(2004 S. K. m. 182, 200) (818 S. K. m. 118)
Taraflar arasındaki davadan dolayı, (İstanbul Üçüncü Asliye Ticaret Mahkemesi)`nce verilen 9.3.1989 tarih ve 248-118 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı iflas idaresi vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla; dosyadaki kağıtlar okunda, gereği konuşulup düşünüldü:
Müflis Kollektif Şirket ve (Ş.D) iflas idaresi birinci sıraya kayıtlı alacaklı T. Orient Kuhlespeclition G.M.B.H. Firması`nın alacağının (196.000.000) TL. olarak masaya kaydedildiğini, müflis kollektif şirketin bu alacaklıdan borç miktarından daha fazla alacaklı olduğunu, müflis vekiline iflas idaresince gönderilen meşruhatlı tebligatta müflisin karşı alacağının bulunduğunu, ödeme varsa vesikalarının ibrazının istendiği, ödeme vesikası ibraz edilmediği takdirde müflisin takas iddiasının kabul edileceği bildirildiği halde herhangi bir beyinda bulunulmadığını, diğer alacaklıların alacaklarının ödendiğini ve iflasın kapatılmasına muvafakat ettiklerini, birinci sıradaki alacağın da takas mahsup yoluyla ödendiğini ve müflislerin borcu kalmadığını iddia ederek tasfiye işlemleri tamamlandığından müflisler hakkındaki iflasın kaldırılmasını talep etmiştir. Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme ve alınan bilirkişi raporu sonucu, İİK`nun 200 ve BK`nun 118. maddelerine göre sadece müflis alacaklılarına takas hakkı verildiği, masanın takas sureti ile borcun ödediği sonucuna varmasının yasal olmadığı gerekçesiyle iflasın kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı iflas idaresi vekili temyiz etmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere dava, İİK`nun 182. maddesine dayalı iflasın kaldırılması istemine ilişkin bulunmaktadır. Anılan maddede açıkça belirtildiği gibi; borçlunun bütün alacaklılarının taleplerini geri aldıklarına dair bir beyanname veya tekmil alacakların itfa olunduğuna dair bir vesika ibraz etmesi veyahut da konkordatonun mahkemece onanmış olması hallerinde iflasn kaldırılması mümkün bulunmaktadır.
Mahkemece İİK`nun 200. maddesi hükmüne dayanılarak, iflasta sadece alacaklılara takas hakkı verildiği, iflas idaresine ise böyle bir hak tanınmadığından bahisle dava reddolunmuş bulunmaktadır. İflas İdaresi`nin 24.2.1989 tarihli iflasın kaldırılması istemine ilişkin talep metni ile ekli dosya içeriğinden, diğer iflas alacaklılarının alacaklarından feragat etmiş bulundukları anlaşıldığına göre BK`nun 118. maddesinin tüm borçlulara tanıdığı takas hakkından müflis borçlunun da yararlanması ve yasada bu hakkı önleyici açık bir hüküm de bulunmaması karşısında bu hakka dayanarak iflasın kaldırılmasını istemek hak ve yetkisinin bulunduğunun ilke olarak kabul edilmesi gerekir. Bu hakkın mahkemece kabul edilemeyeceğinin ilke olarak benimsenmesi doğru görülmemiştir.
Ne var ki, yukarıda da değinildiği gibi, İİK`nun 182. maddesi iflasın kaldırılabilmesi için tüm alacaklıların iflas istemini geri aldıklarına ilişkin onların imzalarını içeren bir belge veyahut bütün alacaklıların alacaklarının itfa olunduğuna ilişkin bir vesikanın mahkemeye ibrazı gerekmektedir. Dava konusu olayda ise, iflas idaresince, takas dermeyan edilen alacaklı yabancı şirketin imzasını taşıyan talebin geri alındığına ilişkin bir belge ibraz edilmediği gibi takasın alacaklı tarafından kabul edildiğine ilişkin bir belge veya bu takasın hukuken sonuç doğurduğuna diğer bir deyişle takas yolu ile borcun söndürüldüğüne ilişkin vesika niteliğinde bir mahkeme kararı da ibraz edilmemiştir. Sadece borcun takas edildiğine ilişkin alacaklıya iflas idaresince yapılan bir tebligatın İİK`nun 182. maddesi anlamında iflasın kaldırılmasını temin edecek bir vesika (belge) niteliğinde kabul edilmesi mümkün bulunmadığından iflasın kaldırılması istemine ilişkin davanın reddi sonucu, itibariyle doğru görüldüğünden kararın onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle sonucu itibariyle doğru görülen kararın ONANMASINA, 3.500.- lira temyiz ilam harcından peşin harcın mahsubu ile temyiz edenden alınmasına 19.6.1989 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy