğunu diğer bir deyişle aktif dava ehliyetinin bulunduğunu kanıtlamış olsun. Bu nedenlerle mahkemenin karar gerekçesindeki sadece Ticaret Kanunun hükümlerine dayanılarak davacı şirketin senetler üzerinde bir hak takibi olamayacağı görüşü isabetli bulunmamıştır.
Bu durumda mahkemece, 1976 ve 1977 yıllarında şirketçe çıkartıldığı anlaşılan ve 1982 yılına kadar şirket kasasında pay maliklerine dağıtılmak üzere bekletildiği ileri sürülen bu pay senetleri bakımından, davacı tarafın malik olma amacı ile değil de, fiilen zilyet olunduğu iddiası yönünden davacı taraf isticvap olunmalı ve yapacağı açıklaması doğrultusunda öncelikle bu konuda göstereceği deliller toplandıktan sonra davacı tarafdan zilyetlik hükümlerine göre bu davada aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı saptanmalıdır. İşte ancak ondan sonra bu konuda menfi bir sonuca varıldığı takdirde o zaman davanın husumet yönünden reddine karar verilmeli, aksi takdirde yani davacı tarafın zilyetlik hükümlerine dayanarak dava açabileceği sonucuna varıldığı takdirde işin esasına girilmesi gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenleri ile davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ve 24800, lira duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.10.1988 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy