(743 S. K. m. 766, 790)
Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 6. Ticaret Mahkemesince tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili müvekkili banka ile davalı şirket arasında akdolunan kredi açma sözleşmesi uyarınca adı geçen davalı lehine ve üçüncü bir şahsa hitaben toplam (127.000.000.-TL) tutarında teminat mektupları verildiğini; bu kredinin teminatı olarak diğer davalıların taşınmazları üzerinde davacı lehine (150.000.000,TL) limitli bir ipotek kurulduğunu, birikmiş (4.522.620,-TL) devre komisyonun ödenmemesi üzerine bu meblağın ödenmesi ve mer'i teminat mektupları tutarının depo edilmesi için ihtarname keşide edildiğini; bu ihtarnamenin semeresiz kalması nedeniyle (132.307.190,-TL) üzerinden davalılar aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe girişildiğini; davalıların haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu, bu arada teminat mektuplarını tazmin edildiğini ileri sürerek takip konusu alacağın %79 faizi ve gider vergisiyle birilikte tahsilini mümkün kılacak şekildi itirazın iptaline, %15 inkâr tazminatının ve Tarife'nin öngördüğünün üç misli avukatlık ücretinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevabından (150.000.000,-TL) lık ipotek teminatına sahip olan davacının birikmiş (4.522.620,-TL) komisyon için hesaba muacceliyet vermesinin iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, gerçek kişi davalıların sorumluluğunun ipotek limit: (150.00.000,-TL) yı aşamayacağını; istenen faiz arananın fâhiş olduğunu; gider vergisi, üç kat vekâlet ücreti ve inkâr tazminatı taleplerinin haklı olmadığını savunmuştur.
Mahkemece (132.307.190,-TL) alacağın %79 faiz ve faizin %3 ü nispetinde gider vergisiyle birlikte tahsilini mümkün kılacak şekilde davalıların itirazının iptaline, %15 nispetinde inkâr tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2 - Davalılardan A.Eren, Ü.Selim ve A.Kerim Kredi açma sözleşmesinin tarafı veya kefili olmayıp diğer davalı Transmarin A.Ş.nin kullandığı kredinin teminatı olarak taşınmazları üzerinde davacı banka lehine üst sınır ipoteği kurduran kişilerdir. dairenizin 23.2.1988 gün 788-1037 sayılı içtihadında ayrıntılı olarak açıklandığı üzere M.K.'nun 790. maddesinin ipotek teminatının şumulüne dahil saydığı faiz ve masraflarıla anapara borcunun toplamı M.K.'nun 766/C.2 maddesine göre kurulan üst sınır ipoteğinde gösterilen âzami teminat tutarını geçemez. (Y.K.D. Temmuz-1988 sh: 946) Şu halde ipotek veren davalılar A. Eren, Ö.Selim ve A.Kerim'in sorumluluğunun ipotek limiti (150.000.000,-TL) yı aşamayacağına işaret edilmek suretiyle itirazın iptaline karar verilmek gerekirken aksine düşüncelerle davalıların sınırsız sorumluluğu cihetine gidilmesi doğru görülmemiştir.
3 - İcra takibi ipoteklerin teminatını oluşturduğu banka teminat mektuplarını henüz yürürlükte bulunduğu bir sırada ve mektup bedellerini bankaya teminatın depo edilmesi amacıyla yapılmıştır. Depo talebi muayyen bir meblağın kesin ve nihai bir şekilde tahsilini amaçlamadığından böyle bir takibe yapılan itirazın haksızlığı itiraz edenin inkâr tazminatına mahkum edilmesine neden teşkil etmez. Takip yapıldıktan sonra mektupların tazmin edilmesi, mevcut icra takibine tazmin olunan mektup bedellerinin tahsiline yönelik bir takip yapıldıktan sonra mektupların tazmin edilmesi, mevcut icra takibine tazmin olunan mektup bedellerinin tahsiline yönelik bir takip mahiyetini vermez. Bu durumda icra inkâr tazminatına ilişkin istemin reddi lâzım gelirken yazılı olduğu şekilde davalıların inkâr tazminatına ilişkin istemin reddi lâzım gelirken yazılı olduğu şekilde davalıların inkâr tazminatına ilişkin istemin reddi lâzım gelirken yazılı olduğu şekilde davalıların inkâr tazminatına mahkum edilmesi keza bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte yazılı nedenlerle sair temyiz itirazlarının reddine, hükmün 2 ve 3 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz eden davalılar yararına BOZULMASINA oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy