(743 S. K. m. 798)
Taraflar arasındaki davadan dolayı Samsun Asliye 2. Hukuk Mahkemesince verilen 9.4.1987 tarih ve 604-375 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili dilekçesinde, müvekkilinin hiç bir ticari ilişkisi bulunmayan davalıya Şentaş Şirketi ve ortağı lehine teminat ipoteği verdiğini, davalı şirketin teminat ipoteğini paraya çevirmek istemesi üzerine 4.000.000 TL'lik bonoya karşılık 4.050.000 TL'lik çek verip, protokol yaptığını, çeklerin bedelini de gerek elden, gerekse banka kanalıyla ödeyip ele geçirmesine rağmen ipoteğin kaldırılmasına yanaşılmadığını ileri sürerek, ipoteğin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında, bono karşılığı verilen çeklerin karşılıksız çıkması üzerine davcıya iade ettiklerini, borcun ödenmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia ve savunmaya, tarafların delilleri, özellikle protokol hükümlerine göre, çeklerin bono karşılığı verildiği, davalının çeklerin karşılıksız çıkması üzerine bedelini almadan davacıya iade edildiği iddiasının kabul edilemeyeceği belirtilerek, protokolün 3. maddesine göre davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, borcun ödenmesi nedeniyle ipoteğin tapu sicilinden terkinine ilişkindir. Davacı ipotek karşılığı alınan borcun ödendiğini ve davalı da ödenmediğini savunmuştur. Davacının iddiasının kabulü için her şeyden önce borcun ödendiğinin saptanması gerekmektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık borcun ödenip ödenmediği noktasında toplandığına göre, ilk önce bu hususta taraflardan ayrıntılı bilgi alınarak borcun hasıl ve hangi tarihte ve hangi belgelerle ödendiği, çeklerin nasıl iade edildiği ve çekler ödenmiş ise bankadaki işlemlerin araştırılması ve banka dışı ödenmiş ise, buna ilişkin delilerin ibrazı ve delil yok ise, yemin teklif hakkının düşünülmesi, borç karşılığı verilen çeklerin tümünün ibrazının sağlanması ve ipotek paraya çevrilmiş ve fazla ödeme yapılmışsa, davanın istirdata dönüşüp dönüşmediği hususları ile protokolün değerlendirilmesi ve gerekirse ödemelerin ayrıntılı olarak gösterilmesi ve hesabı yönünden bilirkişi raporu alınmasına ve hasıl olacak sonuç çevresinde bir karar verilmesi gerekirken, bu yönler göz önüne alınmadan yazılı biçimde karar tesisi doğru görülmemiş ve davalı vekilinin temyiz itirazının kabulüyle hükmün bozulması gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy