(743 S. K. m. 766, 796)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 24.12.1987 tarih ve 346-347/367 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, birleştirilerek yürütülen davada müvekkilinin davalılardan M. Mahir Turan'a ihracat teşvik kredisi kullandırdığını, diğer davalıların kredi sözleşmesinde kefil olduklarını, davalılardan M. Necdet Turan'ın ipotek borçlusu olduğunu, taahhüt edilen ihracatın gerçekleştirilememesi nedeniyle Merkez Bankası'nın uyguladığı müeyyideler sonucu doğan borcun ihtarname tebliğine rağmen ödenmediğini, 20.04.1986 tarihi itibariyle 16.947.283 TL. borç miktarı üzerinden, davalılardan M. Mahir ve M. Necdet hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibe bu davalıların haksız itiraz ettiklerini iddia ederek, itirazın iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleştirilerek yürütülen davada ise, davalılar M. Necdet ve M. Sebahattin hakkında aynı borç nedeniyle kefil olmaları nedeniyle yapılan takibe bu davalıların da haksız olarak itiraz ettiklerini iddia ederek, itirazlarının iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalılar Mahir ve M. Sebahattin vekili, mükerrer takip bulunduğunu müvekkili Sebahattin'in kefaleti bulunmadığına ve kredi sözleşmesindeki limitten fazla borcun istendiğini, istenen faizin fazla olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı M. Necdet vekili, ipotek limitinin çok üstünde icra takipleri yapıldığını, kefaletin bir yıl için geçerli olacağını, dava konusu borçtan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, bilirkişiler raporlarına ve toplanan kanıtlara nazaran bilirkişi raporu doğrultusunda 20.04.1986 tarihi itibariyle 16.107.560 TL. üzerinden davalılar itirazlarının iptaline ve % 15 inkar tazminatının davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Kararı taraf vekilleri temyiz etmişlerdir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2 - Kredi borçlusu M. Mahir Turan vekilinin bu davalı yönünden tüm temyiz itirazlarının reddi ile davalılardan M. Tahir Turan hakkındaki hükmün onanması gerekmiştir.
3 - Davalılardan M. Necdet Turan kredi sözleşmesinde kefil ve aynı zamanda ipotek verendir. Davalılardan M. Sebahattin Turan ise kredi sözleşmelerinde sadece kefildir. Dairemizin bu konudaki yerleşmiş inançlarına göre ipotek veren şahıs, ipotek azami had ipoteği olduğu takdirde sadece ipotek limiti miktarı ile sorumludur. Kefiller ise kredi sözleşmesindeki kefalet limiti ile sorumlu oldukları gibi, ayrıca temerrüde düşürülmüşlerse kendi temerrütlerinin sonuçlarından sorumlu olurlar. Davalılardan M. Necdet Turan'ın vermiş bulunduğu gayrimenkul ipoteği azami had ipoteği olduğundan, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip nedeniyle, ipotek veren yönünden ipotek limitinin aşılıp aşılmadığı araştırılmadan karar verilmesi doğru olmadığı gibi, davalılar M. Necdet Turan ve M. Sebahattin Turan'ın kredi sözleşmelerindeki kefaletleri nedeniyle yapılan icra takipleri itibariyle, bu davalılar yönünden kefalet limitinin aşılıp alışlmadığı ve temerrüde düşürülüp düşürülmedikleri, temerrüde düşürülmüşlerse kendi temerrütleri nedeniyle ne miktar borçlu bulundukları saptanmadan eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalılar M. Necdet Turan ve M. Sebahattin Turan yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılardan M. Tahir Turan vekilinin tüm temyiz itirazlarını reddiyle bu davalı yönünden hükmün ONANMASINA, 3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılardan M. Necdet Turan ve M. Sebahattin Turan vekilinin temyiz itirazının kabulüyle hükmün bu davalılar yönünden BOZULMASINA, 12.6.1989 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy