(6762 S. K. m. 407, 408, 409, 416)
Dava: Taraflar arasındaki davadan dolayı İstanbul Asliye 3. Ticaret Mahkemesince verilen 22.4.1988 tarih ve 207-262 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin, başlangıçtaki sermayesi (2.000.000) lira olan ve A, B, C, D, E grubu hisselerinin tamamı hamiline yazılı bulunan davalı Etsen Gıda Sanayi A.-.nin, (108) hissesine sahip ortağı olduğunu, 8.3.1984 tarihli olağanüstü genel kurulda şirket sermayesinin (100.000.000) liraya yükseltilmesi üzerine müvekkilinin bu şekilde nama yazılı olarak çıkarılan (3492) adet F grubu hisse senedini almayı taahhüt ettiğini ve bedellerinin 1/4 ünü ödediğini, müvekkilinin (3600) hisse sahibi olarak 19.4.1984 tarihinde yapılan 1983 yılı olağan genel kurula katılması ve bu genel kurulda yönetim kurulu üyesi seçilmesine rağmen, yönetim kurulu toplantılarına ve daha sonra yapılan genel kurul toplantılarına çağrılamadığını, müekkiline apel çağrısı yapılmadığını, mahkeme kanalıyla yapılan tesbit sonucunda müvekkili tarafından taahhüt edilen F grubu hisse senetlerinin bakiye bedellerinin, diğer davalı tarafından ödendiğini, hamiline yazılı olan (108) hisse senedi dahil müvekkiline ait tüm hisselerin bu davalı uhdesinde bulunduğunun anlaşıldığını, müvekkilinin bu davalıya hisse devri yapmadığını, davalıların taahhüt edilen sermayenin ödenmesi üzerine hamiline yazılı senetler haline gelen müvekkiline ait hisselerin, bakiye bedellerinin ödenmesi karşılığında müvekkiline iadesi yolunda yapılan ihtara rağmen hisseleri iade etmediklerini belirterek, davalılardan Vahan uhdesinde bulunan (3600) hissenin müvekkiline iadesine ve şirket kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davacı iddialarının yerinde olmadığını, davalının nominel değeri (18.000.000) lira olan hisselerini devretmek istemesi üzerine varılan mutabakat uyarınca F grubu nama yazılı hisse senedi bakiye bedellerinin müvekkillerinden Vahan tarafından ödendiğini ve bu şekilde hamiline yazılı hale gelen hisselerin eski mutabakat uyarınca bu müvekkiline verildiğini, diğer müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacının sonuçları ile birlikte 17.6.1985 tarihinde ilan edilen 25.4.1985 tarihli genel kurul tutanağında hissedar olmadığını öğrenmesine rağmen süresinde hak iddia edemeyeceğini, davacının davasını haksız surette mal iktisabına dayandırması nedeniyle davada B.K.nun 66 maddesinde öngörülen zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, toplanan delillere göre, davacıya T.T.K.nun 407 ve 408 maddesine göre apel çağrısı yapılmadığı, aynı kanunun 409 maddesine göre sermaye borcu tamamen ödenmedikçe hamiline yazılı hisse senedi çıkarılamayacağı bu konuda Vahan tarafından yapılan ödemenin geçerli olmayacağı, bu suretle nama yazılı halde kalan senetlerle ilgili T.T.K.nın 416/2 maddesine göre yapılmış geçerli bir devirin bulunmadığı sonucuna varılarak davanın kabulüyle 8.3.1984 tarihli olağanüstü genel toplantısında Simon Atan'a aidiyeti kabul edilen F grubu (3492) adet (17.464.000) lira değerindeki hisse senetlerinin davacıya aideyetinin kabulüne, 3/4 bakiye apel borcu (13.095.000) liranın davacı tarafından davalı Etsan Gıda sanayi A.Ş.ye ödendiğinde (3600) adet hisse senedinin davacıya teslimine karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
1- Davacı Simon'un (108) hisse senedi almak suretiyle davalı şirkete ortak olduğu sabittir. Hamiline yazılı şekle dönüşen bu hisse senetlerinin davalı Vahan eline ne suretle geçtiği ise, açık şekilde belli değildir. Hamiline yazılı senetler fiilen teslim suretiyle başkasına devredilebileceğinden davalı Vahan bu hisse senetlerinin maliki olarak gözükmektedir. Mahkemece davacı isticvap edilerek (108) adet hamiline yazılı senedin ne suretle davalı Vahan eline geçtiği sorulmalı ve davacının göstereceği deliller incelenerek bu senetler yönünden gerçek malikin kim olduğu saptanmalıdır.
2- Sermaye artırımı sureti ile bilahere nama yazılı olarak çıkartılan F grubu senetlerden (3492) adet senetlere gelince; bu senetlerin 1/4 bedel ödenmek suretiyle davacı tarafından satın alındığı dosyadan bellidir. Ana sözleşmeye göre bu hisse senetlerinin bakiye 3/4 bedeli de ödendikten sonra hamiline senet şekline dönüşeceği anlaşılmaktadır. Henüz nama yazılı iken bu senetlerin davalı eline geçmiş olması sebebi de açık değildir. Senetlerin ciro ve temlik şerhi ile ve pay defterine kayıt edilerek Vahan'a usulüne uygun şekilde devredilmediği sabittir. Mahkemece, davalı Vahan isticvap edilerek bu senetleri kimden ve ne suretle aldığı sorulmalı, delil gösterdiği takdirde bunlar incelenmeli ve bu senetler hakkında tahkikat sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik tahkikatla ilamda yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 06.11.1989 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy